Νέο κύκλο έντασης ανοίγει η πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, να προγραμματίζει για την επόμενη εβδομάδα επαφές με Δανούς αξιωματούχους. Το μήνυμα από την Ουάσινγκτον παραμένει σκληρό: ο στόχος του Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει εγκαταλειφθεί, την ώρα που βασικοί σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, αναζητούν κοινή ευρωπαϊκή γραμμή αντίδρασης.

Οι ανησυχίες εντείνονται μετά από πρόσφατες αμερικανικές κινήσεις στο εξωτερικό, που αναζωπύρωσαν φόβους για μονομερείς ενέργειες των ΗΠΑ. Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έσπευσαν να καθησυχάσουν τους συμμάχους, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης.

1

Ο ίδιος ο Ρούμπιο παραδέχθηκε ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι, ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Όταν ρωτήθηκε αν μια τέτοια εξέλιξη θα έθετε σε κίνδυνο τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας περιορίστηκε να δηλώσει πως η Ουάσινγκτον προκρίνει τη διπλωματία και «εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης», χωρίς ωστόσο να αποκλείει τίποτα.

Ένα ενδεχόμενο στρατιωτικής κατάληψης της Γροιλανδίας – ενός νησιού πλούσιου σε ορυκτούς πόρους και τμήματος του Βασιλείου της Δανίας – θα προκαλούσε ισχυρό σοκ στη Βορειοατλαντική Συμμαχία και θα βάθαινε το ρήγμα ανάμεσα στον Τραμπ και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι αντιδράσεις έχουν ήδη φτάσει στο Κογκρέσο, όπου Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές εκτιμούν ότι θα τεθεί προς ψήφιση νομοθεσία που θα περιορίζει την ελευθερία κινήσεων του προέδρου στο ζήτημα της Γροιλανδίας.

Η στρατηγική σημασία του νησιού είναι διαχρονική. Η γεωγραφική του θέση, ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, το καθιστά κρίσιμο κρίκο για το αμερικανικό σύστημα βαλλιστικής άμυνας, ενώ ο υπόγειος πλούτος του συνδέεται με τη φιλοδοξία των ΗΠΑ να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα σε κρίσιμες πρώτες ύλες.

Η ιδέα της «απόκτησης» της Γροιλανδίας δεν είναι καινούργια. Ο Τραμπ την είχε διατυπώσει πρώτη φορά το 2019, υποστηρίζοντας ότι η Δανία δεν διασφαλίζει επαρκώς την άμυνα του νησιού. Ωστόσο, υφιστάμενες συμφωνίες – από το 1951 και το 2023 – παρέχουν ήδη στον αμερικανικό στρατό εκτεταμένη πρόσβαση στη Γροιλανδία.

Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι εξετάζονται όλα τα σενάρια, από διπλωματικές λύσεις έως πιο σκληρές επιλογές. Σύμφωνα με πληροφορίες από κλειστή ενημέρωση στο Κογκρέσο, ο Ρούμπιο φέρεται να ανέφερε ότι ο βασικός στόχος παραμένει η αγορά του νησιού. Την ίδια γραμμή επανέλαβε και η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, τονίζοντας ότι «η διπλωματία είναι πάντα η πρώτη επιλογή του προέδρου».

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ωστόσο, δεν λείπουν οι επικρίσεις. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μιτς ΜακΚόνελ χαρακτήρισε τις απειλές περί Γροιλανδίας «άστοχες και αντιπαραγωγικές», προειδοποιώντας ότι η χρήση βίας εναντίον ενός στενού συμμάχου θα συνιστούσε σοβαρό πλήγμα για την αμερικανική αξιοπιστία διεθνώς.

Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ο Καναδάς σπεύδουν να δηλώσουν ότι η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ συνομίλησε με τον Τραμπ, εκφράζοντας τη στήριξή του στη Δανία, ενώ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό ανακοίνωσε συντονισμό με Γερμανία και Πολωνία για κοινή στάση.

Από το Βερολίνο, κυβερνητικές πηγές επιβεβαιώνουν στενή συνεργασία με τη Δανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αν και – όπως σημειώνουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι – η Κοπεγχάγη δεν έχει ακόμη αποσαφηνίσει τι είδους στήριξη επιδιώκει. Η Φινλανδία ζητά να τεθεί το θέμα στο ΝΑΤΟ, με το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο να συνεδριάζει την επόμενη εβδομάδα.

Η Γροιλανδία, παρά το μέγεθός της, αριθμεί μόλις 57.000 κατοίκους και δεν είναι αυτόνομο μέλος του ΝΑΤΟ, καλύπτεται όμως από τη συμμετοχή της Δανίας. Η ΕΕ, δια του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ξεκαθαρίζει ότι θα σταθεί στο πλευρό της Δανίας και δεν θα αποδεχθεί παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Τέλος, η Κοπεγχάγη διαψεύδει τους ισχυρισμούς Τραμπ περί έντονης ρωσικής και κινεζικής παρουσίας γύρω από το νησί. Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, δεν καταγράφεται δραστηριότητα ρωσικών ή κινεζικών σκαφών στα ύδατα της Γροιλανδίας, με τον Δανό υπουργό Εξωτερικών να κάνει λόγο για «υπερβολικές και ανακριβείς περιγραφές».

 

Διαβάστε επίσης 

Ντόναλντ Τραμπ: Η Βενεζουέλα θα αγοράσει «μόνο» αμερικανικά προϊόντα με τα έσοδα από το πετρέλαιό της που θα πουλήσουν οι ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ αποχωρούν από 66 διεθνείς οργανισμούς

Στο στόχαστρο των ΗΠΑ πάνω από 200 δεξαμενόπλοια που μετέφεραν πετρέλαια από τη Βενεζουέλα – Αλλάζουν όλα στη διεθνή ναυσιπλοΐα