Ισλαμαμπάντ: Σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν – Το μόνο που απομένει είναι η εκκαθάριση των ναρκών στα Στενά, λέει ο Τραμπ (upd)

Συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκίνησαν στο Ισλαμαμπάντ, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB, ωστόσο παραμένει ασαφές αν οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται απευθείας ή μέσω μεσαζόντων.

Εάν επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για άμεσες επαφές, θα είναι οι υψηλότερου επιπέδου δια ζώσης συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979.

Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται σε ένα εύθραυστο πλαίσιο εκεχειρίας, με τις δύο πλευρές να μην έχουν ακόμη αποσαφηνίσει το εύρος των διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με ανάρτηση του επιτέθηκε στα ΜΜΕ που αναφέρουν ότι το Ιράν «κερδίζει τον πόλεμο», λέγοντας πως οι ΗΠΑ έχουν εξαφανίσει όλες τις δυνάμεις της Τεχεράνης, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά εξουδετερώσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες.

Επίσης, ανέφερε πως το μόνο που απομένει είναι η εκκαθάριση των ναρκών στα Στενά του Ορμούζ, διαδικασία που, όπως είπε, έχει ήδη ξεκινήσει, με στόχο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.

Οι 2+1 φάσεις των συνομιλιών

Η πρώτη περιλαμβάνει χωριστές συναντήσεις των δύο αντιπροσωπειών με την πακιστανική ηγεσία, η οποία έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή.

Στη δεύτερη φάση προβλέπονται έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τις δύο πλευρές να παραμένουν σε διαφορετικές αίθουσες και την επικοινωνία να γίνεται μέσω των μεσολαβητών.

Η τρίτη, «+1» φάση, δεν θεωρείται δεδομένη και θα ενεργοποιηθεί μόνο εφόσον καταγραφεί ουσιαστική πρόοδος.

Συνομιλίες Ισραήλ – Λιβάνου την Τρίτη

Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν στην Ουάσιγκτον την Τρίτη για να ξεκινήσουν συνομιλίες. Το Ισραήλ δηλώνει ότι η Χεζμπολάχ δεν θα συμπεριληφθεί στις συζητήσεις για την εκεχειρία με τον Λίβανο

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν επρόκειτο να πραγματοποιήσουν συνομιλίες το Σάββατο στην πακιστανική πρωτεύουσα, το Ισλαμαμπάντ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί εδώ και έξι εβδομάδες. Ωστόσο, η Τεχεράνη έθεσε εν αμφιβόλω την έναρξη των διαπραγματεύσεων, οι οποίες αναβλήθηκαν για το απόγευμα, δηλώνοντας ότι δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς δεσμεύσεις σχετικά με τον Λίβανο και την άρση των κυρώσεων.

Τι προηγήθηκε

Η Αμερικανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο των HΠΑ, Τζέι Ντι Βανς και με τη συμμετοχή του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ,, καθώς και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ,, προσγειώθηκε το Σάββατο το πρωί με δύο αεροσκάφη της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας σε αεροπορική βάση στην Ισλαμαμπάντ.

Οι αντιπροσωπείες θα έχουν προηγουμένως χωριστές συναντήσεις με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν το απόγευμα, πριν καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Δείτε την άφιξη Βανς στο Ισλαμαμπαντ

Ο Καλιμπάφ δήλωσε στην πλατφόρμα X ότι η Ουάσινγκτον είχε προηγουμένως συμφωνήσει να αποδεσμεύσει ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και να προχωρήσει σε κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, όπου οι ισραηλινές επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ –που υποστηρίζεται από το Ιράν– έχουν προκαλέσει σχεδόν 2.000 θανάτους από την έναρξη των συγκρούσεων τον Μάρτιο. Τόνισε ότι οι συνομιλίες δεν θα ξεκινήσουν αν δεν τηρηθούν αυτές οι δεσμεύσεις.

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις στον Λίβανο δεν αποτελούν μέρος της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιμένει στο αντίθετο.

Σε ξεχωριστή δήλωσή του, ο Καλιμπάφ ανέφερε ότι το Ιράν είναι έτοιμο να καταλήξει σε συμφωνία, εφόσον η Ουάσινγκτον προσφέρει μια «πραγματική συμφωνία» και αναγνωρίσει τα δικαιώματά του.

Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε άμεσα τις ιρανικές απαιτήσεις, ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο μόνος λόγος που οι Ιρανοί είναι ακόμη ζωντανοί είναι για να διαπραγματευτούν.

«Οι Ιρανοί δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι δεν έχουν κανένα διαπραγματευτικό χαρτί, πέρα από μια βραχυπρόθεσμη εκβιαστική χρήση των διεθνών θαλάσσιων οδών. Ο μόνος λόγος που είναι ακόμη ζωντανοί είναι για να διαπραγματευτούν», δήλωσε.

Ο Βανς, καθ’ οδόν προς το Πακιστάν, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την έκβαση των συνομιλιών, προειδοποιώντας ωστόσο ότι αν η ιρανική πλευρά επιχειρήσει να τους εξαπατήσει, η αμερικανική ομάδα δεν θα δείξει διάθεση συνεργασίας.

Προκαταρκτικές επαφές έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από Πακιστανούς αξιωματούχους με προπαρασκευαστικές ομάδες και από τις δύο πλευρές. Σύμφωνα με πηγές, η ιρανική αποστολή αριθμεί περίπου 70 άτομα, ενώ η αμερικανική προπαρασκευαστική ομάδα φτάνει τα 100.

Η Ισλαμαμπάντ έχει τεθεί σε πρωτοφανή κατάσταση επιφυλακής, με χιλιάδες άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας και του στρατού να έχουν αναπτυχθεί στους δρόμους.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Τρίτη μια εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία ανέστειλε τις αμερικανικές και ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν.

Ωστόσο, η εκεχειρία δεν έχει οδηγήσει στον τερματισμό του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, γεγονός που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία που έχει καταγραφεί ποτέ. Παράλληλα, συνεχίζεται η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Οι ισραηλινές επιθέσεις στο νότιο Λίβανο συνεχίστηκαν και την Παρασκευή. Ένα πλήγμα σε κυβερνητικό κτίριο στην πόλη Ναμπατίγια κόστισε τη ζωή σε 13 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, σύμφωνα με τον πρόεδρο της χώρας, Ζοζέφ Αούν. Η Χεζμπολάχ απάντησε εκτοξεύοντας ρουκέτες προς πόλεις στο βόρειο Ισραήλ.

Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, το Ισραήλ εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη επίθεση του πολέμου, με περισσότερους από 350 νεκρούς σε αιφνιδιαστικά πλήγματα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, σύμφωνα με λιβανικές αρχές.

Στην ατζέντα της Τεχεράνης περιλαμβάνονται επίσης σημαντικές απαιτήσεις, όπως η πλήρης άρση των κυρώσεων που έχουν πλήξει την οικονομία της, καθώς και η αναγνώριση της κυριαρχίας της στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την επιβολή τελών διέλευσης και τον έλεγχο της πρόσβασης – μια εξέλιξη που θα άλλαζε δραστικά τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή.

Παρότι τα ιρανικά πλοία κινούνταν κανονικά την Παρασκευή, πλοία άλλων χωρών παρέμεναν εγκλωβισμένα στην περιοχή.

Η διαταραχή στην ενεργειακή αγορά έχει ήδη τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό και επιβραδύνει την παγκόσμια οικονομία, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να διαρκέσουν για μήνες, ακόμη κι αν επιτευχθεί συμφωνία.

Η σκληρή στάση της Τεχεράνης ενόψει των συνομιλιών ακολούθησε μήνυμα του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δήλωσε ότι η χώρα θα απαιτήσει αποζημιώσεις για τις ζημιές του πολέμου.

«Δεν θα αφήσουμε ατιμώρητους τους εγκληματίες επιτιθέμενους που επιτέθηκαν στη χώρα μας», ανέφερε.

Παρά τις δηλώσεις Τραμπ περί νίκης και αποδυνάμωσης των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, ο πόλεμος δεν έχει επιτύχει πολλούς από τους αρχικούς του στόχους: την αποτροπή επιθέσεων από το Ιράν προς γειτονικές χώρες, τη διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος και την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος.

Το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει πυραύλους και drones ικανά να πλήξουν την περιοχή, καθώς και αποθέματα ουρανίου άνω των 400 κιλών, εμπλουτισμένου σε επίπεδα κοντά σε αυτά που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Παρά τις πρόσφατες εσωτερικές αναταραχές, δεν διαφαίνεται οργανωμένη αντιπολίτευση ικανή να απειλήσει την εξουσία.

Διαβάστε επίσης 

Ρωσία-Ουκρανία: Ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου

Ιράν–Λίβανος σε ανοιχτή γραμμή για την εκεχειρία

Σοκ στην Κύπρο: Κατέρρευσε διώροφη πολυκατοικία – Τουλάχιστον ένας εγκλωβισμένος και τρεις τραυματίες (βίντεο)