Γερμανία: Η επόμενη μέρα μετά τη σαρωτική νίκη του AfD – Τρίζει η καρέκλα του Μερτς

Σοκ και έντονο προβληματισμό προκαλεί στη Γερμανία η συντριπτική επικράτηση της ακροδεξιάς AfD στις εκλογές στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ, καθώς το κόμμα κατέγραψε ποσοστό-ρεκόρ, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική ενίσχυση της εκλογικής του επιρροής.

Οι δημοσκοπήσεις είχαν προεξοφλήσει την υψηλή επίδοση της AfD, η οποία επικράτησε στις χθεσινές εκλογές, Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026. Παρά τη μεγάλη της νίκη, ωστόσο, το πιθανότερο σενάριο είναι ότι δεν θα καταφέρει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών που απαιτείται για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης.

Η βαριά ήττα του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU), το οποίο κατέγραψε ιστορικά χαμηλό ποσοστό, τοποθετεί τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς σε ακόμη πιο δύσκολη πολιτική θέση. Ταυτόχρονα, το αποτέλεσμα επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τις αντοχές του λεγόμενου «τείχους προστασίας», δηλαδή της πολιτικής που αποκλείει οποιαδήποτε κυβερνητική συνεργασία με την ακροδεξιά.

Με καταμετρημένο το 97% των ψήφων, η AfD συγκεντρώνει 44%, ενισχύοντας τη δύναμή της κατά 23,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις εκλογές του 2021.

Την ίδια στιγμή, το CDU καταγράφει δραματική πτώση και περιορίζεται στο 17,4%, χάνοντας 19,7 ποσοστιαίες μονάδες.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) σημειώνει οριακή άνοδο, φτάνοντας στο 9,2%, αυξημένο κατά 0,8 μονάδες.

Ακολουθούν οι Πράσινοι με 8,9%, καταγράφοντας άνοδο τριών μονάδων, ενώ η Αριστερά συγκεντρώνει 8,6%, μειωμένη κατά 2,4 μονάδες.

Η Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), με ποσοστό 5,1%, εξακολουθεί να δίνει μάχη για την είσοδό της στο κοινοβούλιο του κρατιδίου.

Η συμμετοχή των πολιτών στις κάλπες ανήλθε στο ιστορικά υψηλό 76,5%.

Ποιος θα κυβερνήσει τη Σαξονία-Άνχαλτ;

Κεντρικός στόχος της AfD ήταν να πετύχει μια εκλογική επίδοση που θα της επέτρεπε να κυβερνήσει χωρίς κυβερνητικό εταίρο. Αυτό, ωστόσο, δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό των ψήφων, αλλά από το αν το κόμμα θα εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο της Σαξονίας-Άνχαλτ.

Το συγκεκριμένο ζήτημα θα εξαρτηθεί από τον τελικό αριθμό των κομμάτων που θα εκπροσωπηθούν στο κρατιδιακό κοινοβούλιο. Σύμφωνα τουλάχιστον με τις εκτιμήσεις που διατυπώνουν μέσα ενημέρωσης όπως το ARD και η Bild, δεν φαίνεται ότι η AfD θα καταφέρει τελικά να αποκτήσει αυτοδυναμία.

Το πρώτο πιθανό σενάριο είναι η AfD να αναλάβει την κυβέρνηση. Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν πρωτοφανής για τη μεταπολεμική Γερμανία και θα σήμαινε ουσιαστικά την κατάρρευση του λεγόμενου «τείχους προστασίας», δηλαδή της άρνησης των υπόλοιπων κομμάτων να συνεργαστούν σε κυβερνητικό επίπεδο με την ακροδεξιά.

Η AfD τάσσεται υπέρ μιας αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής, ζητά ταχύτερες απελάσεις, προωθεί αλλαγές στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό, υποστηρίζει την ενίσχυση του μοντέλου της παραδοσιακής οικογένειας και ζητά περιορισμό της ισλαμικής έκφρασης. Παράλληλα, αντιτίθεται στην προστασία των Ουκρανών προσφύγων, τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων με τη Ρωσία και προτείνει σημαντικές αλλαγές στον χώρο της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.

Ωστόσο, προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση, πιθανότατα θα χρειαστεί τη στήριξη ενός ακόμη κόμματος, καθώς η πλειονότητα των πολιτικών δυνάμεων έχει ήδη αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί της.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει προσπάθεια του CDU να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό χωρίς τη συμμετοχή της AfD. Πρόκειται όμως για εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, κυρίως επειδή το CDU έχει αποκλείσει τη συνεργασία με το Die Linke, το οποίο θα μπορούσε να στηρίξει μια κυβέρνηση των Χριστιανοδημοκρατών προκειμένου να αποτραπεί η άνοδος της AfD.

Ως εκ τούτου, δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις μεταξύ των παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ανεξάρτητα από το ποιο θα είναι το τελικό κυβερνητικό σχήμα, η εκλογική επιτυχία της AfD αποτελεί σοβαρό πλήγμα για την κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς. Το ακροδεξιό κόμμα εμφανίζεται πλέον ως η δημοφιλέστερη πολιτική δύναμη σε εθνικό επίπεδο, την ώρα που ο ίδιος ο Μερτς αντιμετωπίζει ιδιαίτερα χαμηλή δημοτικότητα.

Το αποτέλεσμα αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις για αλλαγές στην κυβερνητική πολιτική, με το μεταναστευτικό να βρίσκεται στο επίκεντρο, ενώ παράλληλα μπορεί να επηρεάσει τη στάση της Γερμανίας απέναντι στην Ουκρανία και τη Ρωσία. Την ίδια ώρα, είναι πιθανό να προκαλέσει νέες πιέσεις για την πολιτική θέση του Μερτς, αλλά και για τη συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού.

Η AfD δεν αναμένεται να βρει εύκολα τον δρόμο προς την εξουσία, καθώς τα υπόλοιπα κόμματα απορρίπτουν τη συνεργασία μαζί της. Η BSW, από την πλευρά της, έχει εκφράσει πρόθεση να συνεργαστεί, αλλά μόνο κατά περίπτωση και «με βάση κάθε φορά το πολιτικό ζήτημα» που θα βρίσκεται υπό συζήτηση.

Η επικεφαλής της BSW στη Σαξονία-Άνχαλτ, Κλαούντια Βίτινγκ, υποστήριξε ότι «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακεί η AfD στην κυβέρνηση με κάποιο τρόπο».

Σήμερα, στο Μαγδεμβούργο βρίσκεται στην εξουσία ένας συνασπισμός CDU, SPD και FDP, ωστόσο η συνέχιση της συγκεκριμένης κυβερνητικής συμμαχίας δεν είναι πλέον δυνατή.

Αντίστοιχα, ανέφικτος θεωρείται και ένας συνασπισμός μεταξύ CDU, SPD και Πρασίνων.

Εάν η AfD δεν καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, μία από τις επιλογές θα ήταν η δημιουργία κυβέρνησης μειοψηφίας υπό την ηγεσία του CDU, η οποία θα εξαρτάται από τη στήριξη της Αριστεράς. Μια τέτοια κατάσταση θα ήταν αντίστοιχη με εκείνη που έχει διαμορφωθεί στη Θουριγγία και τη Σαξονία.

Στο εσωτερικό του CDU, ωστόσο, υπάρχουν ισχυρές επιφυλάξεις απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο, καθώς το κόμμα έχει αποφασίσει μέσω σχετικού ψηφίσματος να μην συνεργάζεται ούτε με την AfD ούτε με την Αριστερά.

«Τρίζει» η καρέκλα του Φρίντριχ Μερτς;

Ανάμεσα στους μεγάλους χαμένους των εκλογών βρίσκεται προσωπικά ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Το κόμμα του, υπό την ηγεσία του, υπέστη ακόμη μία ήττα σε κρατιδιακή εκλογική αναμέτρηση, αυτή τη φορά μάλιστα σε μια περιοχή όπου το CDU είχε ιστορικά αναμφισβήτητη υπεροχή.

Οι περισσότερες αναλύσεις συγκλίνουν πλέον στην εκτίμηση ότι ο Μερτς βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση.

«Έπειτα από αυτές τις εκλογές, φαίνεται σχεδόν αδύνατο το CDU να διεκδικήσει άλλη μια ομοσπονδιακή προεκλογική εκστρατεία με (επικεφαλής) τον Φρίντριχ Μερτς. Το ερώτημα τώρα είναι: Πόσο ακόμα μπορεί να αντέξει;», σημειώνει στην ψηφιακή του έκδοση το πρώτο κανάλι της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD, κάνοντας λόγο για «εκκλήσεις για παραιτήσεις» που προέρχονται από τα «πίσω έδρανα» του CDU/CSU.

Στο ίδιο κλίμα, ο Τιμ Μπραντ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Νέων του Βρανδεμβούργου, ζήτησε «νέα αρχή, σε προσωπικό και σε πολιτικό επίπεδο».

Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο Φρίντριχ Μερτς «πρέπει επομένως να παραιτηθεί από τη θέση του καγκελάριου και από τη θέση του προέδρου του CDU και να διεξαχθούν νέες εκλογές».

Το ερώτημα πλέον είναι αν ανάλογες φωνές θα εκφραστούν τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες και σε υψηλότερα επίπεδα του κόμματος.

Η επιτελάρχης της καγκελαρίας, Νίνα Βάρκεν, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «πολύ δύσκολο», επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση το αποδέχεται, αλλά «δεν θα το καταπιούμε έτσι απλά».

Ο ίδιος ο Μερτς, από την πλευρά του, επέλεξε να μην προχωρήσει σε δημόσια τοποθέτηση.

Ο νικητής των εκλογών, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έθεσε ήδη από την πλευρά του ζήτημα νέων εκλογών. Τόνισε ότι το κόμμα του «δεν θα συμβιβαστεί και δεν θα εγκαταλείψει τις θέσεις του για χάρη ενός συνασπισμού», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η εκλογική αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ αποτελεί μήνυμα για ολόκληρη τη Γερμανία, «γιατί επιτέλους βρήκαμε τον εαυτό μας και τη θέση μας στη Γερμανία».

«Πρόβλημα καγκελαρίου» στο CDU

«Στο CDU μιλούν ήδη για πρόβλημα καγκελαρίου», σημείωσε το περιοδικό Der Spiegel.

Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό, τα στελέχη του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος εμφανίζονται σοκαρισμένα και επιρρίπτουν ευθύνες στον αρχηγό του.

«Για το CDU σε ομοσπονδιακό επίπεδο και ιδιαίτερα για τον καγκελάριο και αρχηγό του CDU Φρίντριχ Μερτς, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε άβολες, ακόμη και υπαρξιακές, συζητήσεις, το αργότερο όταν εκλεγούν νέα κοινοβούλια κρατιδίων στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και στο Βερολίνο, σε δύο εβδομάδες. Όσοι βρίσκονται στην κορυφή του κόμματος και στον στενό κύκλο του καγκελάριου γνωρίζουν τον κίνδυνο», ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανάλυσή του το περιοδικό.

Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας CDU/CSU, Τόρστεν Φράι, επιχείρησε να βάλει τέλος στα σενάρια περί αποχώρησης του Μερτς.

«Ο καγκελάριος εκλέγεται για τέσσερα χρόνια», δήλωσε, αποκλείοντας το ενδεχόμενο παραίτησης του κ. Μερτς, αλλά και το ενδεχόμενο νέου ανασχηματισμού της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

«Όχι. Είμαστε σε καλή θέση», εκτίμησε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση «θα πρέπει να εμπλέξει ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους, να λάβουμε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες τους, ανησυχίες που είναι επίσης δικαιολογημένες».

«Σοκ, απογοήτευση και αγωνία» στη Γερμανία

Για «ιστορικό βράδυ» στο Μαγδεμβούργο έκανε λόγο η Handelsblatt, χαρακτηρίζοντας την εκλογική επίδοση της AfD «ιστορική επιτυχία» και την εικόνα του CDU «φιάσκο». Πρόκειται, όπως σημείωσε, για εξελίξεις που «θα απασχολήσουν για καιρό την πολιτική» σκηνή.

Ακόμη πιο έντονη ήταν η αποτίμηση της Die Zeit, η οποία έκανε λόγο για «Σοκ! Απογοήτευση! Αγωνία!», περιγράφοντας «ανατριχιαστική σιωπή και αμηχανία» στο CDU μετά το εκλογικό αποτέλεσμα.

«Η σιωπή που σάρωσε το ξενοδοχείο Maritim στο Μαγδεμβούργο την Κυριακή ήταν διαφορετική. Όχι η συνηθισμένη σιωπή απογοήτευσης, αλλά η σιωπή μετά από μια δραστική μετατόπιση στη θέση του εκλογικού σώματος. Εκεί όπου τα κακά εκλογικά αποτελέσματα συνήθως αντιμετωπίζονται με ρητορικές στρεβλώσεις, χρησιμοποιώντας το συνηθισμένο λεξιλόγιο, από ‘δύσκολη μέρα’ ως ‘επιθυμούσαμε καλύτερο αποτέλεσμα’, τώρα επικρατεί διαφορετικό είδος σιωπής. Φέρει μέσα του το σοκ αναπόφευκτων γεγονότων που πρέπει να αναγνωριστούν: το εκλογικό αποτέλεσμα πολύ πάνω από 40% για την AfD και κάτω από 20% για το CDU, τις απώλειες, τον κατακερματισμό προς όλες τις κατευθύνσεις, όπως θα αποκαλύψει η μετακίνηση ψηφοφόρων», σημείωσε η Zeit στην ανάλυσή της.

Η Süddeutsche Zeitung, από την πλευρά της, εκτίμησε ότι «το κέντρο απέτυχε – η AfD πλησιάζει επικίνδυνα την εξουσία».

«Η Σαξονία-Άνχαλτ το δείχνει: Η Γερμανία δεν είναι πλέον άτρωτη στον δεξιό εξτρεμισμό. Οι δημοκράτες που αντιστέκονται σε αυτή την εξέλιξη αντιμετωπίζουν εντεινόμενο δίλημμα – αλλά τώρα δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν», σημείωσε, προειδοποιώντας παράλληλα ότι «η μακροχρόνια πεποίθηση ότι οι Ναζί, οι συμπαθούντες τους κι όσοι υποβαθμίζουν τις πράξεις τους εξορίστηκαν για πάντα από την εξουσία στη Γερμανία αντικαθίσταται από την υπενθύμιση ότι τίποτα δεν είναι εγγυημένο για πάντα».

 

Διαβάστε επίσης 

Νέο χτύπημα από τον Τραμπ: Προτείνει το «Νέο Μεξικό» να μετονομαστεί σε «Νέα Αμερική»

Κίνα: Κεφαλαιακή ενίσχυση 45 δισ. δολαρίων σε τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες

Στενά του Ορμούζ: ΗΠΑ και Ιράν κλιμακώνουν τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια