Άρθρα

Δώρο Χριστουγέννων: Μέχρι πότε καταβάλλεται, ποιοι το δικαιούνται, πότε μπορεί να προχωρήσει ο εργαζόμενος σε καταγγελία

Αργυρώ Μαυρούλη


Εντός των επόμενων 13 ημερών θα πρέπει να καταβάλουν οι εργοδότες το δώρο Χριστουγέννων σε περισσότερους από δυο εκατομμύρια μισθωτούς που απασχολήθηκαν ή και απασχολούνται το 2019 με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου ή ορισμένου χρόνου, πλήρους ή μερικής απασχόλησης.

Η καταβολή του επιδόματος είναι απαραίτητο να γίνει σύμφωνα με το νόμο μέχρι την 21η Δεκεμβρίου και αφορά το χρονικό διάστημα από 01/05-31/12 κάθε έτους. Φέτος 21/12 πέφτει Σάββατο οπότε η καταβολή του Δώρου πρέπει να γίνει μέχρι και την Παρασκευή 20/12.

Ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα να παρακρατήσει το τμήμα του επιδόματος Χριστουγέννων που αναλογεί στο 10ήμερο από την 21 Δεκεμβρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου και να καταβάλλει το παρακρατηθέν ποσό – μόνο όμως για το εν λόγω 10ήμερο – την 31η Δεκεμβρίου.

Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται το Δώρο να καταβληθεί σε είδος αλλά μόνο σε χρήμα.

Η μη καταβολή του εμπρόθεσμα συνεπάγεται διαδικασία αυτοφώρου. Ο εργοδότης τιμωρείται με φυλάκιση και χρηματική ποινή κατόπιν μηνύσεως των ενδιαφερομένων ή των οργάνων του υπουργείου Εργασίας (Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας) ή της οικείας Αστυνομικής Αρχής ή της οικείας επαγγελματικής οργάνωσης των εργαζομένων.

Περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό του δώρου είναι το 8μηνο που ξεκινά την 1η Μαΐου και ολοκληρώνεται την 31η Δεκεμβρίου. Εφόσον ο μισθωτός έχει εργαστεί ολόκληρο το χρονικό διάστημα από 1/5 έως 31/12 δικαιούνται ολόκληρο το δώρο Χριστουγέννων που ισούται με ένα ολόκληρο μικτό μισθό (για τους αμειβόμενους με μισθό) ή 25 ημερομίσθια (για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο), με προσαύξηση συντελεστή αδείας 0,04166. Το δώρο υπόκειται σε παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών και φόρου.

Οι μισθωτοί που προσλήφθηκαν μετά την 1η Μαΐου ή απολύθηκαν – παραιτήθηκαν – έληξε η σύμβασή τους πριν την 31η Δεκεμβρίου δικαιούνται να λάβουν τμήμα δώρου ανάλογο με τη χρονική διάρκεια της εργασιακής τους σχέσης. Σ αυτή τη περίπτωση το δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται ως:

* 2/25 του μηνιαίου μισθού ή 2 ημερομίσθια ανάλογα με το πώς αμείβονται για κάθε 19 ημερολογιακές ημέρες διάρκειας της εργασιακής σχέσης. Ακόμα και οι μισθωτοί που εργάστηκαν χρονικό διάστημα μικρότερο των 19ημέρων δικαιούνται ανάλογο κλάσμα του δώρου.

Δεν προσμετρούνται οι ημέρες αδικαιολόγητης απουσίας, μεταξύ των οποίων και της απεργίας, καθώς και οι ημέρες αδείας άνευ αποδοχών, στρατεύσεως, γονικής αδείας, συνδικαλιστικής αδείας, ούτε  το διάστημα της 6μηνης ειδικής αδείας που χορηγείται  μετά από την άδεια λοχείας καθώς και  οι ημέρες ασθένειας για τις οποίες καταβλήθηκε επίδομα ασθένειας. Αντιθέτως, προσμετρούνται οι ημέρες δικαιολογημένης απουσίας, όπως είναι  ο χρόνος αποχής των γυναικών προ και μετά τον τοκετό και  το επί πλέον διάστημα που χορηγείται ως άδεια όταν ο τοκετός πραγματοποιήθηκε αργότερα από το χρονικό σημείο που είχε πιθανολογηθεί

Για παράδειγμα:

  1. Μισθωτός που προσελήφθη την 1η Ιουνίου 2019 και εργάζεται μέχρι σήμερα με μικτό μισθό 950 ευρώ. Δικαιούται αναλογία δώρου Χριστουγέννων για 213 ημερολογιακές ημέρες καθώς δεν έχει εργαστεί το πλήρες 8μηνο που ισχύει ως προϋπόθεση για πλήρες δώρο. Θα πρέπει να λάβει 887,50 ευρώ με την προσαύξηση του επιδόματος αδείας.
  1. Μισθωτός που προσελήφθη την 1η Μαΐου 2019 και εργάστηκε μέχρι 31/10/2019 με μικτό μισθό 650 ευρώ. Δικαιούται αναλογία δώρου Χριστουγέννων για 183 ημερολογιακές ημέρες καθώς δεν έχει εργαστεί το πλήρες 8μηνο που ισχύει ως προϋπόθεση για πλήρες δώρο. Θα πρέπει να λάβει 521,71 ευρώ με την προσαύξηση του επιδόματος αδείας.
  1. Μισθωτός που προσελήφθη την 1η Σεπτεμβρίου 2019 και εργάζεται μέχρι σήμερα με μικτό μισθό 650 ευρώ. Δικαιούται αναλογία δώρου Χριστουγέννων για 121 ημερολογιακές ημέρες καθώς δεν έχει εργαστεί το πλήρες 8μηνο που ισχύει ως προϋπόθεση για πλήρες δώρο. Θα πρέπει να λάβει 344,96 ευρώ με την προσαύξηση του επιδόματος αδείας.
  2. Μισθωτός που προσελήφθη την 1η Οκτωβρίου 2019 και εργάζεται μέχρι σήμερα με μικτό μισθό 1.000 ευρώ. Δικαιούται αναλογία δώρου Χριστουγέννων για 91 ημερολογιακές ημέρες καθώς δεν έχει εργαστεί το πλήρες 8μηνο που ισχύει ως προϋπόθεση για πλήρες δώρο. Θα πρέπει να λάβει 399,12 ευρώ με την προσαύξηση του επιδόματος αδείας.

Βάση υπολογισμού

Βάση υπολογισμού του δώρου είναι οι καταβαλλόμενες αποδοχές κατά την 10η Δεκεμβρίου. Αν ο μισθωτός έχει χάσει την θέση του ή έχει αποχωρήσει οικειοθελώς πριν τις 10 Δεκεμβρίου τότε  το δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές που καταβάλλονταν την ημέρα που λύθηκε η εργασιακή σχέση.

Στην εξίσωση υπολογισμού μπαίνει το σύνολο των τακτικών αποδοχών, δηλαδή ο μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και κάθε άλλη παροχή εφ’ όσον καταβάλλεται από τον εργοδότη σαν αντάλλαγμα της παρεχόμενης από τον μισθωτό εργασίας, τακτικά κάθε μήνα, ή κατ’ επανάληψη, περιοδικά, κατά ορισμένα διαστήματα του χρόνου. Για παράδειγμα, στις  τακτικές αποδοχές των μισθωτών βάσει των οποίων υπολογίζεται το δώρο Χριστουγέννων συμπεριλαμβάνεται και το επίδομα αδείας. Συνεπώς το δώρο θα πρέπει να υπολογισθεί προσαυξημένο με την αναλογία του συντελεστή επιδόματος αδείας που είναι 0,041666. Έτσι εργαζόμενος με δώρο Χριστουγέννων 900 ευρώ, με την προσαύξηση του συντελεστή αδείας θα πρέπει να πάρει 938 ευρώ.

Συνυπολογίζονται επίσης:

* η αμοιβή για εργασία την Κυριακή και σε εξαιρέσιμες γιορτές ή σε νυκτερινές ώρες, εφ’ όσον η απασχόληση είναι τακτική και μόνιμη,

* τυχόν πρόσθετη αμοιβή που δίνεται από τον εργοδότη οικειοθελώς για μεγαλύτερη παραγωγική απόδοση (πριμ), όταν επαναλαμβάνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε τακτά χρονικά διαστήματα,

* η αμοιβή της νόμιμης υπερωρίας εφ’ όσον παρέχεται τακτικά.

* η αμοιβή της υπερεργασίας, εφ’ όσον η εργασία αυτή πραγματοποιείται τακτικά

* η αμοιβή από προμήθειες

* το επίδομα ισολογισμού, εφ’ όσον καταβάλλεται τακτικά κάθε χρόνο.

Αντίθετα, δεν συμπεριλαμβάνεται στις τακτικές αποδοχές το πριμ παραγωγικότητας το οποίο χορηγείται με την προϋπόθεση της επίτευξης ορισμένου σκοπού και με την επιφύλαξη της περικοπής του οποτεδήποτε.

Μερική και εκ περιτροπής απασχόληση

Στην περίπτωση της μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης το δώρο υπολογίζεται ως εξής:

* Ο εργαζόμενος που απασχολείται καθημερινά με σταθερό μειωμένο ωράριο (μερική απασχόληση) θα λάβει ως Δώρο Χριστουγέννων ποσό που θα υπολογιστεί όπως υπολογίζεται και το δώρο του πλήρως απασχολούμενου, βάσει όμως των μειωμένων – αναλόγως προς τον χρόνο απασχόλησης του – αποδοχών για το χρονικό διάστημα από 01/05 έως 31/12.

* Ο εργαζόμενος με πλήρες ημερήσιο ωράριο, αλλά λιγότερες ημέρες εργασίας την εβδομάδα (εκ περιτροπής), θα λάβει ως Δώρο Χριστουγέννων ένα ημερομίσθιο για κάθε οκτώ πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια και μισό του ημερομισθίου για κάθε οκτώ μη πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια, με την προϋπόθεση γραπτής συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου  ότι θα λαμβάνει αμοιβή μισό ημερομίσθιο για τις ημέρες που δεν θα παρέχει εργασία λόγω του συστήματος.

* Ο εργαζόμενος με μειωμένο ωράριο εργασίας και με μειωμένες ημέρες εργασίας την εβδομάδα θα λάβει ως Δώρο Χριστουγέννων ένα ημερομίσθιο για κάθε οκτώ πραγματοποιηθέντα. Το ημερομίσθιο σε αυτή την περίπτωση είναι μειωμένο ανάλογα με τις ώρες εργασίας κάθε ημέρα και σε περίπτωση που οι ώρες ανά ημέρα είναι διαφορετικές, λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος αυτών.

 Καταγγελία

Το Δώρο Χριστουγέννων  και η καταβολή του εντός ορισμένου χρονικού διαστήματος απορρέει από την ισχύουσα νομοθεσία και σε καμία περίπτωση δεν εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια εκάστου εργοδότη. Ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να καταγγείλει ανώνυμα τέτοια περιστατικά. Στο παρελθόν έχουν καταγραφεί φαινόμενα όπως ο εργοδότης να καταβάλλει μέσω τραπεζών το δώρο και στη συνέχεια να ζητάει από τον εργοδότη να το επιστρέψει σε μετρητά.

Στην ιστοσελίδα του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (www.sepenet.gr) λειτουργεί ηλεκτρονική υπηρεσία ανώνυμης καταγγελίας. Ο εργαζόμενος έχει τη δυνατότητα να  συμπληρώσει ηλεκτρονικά την αντίστοιχη φόρμα, χωρίς να δώσει τα στοιχεία του και να καταγγείλει το περιστατικό, ώστε να προκαλέσει έλεγχο του ΣΕΠΕ. Καταγγελίες επίσης μπορούν να γίνουν στην τηλεφωνική γραμμή 15512, από τις 9:00 έως τις 15:00. Στην τηλεφωνική γραμμή υποβάλλονται καταγγελίες επώνυμες ή ανώνυμες. Καταγγελίες μπορούν να γίνουν και στα πρωτοβάθμια σωματεία, τα Εργατικά Κέντρα και τα συνδικαλιστικά όργανα της περιοχής


ΣΧΟΛΙΑ