Τι σημαίνει στην πράξη ο «κουμπαράς» για τα παιδιά – Η αλλαγή κουλτούρας στην αποταμίευση

Η πιο συζητημένη εξαγγελία του Κυριάκου Μητσοτάκη από το βήμα της 90ής ΔΕΘ δεν ήταν μια άμεση φορολογική ελάφρυνση ούτε ένα επίδομα. Ήταν η δημιουργία ενός νέου αποταμιευτικού λογαριασμού για κάθε παιδί, ενός «κλειστού κουμπαρά», στον οποίο το κράτος θα συμμετέχει ισόποσα με τους γονείς μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού. Πρόκειται για ένα μέτρο που, εφόσον εφαρμοστεί όπως παρουσιάστηκε, εισάγει για πρώτη φορά στην Ελλάδα την έννοια της συστηματικής αποταμίευσης με κρατική ενίσχυση για τη νέα γενιά.

Σύμφωνα με το σχέδιο που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Λειτουργεί με το σύστημα της ισόποσης συνεισφοράς (match-funding). Για κάθε 1 ευρώ που αποταμιεύουν οι γονείς, το κράτος θα βάζει άλλο 1 ευρώ

Για κάθε ποσό που θα καταθέτουν, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, το κράτος θα καταθέτει ακριβώς το ίδιο ποσό. Με απλά λόγια, εάν μια οικογένεια αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα, η Πολιτεία θα προσθέτει άλλα 100 ευρώ. Σε βάθος 18 ετών, και μαζί με τις αποδόσεις των καταθέσεων ή των επενδύσεων του λογαριασμού, το ποσό θα μπορεί να ξεπερνά τις 60.000 ευρώ.

Το ουσιαστικό ερώτημα όμως είναι τι σημαίνει αυτό στην πράξη.

Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα αρχικό κεφάλαιο ζωής για τους νέους στα 18 τους χρόνια. Σήμερα, πολλοί νέοι ξεκινούν την ενήλικη ζωή χωρίς καμία οικονομική βάση, σε μια περίοδο όπου το κόστος σπουδών, στέγασης ή επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι ιδιαίτερα υψηλό. Ένας τέτοιος λογαριασμός μπορεί να χρηματοδοτήσει τις πρώτες σπουδές, να συμβάλει στην κάλυψη ενοικίου, να αποτελέσει προκαταβολή για αγορά κατοικίας ή να δώσει την πρώτη ώθηση για μια επιχειρηματική προσπάθεια.

Αλλαγή κουλτούρας

Το μέτρο έχει και μια δεύτερη διάσταση: Eπιχειρεί να αλλάξει την κουλτούρα αποταμίευσης στην Ελλάδα. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν αντίστοιχα σχήματα μακροχρόνιας αποταμίευσης για παιδιά, με στόχο όχι μόνο την οικονομική ενίσχυση των νέων αλλά και τη δημιουργία περιουσιακού αποθέματος από μικρή ηλικία. Η κρατική συμμετοχή λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για τις οικογένειες να αποταμιεύουν συστηματικά.

Ωστόσο, το μέτρο δεν αφορά όλους με τον ίδιο τρόπο. Οι οικογένειες που έχουν τη δυνατότητα να καταθέτουν σταθερά χρήματα θα είναι εκείνες που θα επωφεληθούν περισσότερο. Το κρίσιμο σημείο θα είναι εάν θα υπάρξουν πρόσθετα κίνητρα ή μεγαλύτερη κρατική συμμετοχή για τα χαμηλότερα εισοδήματα, ώστε ο «κουμπαράς» να μην εξελιχθεί σε εργαλείο που ευνοεί κυρίως τη μεσαία τάξη.

Πίσω από την εξαγγελία βρίσκεται μια ευρύτερη λογική οικονομικής πολιτικής που συνδέεται με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη: Lιγότερη πολιτική επιδομάτων και μεγαλύτερη έμφαση στη δημιουργία κεφαλαίου, αποθεμάτων και εργαλείων που δίνουν μακροπρόθεσμη προοπτική στα νοικοκυριά. Ο «κουμπαράς της νέας γενιάς» αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης.

Το αν θα πετύχει, θα κριθεί από τις τελικές λεπτομέρειες εφαρμογής. Όμως η κεντρική ιδέα είναι σαφής: κάθε παιδί να ενηλικιώνεται όχι μόνο με δικαιώματα και υποχρεώσεις, αλλά και με ένα πρώτο οικονομικό κεφάλαιο για να ξεκινήσει τη ζωή του.

Διαβάστε επίσης:

Μητσοτάκης για όλα: Κυβέρνηση κάνει το πρώτο κόμμα, ο Σαμαράς να σκεφτεί την υστεροφημία του, δεν επιλέγω αντίπαλο

Η απάντηση Μητσοτάκη στο mononews: Σέβομαι τον Καραμανλή, είπε βαριά λόγια ο Σαμαράς – Τι είπε για το ρεύμα

Μητσοτάκης: Η χώρα έχει πρωθυπουργό – Τζάμπα το rebranding του Αλέξη Τσίπρα