Πότε συμφέρει η ρύθμιση των 72 δόσεων και πότε ο εξωδικαστικός – Το «κρας τεστ» των δυο μέτρων για τα χρέη

Επιπλέον επιλογές για να ρυθμίσουν τα νέα και τα παλιά τους χρέη έχουν πλέον χιλιάδες οφειλέτες, καθώς πέραν από την πάγια ρύθμιση της εφορίας με τις 24 δόσεις, διευρύνεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός και για χαμηλότερο ύψος οφειλών, ενώ ενεργοποιήθηκε εδώ και λίγα 24ωρα και η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων.

Πρόκειται για επιλογές που διαθέτουν πλέον οι φορολογούμενοι, ωστόσο θα πρέπει να γνωρίζουν πως πριν αποφασίσουν τον τρόπο ρύθμισης των χρεών τους, απαιτείται να ελέγξουν τους όρους και τις προϋποθέσεις του κάθε μέτρου. Και αυτό γιατί οι 72 δόσεις αφορούν όσους έχουν αρρύθμιστες οφειλές προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία και ο εξωδικαστικός βάζει κάτω από μια «ομπρέλα» χρέη σε ΑΑΔΕ, ταμεία, τράπεζες και servicers.

Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί το μοναδικό κριτήριο επιλογής, καθώς σημαντικό ρόλο παίζουν ο αριθμός των δόσεων που θα κληθούν να καταβάλουν έως την αποπληρωμή, το είδος των οφειλών, τους πιστωτές, αλλά και τις προϋποθέσεις ένταξης.

Οι διαφορές

Ένας φορολογούμενος με μία μόνο οφειλή στην Εφορία πιθανότατα θα εξυπηρετηθεί καλύτερα από τη ρύθμιση των 72 δόσεων. Αντίθετα, ένας οφειλέτης με συσσωρευμένα χρέη σε πολλούς πιστωτές είναι πιθανό να έχει μεγαλύτερο όφελος από τον εξωδικαστικό μηχανισμό, καθώς μπορεί να πετύχει μία συνολική αναδιάρθρωση των υποχρεώσεών του και χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση.

Η νέα ρύθμιση των έως 72 δόσεων απευθύνεται κυρίως σε φορολογούμενους που θέλουν να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους προς την ΑΑΔΕ με μια απλή διαδικασία. Το βασικό της πλεονέκτημα είναι η ταχύτητα και η προβλεψιμότητα, καθώς ο οφειλέτης γνωρίζει από την πρώτη στιγμή τη διάρκεια της αποπληρωμής και το ύψος της μηνιαίας δόσης.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός απευθύνεται σε όσους έχουν οφειλές σε περισσότερους από έναν πιστωτές. Μέσω της διαδικασίας μπορούν να ρυθμιστούν ταυτόχρονα χρέη προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), ώστε ο οφειλέτης να αποκτήσει μία ενιαία ρύθμιση. Σε πολλές περιπτώσεις προβλέπονται περισσότερες δόσεις από τις 72, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα διαγραφής μέρους των προσαυξήσεων ή ακόμη και τμήματος της βασικής οφειλής, εφόσον αυτό προκύπτει από τον αλγόριθμο και πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.

Οι 72 δόσεις βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή, στις 27 Ιουλίου ενεργοποιείται ο αναβαθμισμένος εξωδικαστικός που θα προβλέπει την ένταξη χρεών από 5.000 ευρώ αντί για 10.000 ευρώ σήμερα, ενώ από τις 21 Σεπτεμβρίου ακολουθεί το νέο πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Το κρας τεστ

Η νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα εξόφλησης των παλαιών οφειλών σε έως 72 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή σε χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει τα έξι χρόνια. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσφέρει πολύ μεγαλύτερο ορίζοντα: έως 240 δόσεις, δηλαδή έως 20 χρόνια, για χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία και έως 420 δόσεις, δηλαδή έως 35 χρόνια, για ορισμένες οφειλές φυσικών προσώπων προς τράπεζες και servicers που καλύπτονται από εμπράγματες εξασφαλίσεις ή άλλα ειδικά προνόμια. Για τα υπόλοιπα δάνεια, οι δόσεις μπορεί να είναι λιγότερες και να φτάνουν έως τις 240.

Διαφορετικό είναι και το εύρος των χρεών που μπορούν να ενταχθούν. Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά παλαιές, αρρύθμιστες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες είχαν δημιουργηθεί έως το τέλος του 2023. Για να ενταχθεί όμως ένας οφειλέτης, δεν αρκεί να ρυθμίσει μόνο τα παλιά χρέη του. Οι νεότερες υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν υπαχθεί στην πάγια ρύθμιση. Με άλλα λόγια, ο φορολογούμενος πρέπει να τακτοποιήσει συνολικά την εικόνα του και να μη διατηρεί νεότερα αρρύθμιστα χρέη.

Στον εξωδικαστικό, αντίθετα, μπορούν να μπουν κάτω από μία ενιαία «ομπρέλα» οφειλές προς την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τους servicers, εφόσον το συνολικό ύψος των χρεών ξεπερνά τα 5.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ο οφειλέτης δεν ρυθμίζει αποσπασματικά μία μόνο κατηγορία χρέους, αλλά μπορεί να λάβει μία συνολική πρόταση αναδιάρθρωσης των υποχρεώσεών του.

Σημαντική διαφορά υπάρχει και στα «κουρέματα». Οι 72 δόσεις αποτελούν κυρίως μία επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης και δεν λειτουργούν με αλγοριθμικό υπολογισμό της πραγματικής δυνατότητας αποπληρωμής του οφειλέτη. Αντίθετα, στον εξωδικαστικό η πρόταση διαμορφώνεται με βάση τα εισοδήματα, την περιουσία, τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης και τη συνολική οικονομική κατάσταση του αιτούντος.

Ο μηχανισμός μπορεί να προβλέψει διαγραφή τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων, καθώς και μέρους της βασικής οφειλής, όπου αυτό επιτρέπεται και προκύπτει από τον αλγόριθμο. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι αιτούντες θα λάβουν «κούρεμα», ούτε ότι θα εξασφαλίσουν αυτομάτως τον ανώτατο αριθμό δόσεων. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από το ύψος και το είδος των χρεών, την αξία της περιουσίας και την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.

Η ρύθμιση των 72 δόσεων είναι, επομένως, πιο απλή και προβλέψιμη και μπορεί να συμφέρει κάποιον που έχει κυρίως παλιά χρέη προς το Δημόσιο, μπορεί να εξυπηρετήσει τη δόση μέσα σε έξι χρόνια και έχει τακτοποιήσει τις νεότερες υποχρεώσεις του. Ο εξωδικαστικός είναι περισσότερο κατάλληλος για όσους έχουν υψηλότερες και πιο σύνθετες οφειλές, χρωστούν σε πολλούς πιστωτές ή χρειάζονται μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής και πιθανή μείωση τόκων, προσαυξήσεων ή μέρους του χρέους.