Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου μετά τον πόλεμο με το Ιράν αναμένεται να επηρεάσει την Κίνα λιγότερο σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, καθώς η χώρα έχει δημιουργήσει μεγάλα αποθέματα αργού πετρελαίου και έχει διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της πηγές, επενδύοντας και στις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας.

Καθώς οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά εδώ και τέσσερα χρόνια, αναλυτές της OCBC εκτίμησαν ότι η Κίνα μπορεί να είναι «λιγότερο ευαίσθητη σε ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σε σχέση με πολλές άλλες ασιατικές οικονομίες», σύμφωνα με το CNBC.

1

«Η Κίνα έχει συσσωρεύσει ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο», σημείωσαν οι αναλυτές, προσθέτοντας ότι «η ταχεία μετάβαση προς τα ηλεκτρικά οχήματα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας λειτουργεί ως επιπλέον δομική ασπίδα».

Τα χερσαία αποθέματα αργού της Κίνας εκτιμώνται σε περίπου 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια από τον Ιανουάριο. Αυτό αντιστοιχεί σε αποθέματα περίπου τριών έως τεσσάρων μηνών, γεγονός που καθυστερεί τον άμεσο οικονομικό αντίκτυπο, σύμφωνα με τον Rush Doshi, διευθυντή της πρωτοβουλίας China Strategy Initiative στο Council on Foreign Relations.

Όπως σημείωσε, η Κίνα έχει περάσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες μειώνοντας την εξάρτησή της από τις θαλάσσιες ροές πετρελαίου. Η ανάπτυξη νέων χερσαίων αγωγών και η στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές σημαίνουν ότι σήμερα μόνο το 40% έως 50% των θαλάσσιων εισαγωγών πετρελαίου της εξαρτάται από τα Στενά του Ορμούζ.

Μέχρι το 2030, η Κίνα στοχεύει να αυξήσει το ποσοστό των μη ορυκτών καυσίμων στη συνολική κατανάλωση ενέργειας στο 25%, από 21,7% που ήταν το 2025.

Τα Στενά του Ορμούζ συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα και τις παγκόσμιες ναυτιλιακές διαδρομές. Πρόκειται για ένα στενό πέρασμα, με το Ιράν στα βόρεια και το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στα νότια. Περίπου το 31% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από εκεί, δηλαδή περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια αργού την ημέρα.

Ωστόσο, οι εισαγωγές πετρελαίου που περνούν από το συγκεκριμένο πέρασμα αντιστοιχούν μόλις στο 6,6% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης της Κίνας, σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Nomura για την Κίνα, Ting Lu.

Οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω της ίδιας διαδρομής αντιστοιχούν σε μόλις 0,6% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας.

Η μεταβολή αυτή αντανακλά δύο δεκαετίες στρατηγικής μετάβασης, που έχουν δώσει στην Κίνα μια ιδιαίτερη θέση στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο μεγαλύτερος καταναλωτής πετρελαίου στον κόσμο, ακολουθούμενες από την Κίνα και την Ινδία. Ωστόσο, η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου, αγοράζοντας σχεδόν διπλάσιες ποσότητες από τις ΗΠΑ, ενώ η Ινδία βρίσκεται στην τρίτη θέση.

Από τις τρεις αυτές οικονομίες, η Ινδία εξαρτάται περισσότερο από τις εισαγωγές πετρελαίου, οι οποίες καλύπτουν περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής ενεργειακής της κατανάλωσης. Στην Κίνα το ποσοστό αυτό ανέρχεται περίπου στο 14%, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών τους με εγχώρια παραγωγή.

Διαφορετικές ενεργειακές στρατηγικές

Την τελευταία δεκαετία, οι ΗΠΑ αύξησαν σημαντικά την εγχώρια παραγωγή πετρελαίου, ενώ η Κίνα επέλεξε να διαφοροποιήσει ταχύτερα το ενεργειακό της μείγμα.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας — εξαιρουμένων της πυρηνικής και της υδροηλεκτρικής — αντιστοιχούσαν στο 1,2% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης της Κίνας το 2023, έναντι μόλις 0,2% πριν από είκοσι χρόνια.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ινδία το ποσοστό παρέμεινε στο 0,2%.

Αν και το ποσοστό παραμένει ακόμη μικρό, η συνεχής αύξηση των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό μείγμα της Κίνας έχει σημαντικές παγκόσμιες επιπτώσεις.

Η επέκταση των ηλεκτρικών οχημάτων στη χώρα — ιδιαίτερα στα φορτηγά — έχει ήδη μειώσει τη ζήτηση πετρελαίου κατά περισσότερο από 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την Rhodium Group. Η εταιρεία εκτιμά ότι η μείωση αυτή θα αυξηθεί κατά περίπου 600.000 βαρέλια ημερησίως μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Πλέον, περισσότερα από τα μισά νέα επιβατικά αυτοκίνητα που πωλούνται στην Κίνα είναι οχήματα νέας ενεργειακής τεχνολογίας, τα οποία βασίζονται κυρίως σε μπαταρίες αντί για βενζίνη.

«Καθώς η ζήτηση για καύσιμα οδικών μεταφορών δείχνει ήδη σημάδια κορύφωσης και η δυναμικότητα ανανεώσιμης ενέργειας αυξάνεται γρήγορα, η ευαισθησία της Κίνας στις διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου μειώνεται χρόνο με τον χρόνο», σημείωσαν οι αναλυτές της OCBC.

Μακροπρόθεσμα, η ηλεκτροκίνηση στις μεταφορές και η επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να προστατεύσουν περαιτέρω την οικονομία από ενεργειακά σοκ.

Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% του ενεργειακού μείγματος στην ηλεκτροπαραγωγή της Κίνας, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από το 40% έως 50% που καταγράφεται σε πολλές άλλες ασιατικές οικονομίες.

Η ηλεκτρική ενέργεια — που παράγεται κυρίως από άνθρακα αλλά και ολοένα περισσότερο από ανανεώσιμες πηγές — καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στη συνολική κατανάλωση ενέργειας της χώρας.

Τα ορυκτά καύσιμα παραμένουν σημαντικά

Παρά τη στροφή προς καθαρότερες μορφές ενέργειας, ο άνθρακας εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή ενέργειας για την Κίνα. Το 2023 η χώρα ήταν ο μεγαλύτερος παραγωγός και καταναλωτής άνθρακα παγκοσμίως.

Παράλληλα, οι αμερικανικές κυρώσεις στο Ιράν έχουν καταστήσει την Κίνα έναν από τους λίγους μεγάλους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου.

Το Ιράν αντιπροσωπεύει περίπου το 20% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας, αν και μεγάλο μέρος αυτής της ποσότητας θα μπορούσε να αντικατασταθεί από αυξημένες εισαγωγές από τη Ρωσία.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως που εισάγει η Κίνα από άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα του, παραμένει ασαφές πότε θα λήξει η σύγκρουση.

«Ένα σοκ σαν αυτό πιθανότατα θα ενισχύσει την κατεύθυνση που ήδη ακολουθεί η Κίνα, αντί να την αλλάξει», δήλωσε η ενεργειακή αναλύτρια Muyi Yang. «Υπογραμμίζει τους κινδύνους της μεγάλης εξάρτησης από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο».

Παρά τη μετάβαση, η αλλαγή δεν είναι εύκολη. Η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων της Κίνας κυριαρχείται από κρατικές εταιρείες, οι οποίες συχνά είναι λιγότερο ευέλικτες από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Την ίδια στιγμή, η Κίνα ενδέχεται να συνεχίσει να αυξάνει τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου. Η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ εκτιμά ότι η χώρα θα επεκτείνει τα στρατηγικά της αποθέματα κατά περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα το 2026.

Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου της Κίνας μειώθηκαν σχεδόν κατά 2% το 2024. Ωστόσο, καθώς οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή άρχισαν να αυξάνονται, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 4,6%, φτάνοντας σε ιστορικό ρεκόρ περίπου 580 εκατομμυρίων τόνων.

Σύμφωνα με αναλυτές της Kpler, η Κίνα παραμένει σημαντικά εκτεθειμένη στις εξελίξεις της αγοράς πετρελαίου, αλλά διαθέτει πλέον μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με το παρελθόν.

 

Διαβάστε επίσης 

Χρυσός: Νέα πτώση έως και -3%, καθώς η ενεργειακή κρίση ενισχύει το δολάριο και τις πληθωριστικές ανησυχίες

Saudi Aramco: Προσφέρει πετρέλαιο στην αγορά μέσω έκτακτων δημοπρασιών

Το δολάριο εκτινάσσεται λόγω της ανόδου του πετρελαίου – Πιέσεις για τα υπόλοιπα νομίσματα