Η γεωγραφική της θέση της Ελλάδας, την καθιστά γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Βαλκανίων, σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος, σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα «Avvenire», τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι η οικονομία της χώρας μας, επανήλθε σε τροχιά ανάπτυξης με ρυθμούς πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, μετά από μια μακρά περίοδο κρίσης και προσαρμογής.

Ο κ. Στουρνάρας, ανέφερε ότι η ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, ενώ ο ρόλος της Ελλάδας στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών παραμένει σημαντικός για τη σταθερότητα της Ένωσης.

1

Μάλιστα, σημείωσε ότι μπορεί να συμβάλει ως αξιόπιστος εταίρος, χάρη στη μεταρρυθμιστική της πορεία και τη σταθερότητα που έχει επιτευχθεί.

«Στην Ελλάδα έχει επέλθει ριζικός μετασχηματισμός. Μετά από μια μακρά περίοδο κρίσης και προσαρμογής, η οικονομία της επανήλθε σε τροχιά ανάπτυξης με ρυθμούς πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ: το ελληνικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025, έναντι περίπου 1,4% στη ζώνη του ευρώ.

Η ανάπτυξη στηρίζεται στις επενδύσεις και την κατανάλωση, αλλά και στη συμβολή των εξαγωγών, ιδίως του τουρισμού και των υπηρεσιών. Παρατηρείται επίσης μια σταδιακή στροφή προς δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Η αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί: η ανεργία έχει υποχωρήσει κάτω από το 10% και το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό έχει αυξηθεί. Το αποτέλεσμα αυτό βασίζεται στα ισχυρότερα θεμελιώδη μεγέθη, δηλαδή την ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, την ενδυνάμωση του τραπεζικού συστήματος και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Στουρνάρας.

Οι τρεις πυλώνες που άλλαξαν την πορεία

Παράλληλα, εξήγησε ότι η πορεία της Ελλάδας, βασίστηκε σε τρεις πυλώνες:

  • δημοσιονομική πειθαρχία,
  • διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και
  • ανάταξη του τραπεζικού συστήματος

Όπως είπε, με τα προγράμματα που άρχισαν να εφαρμόζονται από το 2010, το μεγάλο πρωτογενές έλλειμμα μετατράπηκε σε πλεόνασμα, ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει μειωθεί σημαντικά.

Οι μεταρρυθμίσεις αφορούσαν τις συντάξεις, την υγεία, την αγορά εργασίας και τη δημόσια διοίκηση, με ευεργετικές συνέπειες για την ανταγωνιστικότητα μακροπρόθεσμα.

Το τραπεζικό σύστημα αναδιαρθρώθηκε μέσω συγχωνεύσεων και στοχευμένων παρεμβάσεων, με αποτέλεσμα να μειωθεί ο αριθμός των τραπεζών και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητά τους.

Το κοινωνικό κόστος υπήρξε υψηλό, αλλά αποκαταστάθηκε η μακροοικονομική σταθερότητα και η εμπιστοσύνη.

Ποιες πολιτικές αποκατέστησαν την αξιοπιστία της Ελλάδας

Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, η αξιοπιστία αποκαταστάθηκε χάρη στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και στον σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό.

Καθοριστικός υπήρξε ο ρόλος της ΕΚΤ όσον αφορά την εξασφάλιση ρευστότητας και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η αναδιάρθρωση του χρέους το 2012 βελτίωσε τη βιωσιμότητά του, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώθηκαν σημαντικά τα επόμενα έτη.

Τα έκτακτα μέτρα, όπως οι περιορισμοί στις αναλήψεις μετρητών και την κίνηση κεφαλαίων, συνέβαλαν επίσης στη διατήρηση της σταθερότητας στις πιο κρίσιμες φάσεις.

Τα διδάγματα για την Ευρώπη

Ο κ. Στουρνάρας εκτιμά ότι το πρώτο δίδαγμα είναι ότι η πολιτική σταθερότητα και η θεσμική αξιοπιστία είναι θεμελιώδους σημασίας, καθώς χωρίς εσωτερική συναίνεση, υπάρχει κίνδυνος να αποτύχουν οι μεταρρυθμίσεις.

Το δεύτερο είναι ότι οι ανισορροπίες πρέπει να αντιμετωπίζονται έγκαιρα: η ονομαστική σύγκλιση δεν αρκεί από μόνη της χωρίς διαρθρωτικές παρεμβάσεις.

Τρίτον, η ποιότητα των μεταρρυθμίσεων είναι σημαντική: απαιτείται ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και ανάπτυξης.

Τέλος, το τραπεζικό σύστημα χρειάζεται συνεχή εποπτεία και η διαχείριση των κρίσεων πρέπει να γίνεται με κοινά ευρωπαϊκά μέσα και έγκαιρες παρεμβάσεις.

Πώς αξιολογείται σήμερα η ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική

Η Ευρώπη, ανέφερε ο διοικητής της ΤτΕ,  βρίσκεται σε μια πολύπλοκη φάση, η οποία χαρακτηρίζεται από πληθωρισμό, γεωπολιτικές εντάσεις και ασθενή ανάπτυξη.

«Οι ενεργειακοί κλυδωνισμοί έχουν καταστήσει το περιβάλλον δυσχερέστερο, πυροδοτώντας πληθωριστικές πιέσεις. Η ΕΚΤ παραμένει προσανατολισμένη στη σταθερότητα των τιμών, με στόχο την επαναφορά του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα. Από δημοσιονομικής πλευράς, είναι αναγκαίο να στηριχθούν τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αποφεύγοντας όμως μέτρα οριζόντια ή παρατεταμένης διάρκειας που θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό», υπογράμμισε. 

Πού πρέπει να δράσει πιο αποφασιστικά η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο κ. Στουρνάρας εξήγησε ότι χρειαζόμαστε ένα ποιοτικό άλμα.

Όπως διευκρίνισε, «Η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών και της ψηφιακής τεχνολογίας, αποτελεί προτεραιότητα για την αύξηση της παραγωγικότητας και της δυνητικής ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η τραπεζική ένωση και να επιταχυνθεί η οικοδόμηση μιας γνήσιας ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς, ικανής να κινητοποιεί ιδιωτικές αποταμιεύσεις και να τις κατευθύνει προς στρατηγικές επενδύσεις. Αν δεν γίνει αυτό, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό σε σύγκριση με άλλες μεγάλες οικονομίες. 

Ένα δεύτερο ζήτημα είναι η βιομηχανική πολιτική. Η ενέργεια, οι προηγμένες τεχνολογίες, η τεχνητή νοημοσύνη και η άμυνα απαιτούν κοινές στρατηγικές και συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών. Ο σημερινός κατακερματισμός περιορίζει την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και αυξάνει το κόστος. Είναι επίσης αναγκαίο να μειωθούν οι εσωτερικοί φραγμοί που εξακολουθούν να υπάρχουν, να απλουστευθεί το κανονιστικό πλαίσιο και να διευκολυνθεί η μεγέθυνση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, απαραίτητη προϋπόθεση για να είναι ανταγωνιστικές παγκοσμίως. 

Καίριο, όπως είπε ο κ. Στουρνάρς, παραμένει και το ενεργειακό ζήτημα, τονίζοντας ότι «Η κρίση των τελευταίων ετών έδειξε πόσο ευάλωτη είναι η Ευρώπη: απαιτούνται συντονισμένες επενδύσεις σε υποδομές, διασυνδέσεις και διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, καθώς και επιτάχυνση της αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών. Δεν πρόκειται μόνο για περιβαλλοντικό στόχο, αλλά για ζήτημα οικονομικής ασφάλειας. Τέλος, είναι αναγκαίο να ενισχυθούν τα κοινά εργαλεία αντιμετώπισης κρίσεων. Η εμπειρία της πανδημίας έχει δείξει ότι οι κοινές πρωτοβουλίες, όπως τα ευρωπαϊκά επενδυτικά προγράμματα, μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Η ενσωμάτωση των εργαλείων αυτών στο θεσμικό οικοδόμημα της Ευρώπης θα συνέβαλε στη σταθεροποίηση της οικονομίας και στη στήριξη της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης». 

Πώς θα επηρεάσει το διεθνές περιβάλλον την Ευρώπη

«Η αστάθεια θα παραμείνει υψηλή. Η ΕΕ θα πρέπει να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της επενδύοντας στην ενεργειακή ασφάλεια, την άμυνα και την τεχνολογία. Ταυτόχρονα, είναι ζωτικής σημασίας να διατηρηθεί η εσωτερική συνοχή, να αποφευχθεί ο πολιτικός κατακερματισμός και να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της ολοκλήρωσης», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Στουρνάρας.