Επίδομα παιδιού: Τα σενάρια για επιπλέον 200 εκατ. ευρώ στις οικογένειες

Την αύξηση του επιδόματος παιδιού κατά 30% εξετάζει η κυβέρνηση, έχοντας στα χέρια της τη σχετική μελέτη του ΟΟΣΑ για την αναμόρφωση των πολιτικών στήριξης της οικογένειας.

Η συγκεκριμένη πρόταση αποτελεί το επικρατέστερο σενάριο που αξιολογείται, καθώς συνδυάζει υψηλή κοινωνική αποτελεσματικότητα με σχετικά περιορισμένο δημοσιονομικό κόστος. Εφόσον προχωρήσει, η ετήσια δαπάνη για το επίδομα Α21 θα αυξηθεί κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ, φθάνοντας συνολικά τα 900 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, η αύξηση κατά 30% των ποσών του επιδόματος παιδιού δεν συνοδεύεται με αλλαγή των εισοδηματικών ορίων, οι προϋποθέσεις χορήγησης και ο τρόπος υπολογισμού των δικαιούχων θα παραμείνει ο ίδιος. Με άλλα λόγια, το υφιστάμενο σύστημα παραμένει αμετάβλητο και αυξάνεται μόνο το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης που λαμβάνουν οι οικογένειες.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών συζητήσεων για τη διαμόρφωση ενός νέου πλέγματος πολιτικών υπέρ της οικογένειας, σε μια περίοδο κατά την οποία το δημογραφικό εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις της χώρας. Οι ανακοινώσεις αναμένονται στη ΔΕΘ το Σεπτέμβριο.

Επιπλέον δαπάνη 200 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΟΟΣΑ, η εφαρμογή της αύξησης κατά 30% συνεπάγεται ετήσια επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ. Έτσι, η συνολική δημόσια δαπάνη για το επίδομα παιδιού θα αυξηθεί από περίπου 700 εκατ. ευρώ που διατίθενται σήμερα σε περίπου 900 εκατ. ευρώ ετησίως.Ωστόσο, το καθαρό δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερο, καθώς η αύξηση του επιδόματος επηρεάζει και άλλες κοινωνικές παροχές.

Ειδικότερα, σε ορισμένες περιπτώσεις δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, η μεγαλύτερη ενίσχυση από το επίδομα παιδιού αυξάνει το δηλωθέν εισόδημα, οδηγώντας σε περιορισμό ή ακόμη και απώλεια μέρους της συγκεκριμένης παροχής. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι λόγω αυτής της αλληλεπίδρασης το καθαρό κόστος για το Δημόσιο θα είναι περίπου 5% χαμηλότερο από το αρχικά υπολογιζόμενο ακαθάριστο κόστος.

Η πιο στοχευμένη παρέμβαση

Η μελέτη του ΟΟΣΑ αξιολογεί διαφορετικά σενάρια ενίσχυσης των οικογενειών με παιδιά και καταλήγει ότι η αύξηση του επιδόματος παιδιού αποτελεί την πλέον αποτελεσματική λύση όταν στόχος είναι η μείωση της φτώχειας. Ο λόγος είναι ότι το συγκεκριμένο μέτρο κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των πόρων προς τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία έχουν και τις μεγαλύτερες ανάγκες.

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι οικογένειες που ανήκουν στο χαμηλότερο εισοδηματικό δεκατημόριο εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στο διαθέσιμο εισόδημά τους. Αντίθετα, όσο αυξάνεται το εισόδημα των νοικοκυριών, τόσο περιορίζεται το όφελος από την παρέμβαση. Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, ενισχύει τον αναδιανεμητικό χαρακτήρα του κοινωνικού επιδόματος, καθώς διοχετεύει περισσότερους πόρους στις οικογένειες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες.

Μείωση της παιδικής φτώχειας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ για τις κοινωνικές επιπτώσεις της μεταρρύθμισης.

Σύμφωνα με τη μελέτη:

• το συνολικό ποσοστό φτώχειας εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά περίπου 0,45 ποσοστιαίες μονάδες,

• η παιδική φτώχεια μπορεί να περιοριστεί κατά περίπου 1,42 ποσοστιαίες μονάδες,

• παράλληλα καταγράφεται αισθητή βελτίωση και στους δείκτες εισοδηματικής ανισότητας.

Οι εκτιμήσεις αυτές εξηγούν γιατί ο ΟΟΣΑ θεωρεί την αύξηση του επιδόματος πιο αποτελεσματική από άλλες παρεμβάσεις, όπως η περαιτέρω αύξηση των φορολογικών ελαφρύνσεων για οικογένειες με παιδιά, οι οποίες ευνοούν περισσότερο τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα.

Δεν αλλάζουν τα εισοδηματικά κριτήρια

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του σεναρίου είναι ότι δεν προβλέπεται καμία αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του επιδόματος.

Οι δικαιούχοι θα εξακολουθήσουν να καθορίζονται με βάση:

• το ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα,

• τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων,

• τα ισχύοντα εισοδηματικά όρια.

Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται αλλαγές στη βάση των δικαιούχων και περιορίζεται η διοικητική επιβάρυνση για τον ΟΠΕΚΑ και τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Το εναλλακτικό σενάριο

Η έκθεση εξετάζει και μία δεύτερη επιλογή, η οποία αφορά την αλλαγή της κλίμακας ισοδυναμίας που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος.

Μια τέτοια μεταρρύθμιση θα οδηγούσε σε διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων, καθώς περισσότερες οικογένειες θα εντάσσονταν στο σύστημα επιδομάτων.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η λύση αυτή εμφανίζει δύο σημαντικά μειονεκτήματα:

• αυξάνει σημαντικά το δημοσιονομικό κόστος,

• περιορίζει τη στόχευση προς τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Για τον λόγο αυτό, ο Οργανισμός θεωρεί ότι η απλή αύξηση των ποσών του επιδόματος είναι σαφώς αποτελεσματικότερη τόσο κοινωνικά όσο και δημοσιονομικά.

Πόσο αυξάνεται το επίδομα

Με βάση το σενάριο αύξησης κατά 30%, τα ποσά του επιδόματος παιδιού διαμορφώνονται ενδεικτικά ως εξής:

Αντίστοιχη αύξηση προβλέπεται και για τις οικογένειες που λαμβάνουν μειωμένο επίδομα λόγω υψηλότερου εισοδήματος. Έτσι, ποσό 42 ευρώ αυξάνεται σε 54,60 ευρώ, ενώ επίδομα 28 ευρώ διαμορφώνεται σε 36,40 ευρώ μηνιαίως.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης: «Κάθε ελληνική επιχείρηση που κατακτά τις πιο απαιτητικές αγορές ισχυροποιεί και την Ελλάδα»

Κίνα: Επιβραδύνεται η οικονομία στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2022

ΑΑΔΕ: Ξεκινά το νέο ψηφιακό Μητρώο Ακινήτων «ΜΙΔΑ» – Τι αλλάζει για ιδιοκτήτες, ενοίκια, ΕΝΦΙΑ και αγροτικές επιδοτήσεις