Το δολάριο αναδεικνύεται σε απόλυτο ασφαλές καταφύγιο, αφού οι αγορές αντέδρασαν με τον κλασικό τρόπο της διάθεσης αποφυγής ρίσκου απέναντι στη διεύρυνση της σύγκρουσης, σύμφωνα με τον Matthew Ryan, CFA, Head of Market Strategy της εταιρείας διεθνών πληρωμών Ebury, ο οποίος σχολιάζει τον αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή. 

«Ο αρχικός αντίκτυπος στις αγορές συναλλάγματος τη Δευτέρα ήταν απροσδόκητα συγκρατημένος. Θεωρούμε ότι αυτό οφείλεται στη μερική προεξόφληση του κινδύνου του κινδύνου, ιδίως στις τιμές του πετρελαίου (πριν τις επιθέσεις ήταν στο +20% από την αρχή του έτους), αλλά και στην αντίληψη ότι οι γεωπολιτικές εξάρσεις τείνουν να προκαλούν μόνο προσωρινές αναταράξεις στις αγορές», σημειώνει.

1

Παράλληλα, ο κ. Ryan τονίζει: 

Το ότι οι συντονισμένες επιθέσεις ξεκίνησαν ενώ οι αγορές ήταν κλειστές το Σαββατοκύριακο αναμφίβολα συνέβαλε επίσης στον περιορισμό της αρχικής, σπασμωδικής αντίδρασης.

Θα μπορούσε, ωστόσο, να υποστηρίξει κανείς ότι οι επενδυτές επέδειξαν έναν βαθμό εφησυχασμού, καθώς τις τελευταίες ημέρες δεν έχουμε δει πολλά που να υποδηλώνουν ότι επίκειται μια σύντομη και οξεία σύγκρουση.

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν διευρυνθεί πέρα από τα αρχικά χτυπήματα, με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να διεξάγουν παρατεταμένες αεροπορικές εκστρατείες, ενώ το Ιράν εξαπολύει κύματα πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων κατά ισραηλινών και αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και πρεσβειών σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, μεταξύ άλλων στα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και τη Σαουδική Αραβία.

Οι αναφορές ότι το Ιράν ετοιμαζόταν να ξεκινήσει συνομιλίες για το πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος προσέφεραν κάποια ανακούφιση στις αγορές, αν και η ρητορική Αμερικανών αξιωματούχων παραπέμπει σε σύγκρουση μεγαλύτερης διάρκειας.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επανειλημμένα προβάλει ένα χρονικό ορίζοντα τουλάχιστον τεσσάρων έως πέντε εβδομάδων, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει όριο στο δικαίωμα της χώρας στην αυτοάμυνα.

Πράγματι, η Polymarket αποδίδει πλέον μόλις μία στις τρεις πιθανότητες στο ενδεχόμενο να έχουν τερματιστεί οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις έως τα τέλη Μαρτίου, από ποσοστό άνω του 80% αμέσως μετά την επίθεση του Σαββάτου.

Το δολάριο αναδεικνύεται σε απόλυτο ασφαλές καταφύγιο

Οι αγορές έχουν αντιδράσει με τον κλασικό τρόπο της διάθεσης αποφυγής ρίσκου απέναντι στη διεύρυνση της σύγκρουσης. Στο συνάλλαγμα, η κυρίαρχη κίνηση ήταν οι αγορές δολαρίου ΗΠΑ, το οποίο ενισχύεται κατά 1,5% έναντι των βασικών νομισμάτων από την αρχή της εβδομάδας.

Όπως συμβαίνει συνήθως, το δολάριο θεωρήθηκε το απόλυτο ασφαλές καταφύγιο λόγω της ρευστότητάς του, ενώ στηρίχθηκε και από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, καθώς οι ΗΠΑ είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, αλλά και από την υποχώρηση των προσδοκιών για μειώσεις επιτοκίων από τη Fed.

Τα ευρωπαϊκά νομίσματα, κυρίως το ευρώ, η σουηδική κορόνα και εκείνα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καταγράφουν τις χειρότερες επιδόσεις, εν μέρει λόγω της υψηλής ευαισθησίας τους στην άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου, καθώς οι ευρωπαϊκές τιμές έχουν εκτιναχθεί κατά 50%, ενώ σε πτώση βρίσκονται και άλλα νομίσματα αναδυόμενων αγορών με υψηλό βαθμό ευαισθησίας σε εξελίξεις, όπως το νοτιοαφρικανικό ραντ.

Η μεταβλητότητα είναι σαφώς αυξημένη, αλλά δεν βρισκόμαστε ακόμη σε επίπεδα πανικού. Η σχετική ηρεμία των αγορών στην αρχή της εβδομάδας έχει δώσει τη θέση της σε ένα ξεκάθαρο αίσθημα ανησυχίας τις τελευταίες δύο συνεδριάσεις, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν δείχνει σημάδια άμεσης λήξης.

Η διάρκεια μετρά περισσότερο από τον ίδιο τον τίτλο της είδησης

Όπως σημειώσαμε και τη Δευτέρα, θεωρούμε ότι η κατεύθυνση από εδώ και πέρα θα εξαρτηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της σύγκρουσης που ακολουθεί. Σαφώς, ένας αριθμός παραγόντων θα καθορίσει την απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Κατά την άποψή μας, οι εξής θα είναι ιδιαίτερα σημαντικοί:

α) Ο βαθμός εξάντλησης των ιρανικών πυρομαχικών.

Μια ταχεία εξάντληση των ιρανικών πυραύλων θα μπορούσε να επιταχύνει την πορεία προς την αποκλιμάκωση, ιδίως εάν οι ΗΠΑ αποδειχθούν αποτελεσματικές στα πλήγματά τους κατά ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων παραγωγής. Οι ρυθμοί εκτόξευσης έχουν ήδη μειωθεί σχεδόν κατά 90% από το Σαββατοκύριακο, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ικανότητα του Ιράν να αντεπιτεθεί και να κλιμακώσει περαιτέρω τη σύγκρουση ενδέχεται ήδη να εξασθενεί.

β) Ο τρόπος με τον οποίο θα αντιδράσει ο Τραμπ στις πιέσεις τόσο από τις αγορές όσο και από το εκλογικό σώμα.

Καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές θα γίνουν αργότερα μέσα στη χρονιά, εκτιμούμε ότι ο Τραμπ θα είναι ιδιαίτερα προσεκτικός απέναντι στον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος και η επιδείνωση της στάσης των Αμερικανών απέναντι στον πόλεμο στις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών στην κάλπη.

Ας μην ξεχνάμε ότι η υπόσχεση για μείωση του κόστους ζωής ήταν ένας από τους βασικούς λόγους της επανεκλογής του Τραμπ, οπότε η πιθανότητα μιας ανόδου του αμερικανικού πληθωρισμού που θα προκληθεί από τα εμπορεύματα, και μιας πιο επιθετικής Fed, κάθε άλλο παρά ευπρόσδεκτη θα ήταν για τον πρόεδρο.

Οι αγορές προετοιμάζονται για πόλεμο που θα διαρκέσει εβδομάδες, όχι ημέρες

Εξακολουθούμε να βλέπουμε περιθώρια περαιτέρω ανόδου για το δολάριο όσο ο πόλεμος παρατείνεται χωρίς να διαφαίνεται άμεσο τέλος. Στα τρέχοντα επίπεδα, ωστόσο, οι αγορές συναλλάγματος έχουν ήδη προεξοφλήσει μια σύγκρουση που θα διαρκέσει ορισμένες εβδομάδες και όχι ημέρες, κάτι που θα μπορούσε να σημαίνει ότι το δολάριο θα σταθεροποιηθεί γύρω από τα τρέχοντα επίπεδα προς το παρόν, εκτός και αν προκύψουν περισσότερα αρνητικά νέα.

Θεωρούμε ότι το βασικό σενάριο της αγοράς είναι μια σχετικά σύντομη σύγκρουση διάρκειας περίπου ενός μήνα, δηλαδή σε ευθυγράμμιση με τη ρητορική του προέδρου Τραμπ.

Σαφώς, μία από τις βασικές συνέπειες του πολέμου είναι ο αντίκτυπος στο πετρέλαιο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του μπρέντ έχουν ενισχυθεί προς την περιοχή των 83-85 δολαρίων ανά βαρέλι (από τα 70 δολάρια).

Αν και η προσφορά ιρανικού πετρελαίου είναι σχετικά μικρή σε παγκόσμια κλίμακα, στο 4,5% της παγκόσμιας παραγωγής, ο ουσιαστικός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν υπήρξε ο βασικός καταλύτης αυτής της κίνησης, καθώς η θαλάσσια κυκλοφορία έχει μειωθεί περίπου κατά 90% εν μέσω του κινδύνου επίθεσης και των εκρηκτικών ασφαλίστρων.

Αν και θεωρούμε ότι το ενδεχόμενο επιπλέον αυξήσεων της προσφοράς από τον ΟΠΕΚ θα μπορούσε να περιορίσει την περαιτέρω άνοδο των συμβολαίων πετρελαίου, εξακολουθεί να υπάρχει σαφές περιθώριο για νέα κέρδη από τα τρέχοντα επίπεδα, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά για οποιοδήποτε σημαντικό χρονικό διάστημα.

Σε αυτήν την περίπτωση, δεν θα μας εξέπληττε μια κίνηση προς τα 100 δολάρια ανά βαρέλι εάν η κατάσταση δεν βελτιωθεί έως τα τέλη της επόμενης εβδομάδας.

Όσο αυτός ο χρονικός ορίζοντας παραμένει ενεργός, τότε τα κέρδη του δολαρίου θα πρέπει να παραμένουν περιορισμένα, με πιθανή αντιστροφή της τάσης εφόσον δούμε ένα τέλος του πολέμου προς τα τέλη του μήνα ή στις αρχές Απριλίου.

Η ευρύτερη περιφερειακή εμπλοκή και ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ συνιστούν σαφή κίνδυνο και θα μπορούσαν να ωθήσουν τις τιμές του πετρελαίου προς και πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.

Αυτό αναμφίβολα θα αποδυνάμωνε περαιτέρω τη διάθεση για ρίσκο και θα ενίσχυε τις κινήσεις που έχουμε δει από το Σαββατοκύριακο, δηλαδή ισχυρότερο δολάριο και πωλήσεις στα νομίσματα υψηλού ρίσκου, ιδίως στα ευρωπαϊκά.

Κύρια σημεία

  • Το δολάριο ΗΠΑ λειτουργεί ως το κατεξοχήν ασφαλές καταφύγιο, καθώς οι αγορές εγκαταλείπουν τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού ρίσκου.
  • Η κλιμάκωση του πολέμου και η ρητορική ΗΠΑ-Ιράν δείχνουν ότι δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος.
  • Τα ευρωπαϊκά νομίσματα υποαποδίδουν εν μέσω της απότομης ανόδου των τιμών του φυσικού αερίου.
  • Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου ενισχύονται καθώς τα Στενά του Ορμούζ έχουν ουσιαστικά κλείσει.
  • Η διάρκεια της σύγκρουσης παραμένει ο βασικός παράγοντας για την πορεία των αγορών από εδώ και πέρα.
  • Οι αγορές προεξοφλούν έναν πόλεμο που θα διαρκέσει εβδομάδες και όχι ημέρες.

Διαβάστε επίσης: 

Emirates: Περιορισμένο πρόγραμμα πτήσεων και αποκατάσταση 100% τις επόμενες ημέρες

Νέο άλμα στις τιμές πετρελαίου λόγω Μέσης Ανατολής – Κοντά στα 90 δολάρια το Brent 

ΗΠΑ: Το απίστευτο ποσό που δαπανά κάθε μέρα για τον πόλεμο στο Ιράν