ΥΓΕΙΑ

Κορονοϊός: Δύο τα νέα στελέχη που έχουν σκορπίσει πανικό στον πλανήτη – Τι συμβαίνει με τα τεστ – Γιατί εντοπίστηκαν πρώτα σε Αγγλία και Δανία

  • των Clive Cookson, Donato Paolo Mancini, Financial Times
Κορονοϊός: Δύο τα νέα στελέχη που έχουν σκορπίσει πανικό στον πλανήτη


Το εξαιρετικά μολυσματικό νέο στέλεχος του κορονοϊού Sars-Cov-2 που εμφανίστηκε στη νοτιοανατολική Αγγλία εξαπλώνεται γρήγορα στο υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο και έχει ήδη εντοπιστεί και σε άλλα σημεία του πλανήτη, προειδοποίησαν οι επιστήμονες την Κυριακή.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε ότι η ομάδα εργασίας του, Evolution Working Group, συνεργάζεται στενά με τις βρετανικές ιατρικές αρχές για να μπορέσει να κατανοήσει πώς η μετάλλαξη, που τώρα ονομάζεται B.1.1.7, είναι πιθανό να επηρεάσει την πορεία της πανδημίας. Έχει εντοπιστεί ήδη στην Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστραλία.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτό που τους προβληματίζει με το στέλεχος Β.1.1.7 είναι δύο σημεία: αφενός ο άνευ προηγουμένου αριθμός μεταλλάξεων που παρουσιάζει και, αφετέρου, η ταχύτητα με την οποία «παραγκωνίζει» άλλα στελέχη του ιού Sars-Cov-2 στη νοτιοανατολική Αγγλία.

Ο Τζέφρι Μπάρετ, διευθυντής της Πρωτοβουλίας Covid Genomics Initiative του ινστιτούτου Wellcome Sanger Institute, λέει ότι στον γενετικό κώδικα του ιού έχουν αλλάξει 23 γράμματα. Από αυτά, 17 μπορεί να επηρεάζουν τη συμπεριφορά του ιού,  ιδίως βοηθώντας τον να εισέλθει και να εξαπλωθεί μέσα σε ανθρώπινα κύτταρα. «Αυτή η νέα παραλλαγή είναι πολύ ανησυχητική και δεν μοιάζει με τίποτε άλλο απ’ ό,τι έχουμε δει μέχρι στιγμής στην πανδημία», τονίζει.

Τι γίνεται με τα εμβόλια

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι οι μεταλλάξεις επηρεάζουν την πορεία της νόσου στα άτομα που έχουν μολυνθεί με το στέλεχος Β.1.1.7 ή την αποτελεσματικότητα των υπό ανάπτυξη εμβολίων για την Covid-19.

«Οι νοσηλείες αυξήθηκαν το τελευταίο διάστημα [στη νοτιοανατολική Αγγλία], αλλά [η αύξησή τους είναι] σε γενικές γραμμές ανάλογα με την αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων, κάτι που δεν δείχνει ότι το νέο στέλεχος προκαλεί πιο σοβαρά συμπτώματα», λέει ο Φρανσουά Μπαλού, διευθυντής του Ινστιτούτου Γενετικής του UCL στο Λονδίνο.

«Θα μου προκαλούσε έκπληξη εάν προέκυπταν στοιχεία που να δείχνουν ότι προκαλεί σοβαρότερα συμπτώματα», πρόσθεσε ο καθηγητής Μπαλού. Και συμπλήρωσε: «Δεν είναι επίσης ένα στέλεχος που θα μπορούσε λογικά να ξεφύγει από την προστασία που παρέχει η ανοσοποίηση που προκαλείται από τα υφιστάμενα εμβόλια ή από προηγούμενη μόλυνση».

Αλλά ο Κρίστιαν Άντερσεν, διευθυντής Γονιδιωματικής Λοιμωδών Νοσημάτων στο Scripps Research Institute της Καλιφόρνιας, υποστηρίζει: «Έχω δει πολλά άρθρα να αναφέρουν «καμία επίδραση στην ανοσία ή στα εμβόλια ή στα κλινικά χαρακτηριστικά». Αυτό δεν ισχύει… Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζουμε, αλλά θα γνωρίζουμε τις επόμενες εβδομάδες».

Οι επιστήμονες στα μικροβιολογικά εργαστήρια της βρετανικής κυβέρνησης στο Πόρτον Ντάουν και αλλού καταβάλλουν τεράστιες προσπάθειες για να κατανοήσουν εάν -και, αν ναι, πώς- οι μεταλλάξεις επηρεάζουν τη σοβαρότητα της νόσου και την ανοσοαπόκριση του οργανισμού, καθώς και τη μεταδοτικότητα του ιού.

Η αυξημένη μολυσματικότητα του νέου στελέχους φαίνεται από το γεγονός ότι πρωτοεμφανίστηκε στο Κεντ στις 20 Σεπτεμβρίου και στις αρχές Νοεμβρίου ήταν ήδη υπεύθυνο για το 28% των μολύνσεων στο Λονδίνο, ενώ μέχρι τις 9 Δεκεμβρίου είχε φτάσει να είναι υπεύθυνο για το 62% των κρουσμάτων.

Σύμφωνα με υπολογιστικά μοντέλα, είναι 70% πιο μεταδοτικό από άλλα στελέχη του ιού Sars-Cov-2 που κυκλοφορούν στο Ηνωμένο Βασίλειο και αυξάνει την τιμή R -που δείχνει τον μέσο αριθμό των ανθρώπων στους οποίους κάποιος με Covid-19 μεταδίδει τον ιό- κατά 0,4, γεγονός που καθιστά την πανδημία πολύ πιο δύσκολο να ελεγχθεί χωρίς αυστηρά μέτρα lockdown.

Σύμφωνα με ένα έγγραφο που κυκλοφόρησε το Σάββατο από την κοινοπραξία Covid-19 Genomics Consortium UK, εργαστήρια έχουν καταγράψει 1.623 γονιδιώματα του ιού Sars-Cov-2 όπου υπάρχουν οι μεταλλάξεις του B.1.1.7. Από αυτά, 519 ήταν στο Λονδίνο, 555 στο Κεντ, 545 αλλού στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένων της Σκωτίας και της Ουαλίας, και τέσσερα σε άλλες χώρες.

Τι συμβαίνει με τα τεστ

Τα συνήθη τεστ για την Covid-19 δεν εντοπίζουν μεταλλάξεις του ιού. Τυχόν παραλλαγές μπορούν να εντοπιστούν μόνο μέσω της ανάγνωσης και των 30.000 γραμμάτων του γενετικού κώδικα σε κάθε δείγμα Sars-Cov-2, με τη χρήση εξειδικευμένων αναλυτών αλληλουχιών.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία είναι συνήθως οι πιο παραγωγικές χώρες στην ανάλυση γονιδιωμάτων στον κόσμο, επισημαίνει η ειδική στους ιούς γενετίστρια Έμμα Χόντκροφτ του Πανεπιστημίου της Βέρνης στην Ελβετία. «Αυτό σημαίνει ότι η παραλλαγή θα μπορούσε να υπάρχει κι αλλού και να μην έχει ακόμα εντοπιστεί», επισημαίνει.

Δεν είναι η μοναδική μετάλλαξη: Άλλο στέλεχος στη Νότια Αφρική

Όλοι οι ιοί μεταλλάσσονται και το στέλεχος Β.1.1.7 δεν είναι η πρώτη παραλλαγή που προκαλεί ανησυχία. Ενδεικτική είναι η μετάλλαξη D614G που εμφανίστηκε νωρίς στην πανδημία και αυξάνει μετρίως τη μεταδοτικότητα της Covid-19. Το συγκεκριμένο στέλεχος εξαπλώθηκε από την Ισπανία στην υπόλοιπη Ευρώπη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Άλλο ένα παράδειγμα είναι η μετάλλαξη Y453F, η οποία εμφανίστηκε στα δανέζικα βιζόν αλλά δεν έχει εξαπλωθεί ευρέως σε άλλες χώρες.

Το στέλεχος που προκαλεί πλέον τη μεγαλύτερη ανησυχία διεθνώς, πέραν του B.1.1.7, είναι μια διαφορετική παραλλαγή στη Νότια Αφρική που ονομάζεται 501.V2. Ο καθηγητής Σαλίμ Αμπντούλ Καρίμ, επικεφαλής του προγράμματος Covid-19 της χώρας, δήλωσε την Παρασκευή: «Δεν περιμέναμε την ταχύτητα με την οποία κυριάρχησε στη Νότια Αφρική η συγκεκριμένη μεταλλαγή… Διαπιστώνουμε ότι το 80% με 90% του ιού είναι αυτή η μετάλλαξη, η 501.V2».

Σύμφωνα με τον καθηγητή, το στέλεχος 501.V2 αυξάνει το «ιικό φορτίο» -την ποσότητα του ιού που υπάρχει στους ασθενείς- «το οποίο μπορεί να μεταφραστεί σε αύξηση της μεταδοτικότητας». Και προκαταρκτικά στοιχεία από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν ότι η μεταλλαγή B.1.1.7 έχει παρόμοιο αποτέλεσμα.

Copyright The Financial Times Limited 2020

© 2020 The Financial Times Ltd. All rights reserved.

Διαβάστε επίσης:

Η «σκοτεινή» πλευρά του εμβολίου: Κυβερνοεπιθέσεις, ληστείες και μαύρη αγορά για μια θέση στη «λίστα»

Sars-Cov-2: Αυξημένη μεταδοτικότητα έως και 70% με τα νέα στελέχη – Η αξιολόγηση του ECDC και οι τοποθετήσεις των επιστημόνων


ΣΧΟΛΙΑ