Καρκίνος παγκρέατος: Σημαντική πρόοδος σε μία πολύ δύσκολη μορφή καρκίνου

Ο καρκίνος του παγκρέατος (ΚΠ) γίνεται συχνότερος και επεκτείνεται και σε μικρότερες ηλικίες. Μέχρι το 2030 θα είναι η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο.

Η διάγνωση γίνεται συνήθως αργοπορημένα, όταν ήδη έχει κάνει μεταστάσεις, ή έχει εμπλέξει κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες, οπότε θεωρείται ανεγχείρητος.

Δείχνει αντίσταση στην χημειοθεραπεία, πολύ μεγαλύτερη από ό,τι άλλοι καρκίνοι και γενικά έχει πιο επιθετική συμπεριφορά. Παρ’ όλα αυτά, έχει καταγραφεί σημαντική πρόοδος που δεδομένα έχει αυξήσει την επιβίωση, η οποία παραδοσιακά ήταν πολύ περιορισμένη.

Πρώιμη, Έγκαιρη Διάγνωση

1. Η αναγνώριση από τους οικογενειακούς ιατρούς ότι κάποια συχνά συμπτώματα, όπως η ξαφνική εμφάνιση Σακχαρώδη Διαβήτη ή η απορρύθμιση προϋπάρχοντος Διαβήτη, η εμφάνιση πόνου στην κοιλιά ή στην μέση που δεν βελτιώνεται γρήγορα με τα συνήθη μέσα, μπορεί να είναι στην πραγματικότητα τα πρώτα συμπτώματα ΚΠ. Δυστυχώς, τέτοια συμπτώματα δεν αξιολογούνται για πολλούς μήνες και ο καρκίνος διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

2. Δημοσιευμένη μελέτη από την Mayo Clinic (περιοδικό Gut, Απρίλιος 2026) απέδειξε ότι με την χρήση σύνθετου συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) μπορεί με ψηφιακή ανάλυση αξονικής τομογραφίας να γίνει διάγνωση ΚΠ κατά μέσον όρο 1.5 χρόνο πριν την εμφάνιση οποιουδήποτε συμπτώματος (REDMOD study). Το εύρημα αυτό είναι συγκλονιστικό και θα μπορούσε να αποτελέσει απόλυτα καθοριστικό βήμα (milestone) στο άμεσο μέλλον για την πρώιμη διάγνωση και άρα την πολύ μεγάλη αύξηση της επιβίωσης.

Μετατροπή του ανεγχείρητου καρκίνου σε εγχειρήσιμο

Ένας βασικός άξονας στην αντιμετώπιση του ΚΠ αφορά τη μετατροπή του ανεγχείρητου ΚΠ σε εγχειρήσιμο. Αυτό βρίσκεται στην πρωτοπορία της παγκρεατικής χειρουργικής παγκοσμίως, διότι αφορά στο 40% των ασθενών, δηλαδή ένα τεράστιο ποσοστό που θεωρούνται ανεγχείρητοι, επειδή η νόσος εμπλέκει και διηθεί κρίσιμες φλέβες και αρτηρίες και άρα έχει επιβίωση 6-9 μήνες. Αν μετατραπεί σε εγχειρήσιμο με συναφαίρεση και ανακατασκευή των εμπλεκόμενων φλεβών και αρτηριών, η πρόγνωση τουλάχιστον τετραπλασιάζεται, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις ίασης.

Η μετατροπή αυτή είναι περίπλοκη διαδικασία που καθορίζεται από την εφαρμογή συγκεκριμένου πρωτοκόλλου στοχευμένης χημειοθεραπείας, ακτινοθεραπείας και ριζικής εγχείρησης όπου αφαιρούνται οι εμπλεκόμενες στον καρκίνο αρτηρίες και φλέβες μαζί με τον όγκο και κατόπιν επανακατασκευάζονται τα αγγεία αυτά. Η εγχείρηση είναι λεπτή, τεχνικά πολύ απαιτητική και απαιτεί την συνεργασία απολύτως εξειδικευμένης ιατρικής ομάδας με αποδεδειγμένη εμπειρία σε ακριβώς αυτό το είδος εγχειρήσεων. Τέτοιες εγχειρήσεις γίνονται σε πολύ λίγα κέντρα σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία διότι υπερβαίνουν κατά πολύ την εμπειρία των υπολοίπων νοσοκομείων που ασχολούνται με τον ΚΠ.

Η ομάδα μας έκανε την πρώτη τέτοια εγχείρηση το 2012, ενώ μέχρι σήμερα έχουμε διενεργήσει 116 εγχειρήσεις μετατροπής του ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο. Τα αποτελέσματά μας με τετραπλασιασμό της επιβίωσης έχουν δημοσιευθεί σε αμερικανικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά περιοδικά και έχουν γίνει 29 επίσημες ανακοινώσεις σε διεθνή συνέδρια. Μέχρι στιγμής, είμαστε η μόνη κλινική στην Ελλάδα η οποία συχνά, επαναληπτικά και με ασφάλεια διενεργεί τέτοιες εγχειρήσεις. Η δουλειά και το επίπεδο της ομάδας μας έχουν διεθνώς αναγνωριστεί. Έτσι, το 2023 κληθήκαμε να συμμετάσχουμε σε διεθνή μελέτη (με 16 άλλα νοσοκομεία Ευρώπης και Ασίας) συλλογής, ανάλυσης και δημοσίευσης περιστατικών μετατροπής ανεγχείρητου σε εγχειρήσιμο, όπου συλλογικά αποδείξαμε ότι η μέση επιβίωση αυξάνεται κατά πολύ (REDISCOVER study).

Νέα Φαρμακευτική Θεραπεία

Στο πλέον έγκριτο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine (Μάιος 2026) δημοσιεύθηκε μία κλινική μελέτη που απέδειξε ότι το φάρμακο Daraxonrasib διπλασίασε την επιβίωση ασθενών με τελικού σταδίου ΚΠ χωρίς καμία ελπίδα. Η βελτίωση αυτή θεωρείται θεαματική από όσους ασχολούμαστε με τον ΚΠ παγκοσμίως και οι απαραίτητες ιατρονομικές διαδικασίες για την ταχεία έγκριση και ευρεία διάθεση του φαρμάκου ολοκληρώνονται σύντομα. Το Daraxonrasib αναστέλλει την δράση του ογκογονιδίου K-RAS, το οποίο «υπερλειτουργεί» και επιταχύνει την δημιουργία και την εξάπλωση του ΚΠ.

Ρομποτική χειρουργική

Η χρήση της ρομποτικής πλατφόρμας Da Vinci έχει προσδώσει μεγαλύτερη ακρίβεια (precision), μικρότερο επηρεασμό των γύρω ιστών και οργάνων και ταχύτερη ανάρρωση στους ασθενείς που χειρουργούνται στο πάγκρεας. Όταν η ρομποτική εγχείρηση διενεργείται από αποδεδειγμένα εξειδικευμένο παγκρεατικό χειρουργό (και όχι από χειρουργό που κάνει γενικώς ρομποτική χειρουργική και την επεκτείνει στο πάγκρεας), τότε εξασφαλίζεται η ίδια ογκολογική ριζικότητα που απαιτείται για μια εγχείρηση από την οποία εξαρτάται η μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εξειδικευμένη ιατρική ομάδα

Οι ασθενείς με ΚΠ πρέπει να αντιμετωπίζονται από χειρουργούς με πιστοποιημένη εμπειρία στο πάγκρεας και, όχι απλώς, από πολύ καλούς χειρουργούς. Η εγχείρηση παγκρέατος είναι η πλέον απαιτητική τεχνικά, άρα πρέπει να γίνεται από χειρουργό που την κάνει συχνά και με αποδεδειγμένα αποτελέσματα. Μόνο έτσι ο ασθενής θα καθοδηγηθεί σωστά για τις απαραίτητες εξετάσεις, ώστε να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος, αλλά και θα καθορισθεί η ενδεδειγμένη σειρά των παρεμβάσεων (π.χ. εάν πρέπει να λάβει χημειοθεραπεία πριν την εγχείρηση, ή να χειρουργηθεί άμεσα).

Εδώ αναδεικνύεται και ο τεράστιος και καθοριστικός ρόλος του νοσοκομείου που λειτουργεί με όρους Κέντρου Αναφοράς διότι εκεί, στον ίδιο χώρο, εργάζονται κορυφαίοι ιατροί κάθε ειδικότητας που σχετίζεται με το πάγκρεας, ώστε οι απαραίτητες εξετάσεις και παρεμβάσεις να γίνονται γρήγορα, με ακρίβεια και ασφάλεια και όχι όπως συνήθως συμβαίνει ο ασθενής να πηγαίνει από νοσοκομείο σε νοσοκομείο.

Η σωστή επιλογή χειρουργού που θα χειριστεί ένα τόσο πολύπλοκο πρόβλημα, όπως ο ΚΠ, έχει αποδειχθεί ότι είναι πάρα πολύ κρίσιμος προγνωστικός παράγοντας για την καλή ή κακή πορεία αυτών των ασθενών.

Διαβάστε επίσης:

Καρκίνος των ωοθηκών: Τι αλλάζει σήμερα στην πρόληψη και τη θεραπεία

Η επιτυχία του μητρικού θηλασμού μέσα από την οικογένεια και την ελληνική κοινότητα

Το Μικροβίωμα του Ενδομητρίου: Τι πρέπει να γνωρίζετε