Κάνναβη: Τέλος ο ξηρός άνθος βιομηχανικής κάνναβης – Τι ψήφισε η Βουλή και πώς αλλάζει η αγορά

Σε νέα εποχή εισέρχεται από αυτή την εβδομάδα η αγορά προϊόντων κάνναβης στην Ελλάδα, καθώς η Ολομέλεια της Βουλής ψήφισε κατά πλειοψηφία την Παρασκευή το νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες… και άλλες διατάξεις», βάζοντας τέλος σε μια αγορά που είχε αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια χωρίς σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο.

Η καρδιά της ρύθμισης: Το άρθρο 36

Το επίμαχο άρθρο 36 του νέου νόμου εισάγει καθολική απαγόρευση της λιανικής πώλησης, διακίνησης, διάθεσης προς το καταναλωτικό κοινό, αγοράς και χρήσης από τους καταναλωτές του ξηρού άνθου που προέρχεται από την καλλιέργεια ποικιλιών κάνναβης με περιεκτικότητα σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC) έως 0,3%, είτε σε επεξεργασμένη είτε σε ακατέργαστη μορφή.

Πρόκειται για το προϊόν που μέχρι σήμερα διακινούνταν νόμιμα στην ελληνική αγορά ως «βιομηχανική κάνναβη» ή «CBD flower», και αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά ενός κλάδου που είχε ξεκινήσει να αναπτύσσεται έντονα από καταστήματα εξειδικευμένης λιανικής και e-shops.

Τι εξαιρείται από την απαγόρευση

Η απαγόρευση δεν καταλαμβάνει τη χονδρική αλυσίδα. Παραμένει επιτρεπτή η εισαγωγή, η αποθήκευση, η χονδρική διάθεση και διακίνηση ξηρού ανθού εφόσον αυτό προορίζεται αποκλειστικά για βιομηχανική μεταποίηση — δηλαδή για την παραγωγή καλλυντικών, τροφίμων, συμπληρωμάτων διατροφής και άλλων νόμιμων τελικών προϊόντων.

Με άλλα λόγια, ο νομοθέτης επιχειρεί έναν σαφή διαχωρισμό: ο ανθός δεν μπορεί πλέον να φτάνει στον τελικό καταναλωτή ως αυτόνομο προϊόν, αλλά μόνο αφού περάσει από βιομηχανική επεξεργασία και ενσωματωθεί σε άλλο τελικό προϊόν.

Άμεση απόσυρση από περίπτερα και μίνι μάρκετ

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ήταν σαφής μιλώντας στο Star: «από την άλλη βδομάδα πρέπει να αποσυρθούν όλα τα προϊόντα κάνναβης από τα περίπτερα και μίνι μάρκετ». Η δήλωση αποτυπώνει το πνεύμα της νομοθεσίας, που στοχεύει στην εξάλειψη της εύκολης και ανεξέλεγκτης πρόσβασης σε γκρίζα προϊόντα κάνναβης από σημεία λιανικής μαζικής διέλευσης.

Παράλληλα, θεσπίζεται ειδικό Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης στο υπουργείο Υγείας, με σκοπό την αυστηρότερη εποπτεία της εφοδιαστικής αλυσίδας και την πλήρη ιχνηλασιμότητα των προϊόντων από την παραγωγή έως τη διάθεση.

Φαρμακευτική κάνναβη: Εκτός νέου νόμου, συνεχίζει κανονικά

Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι η νέα ρύθμιση δεν θίγει σε τίποτα τη φαρμακευτική κάνναβη, η οποία αποτελεί εντελώς διαφορετική κατηγορία και κινείται σε δικό της θεσμικό πλαίσιο. Η συνταγογράφηση από τον θεράποντα ιατρό και η διάθεση μέσω φαρμακείων συνεχίζεται κανονικά, ακριβώς όπως ίσχυε και πριν την ψήφιση του νόμου. Οι ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή με σκευάσματα φαρμακευτικής κάνναβης δεν επηρεάζονται από καμία διάταξη του άρθρου 36, καθώς πρόκειται για ιατρικά τεκμηριωμένη θεραπεία υπό πλήρη έλεγχο σύνθεσης, δοσολογίας και διάθεσης — και όχι για καταναλωτικό προϊόν λιανικής. Το ζήτημα της κάλυψης από τον ΕΟΠΥΥ παραμένει ανοιχτό και αποτελεί ξεχωριστή συζήτηση που οι φορείς του κλάδου εξακολουθούν να διεκδικούν.

Οι επιπτώσεις στον κλάδο

Η ρύθμιση αναμένεται να έχει σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα. Δεκάδες επιχειρήσεις εξειδικευμένης λιανικής που είχαν επενδύσει στον ανθό ως βασικό προϊόν τους καλούνται πλέον να αναπροσαρμόσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο. Οι παραγωγοί βιομηχανικής κάνναβης διατηρούν δικαίωμα καλλιέργειας και πώλησης, αλλά αποκλειστικά προς μεταποιητικές μονάδες, γεγονός που στενεύει σημαντικά τα κανάλια διάθεσης και πιθανότατα θα οδηγήσει σε μείωση τιμών χονδρικής.

Στον αντίποδα, ο κλάδος της μεταποίησης, εταιρείες καλλυντικών, τροφίμων και συμπληρωμάτων που χρησιμοποιούν εκχυλίσματα κάνναβης, αποκτά καθαρότερο πλαίσιο λειτουργίας, κάτι που μπορεί να λειτουργήσει επενδυτικά θετικά μεσοπρόθεσμα.

Το CBD παραμένει νόμιμο, υπό όρους

Σημαντική παραμένει η διάκριση: τα προϊόντα καθαρής κανναβιδιόλης (CBD) με περιεκτικότητα THC κάτω του 0,3% δεν απαγορεύονται. Έλαια, κάψουλες, καλλυντικά και τρόφιμα με CBD εξακολουθούν να διατίθενται νόμιμα, εφόσον προέρχονται από αδειοδοτημένα κανάλια και πληρούν τις προδιαγραφές ΕΟΦ και ΕΦΕΤ. Αυτό που σταματά είναι το «λουλούδι» — ο ίδιος το ξηρός ανθός.

Συμπέρασμα

Με τον νέο νόμο, η Ελλάδα κλείνει μια από τις πιο επίμαχες «γκρίζες ζώνες» της αγοράς της και ευθυγραμμίζεται με μια αυστηρότερη ευρωπαϊκή τάση που αντιμετωπίζει τον ξηρό ανθό βιομηχανικής κάνναβης ως καταναλωτικό προϊόν υψηλού ρίσκου, ανεξάρτητα από τη χαμηλή περιεκτικότητα σε THC.

Ο κλάδος έφτασε στην απαγόρευση εξαιτίας της ασυδοσίας που είχε επικρατήσει, με κορυφαία την πρακτική του ψεκασμού του ξηρού ανθού με συνθετικά κανναβινοειδή τύπου Spice και K2, που μετέτρεπε ένα υποτίθεται «νόμιμο» προϊόν σε ουσία υψηλής επικινδυνότητας για τον καταναλωτή.
Καλείται πλέον να μετασχηματιστεί: από την άμεση πώληση στον καταναλωτή, σε ένα μοντέλο καθετοποιημένης μεταποίησης.

Όσο αφορά τη φαρμακευτική κάνναβη, παραμένει πλήρως νόμιμη και συνεχίζει να συνταγογραφείται και να διατίθεται κανονικά μέσω των φαρμακείων. Η επόμενη μέρα της αγοράς ξεκινά ουσιαστικά αυτή την εβδομάδα, με την έναρξη της απόσυρσης των προϊόντων από τα σημεία λιανικής.