Το «members club» αλλάζει σιγά-σιγά – Oυσιαστική αλλαγή όταν η συμπερίληψη γίνεται μόνο από επιλογή και όχι από υποχρέωση

Υπάρχει πρόοδος στην παρουσία των γυναικών σε υψηλές θέσεις. Πιστεύετε ότι είναι αποτέλεσμα των ποσοστώσεων ή υπάρχει πραγματική αλλαγή στο εργασιακό περιβάλλον που πλέον έχει ανοίξει το δρόμο για τη γυναικεία ανέλιξη.

Σήμερα, με πάνω από 20 χρόνια καταγραφής στοιχείων για το ποσοστό των γυναικών σε ανώτερες θέσεις εξουσίας, η έρευνα της Grand Thornton αποκαλύπτει πως ο αριθμός των γυναικών σε υψηλά κλιμάκια διοίκησης ναι μεν αυξάνεται αλλά με ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς.

Παγκοσμίως δε, παρατηρείται ακόμη και μία μικρή μείωση του ποσοστού των διοικούντων γυναικών το 2026 σε 32,9% από 34% το 2025. Το γεγονός αυτό σίγουρα καταδεικνύει την αναγκαιότητα δημιουργίας στις επιχειρήσεις, κουλτούρας συμπερίληψης και ενίσχυσης του diversity στις θέσεις εξουσίας με στόχο την ισορροπημένη παρουσία των δύο φύλων με στοχευμένες κινήσεις ενσωμάτωσης.

Μελετώντας τα μέχρι τώρα δεδομένα και με βάση τον τρέχοντα βαθμό προόδου η απόλυτη εξίσωση των φύλων στις ανώτερες βαθμίδες αναμένεται να συμβεί το 2051. 

Οι εταιρείες που έχουν συμπεριλάβει τη γυναικεία παρουσία στα διοικητικά συμβούλια και τις υψηλές θέσεις εξουσίας εμφάνισαν μεγαλύτερη αύξηση εσόδων, άνοδο της εξαγωγικής δραστηριότητας και της γενικότερης εξωστρέφειας, ενίσχυση της καινοτομίας και του R&D καθώς και ισχυρή χρηματοοικονομική ροή και απόδοση.

Oι εταιρείες που αλλάζουν ουσιαστικά την κουλτούρα τους αντιλαμβανόμενες τα υπέρ της αλλαγής αυτής, βλέποντας την είσοδο περισσότερων γυναικών σε θέσεις ευθύνης ως ένα στρατηγικό asset και κατανοώντας τα οφέλη της ενσωμάτωσης αυτής, δύνανται να οδηγηθούν σε μία βιώσιμη ανάπτυξη κι ένα καλύτερο μέλλον.

Στην πορεία σας μέχρι σήμερα νιώσατε ποτέ ότι φτάσατε σε ένα «αόρατο ταβάνι» που δεν σχετίζεται με ικανότητες αλλά με νοοτροπία του περιβάλλοντος; Εισπράξατε ποτέ σιωπηλή αμφισβήτηση, μειωτικές συμπεριφορές, υποτιμητικό χιούμορ;

Δεν νομίζω ότι έχει υπάρξει γυναίκα που να μην έχει βιώσει έστω για μία στιγμή ένα «αόρατο ταβάνι» είτε φανερά είτε συγκαλυμμένα καθώς η κλασσική νοοτροπία και οι ριζωμένες αντιλήψεις συχνά υπαγορεύουν συμπεριφορές οι οποίες δεν έχουν προφανώς να κάνουν με την πραγματική αξία και τα προσόντα μίας γυναίκας σε μία θέση εξουσίας αλλά με την παραδοσιακή εικόνα που υπήρχε στο μυαλό των ανθρώπων για πολλά χρόνια, αυτή δηλαδή του αδύναμου φύλου που είναι προορισμένο για περιορισμένες συγκεκριμένες ασχολίες, που δεν μπορεί να πάρει σημαντικές αποφάσεις και που δεν έχει ηγετικές ικανότητες.

Αυτή η αντιμετώπιση φυσικά δεν παρουσιάζεται φανερά αλλά υποβόσκει και μπορεί στις καλύτερες περιπτώσεις να εμφανιστεί ως σιωπηλή και έμμεση αμφισβήτηση ή ως ήπιο χιούμορ είτε με κάποιο μειδίαμα ή ακόμη χειρότερα και με κάποιο σεξιστικό αστείο.

Είναι σαφές ότι τέτοιου τύπου συμπεριφορές δεν είναι δόκιμες και οι γυναίκες του σήμερα έχουν ολοένα μεγαλύτερη δύναμη και εκτόπισμα και είναι ιδιαίτερα ικανές στο να επικοινωνούν με σθένος και αποφασιστικότητα τις απόψεις τους, ώστε όχι μόνο να γίνουν αποδεκτές αλλά να οδηγούν και να καθοδηγούν τους ομολόγους τους ή τους ανωτέρους τους στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για την ανάπτυξη και την επιτυχία των οργανισμών στους οποίους ανήκουν.

Σήμερα μιλάμε για ισότητα και οι γυναίκες έχουν παρουσία στα Δ.Σ., αλλά και σε υψηλές πολιτικές θέσεις. Όμως, ποιος κρατά πραγματικά την εξουσία λήψης αποφάσεων; Έχει αλλάξει το “members club” της ανώτατης ηγεσίας ;

Το 2025 η πραγματική εκπροσώπηση των γυναικών στα ΔΣ ανερχόταν στο 28% με ανοδική πορεία σε σχέση με τα προηγούμενα έτη και με στόχο να φτάσει πλέον στο 33% κατ’ ελάχιστον και με την πρόβλεψη προστίμων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με αυτά τα ποσοστά.

Αυτό από μόνο του σημαίνει ότι η παρουσία πλέον των γυναικών στα ΔΣ δεν είναι αυταπόδεικτο ότι προκύπτει από την αλλαγή της νοοτροπίας και των στερεοτύπων ως προς την αντιμετώπιση της γυναίκας και την αποδοχή της ως ισάξια και ικανή συνοδοιπόρο στη λειτουργία μίας επιχείρησης αλλά ως μίας αναγκαστικής συνύπαρξης από την επιβολή της νομοθεσίας.

Φυσικά αυτό χρησιμοποιείται ως εφαλτήριο μιας και ακόμη και μέσα από την αναγκαστική ενδεχομένως συμπερίληψη στις θέσεις εξουσίας, οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα να αποδείξουν τη δύναμή τους και να αποκαλύψουν τα προσόντα τους αλλά και να συμμετάσχουν ενεργά και πέραν κάθε αμφισβήτησης στη δημιουργία και στη λήψη σημαντικών αποφάσεων για το μέλλον και την ανέλιξη ενός οργανισμού.

Το «members club» αλλάζει σιγά-σιγά, αλλά η ουσιαστική αλλαγή θα έρθει όταν η συμπερίληψη γίνεται μόνο από επιλογή και όχι από νομοθετικές επιταγές.

Υπάρχουν βαθιά ριζωμένα στερεότυπα –σε γυναίκες και άντρες- που καθορίζουν το μέχρι που μπορεί να φτάσει μια γυναίκα στην ιεραρχία; Ποια θα λέγατε ότι είναι αυτά;

Ασφαλώς και υπάρχουν βαθιά ριζωμένα στερεότυπα.

Η γυναίκα γενικά εξ ορισμού θεωρείται πιο αδύναμη, καταλληλότερη για διαδικαστικούς ή υποστηρικτικούς ρόλους και όχι για υψηλές ηγετικές βαθμίδες ενώ αντίθετα κάποιες γυναίκες που εμφανίζονται ως πολύ δυναμικές χαρακτηρίζονται αυτόματα ως πολύ σκληρές και άκαμπτες άρα ακατάλληλες να ηγηθούν, φτάνοντας έτσι πάλι στο άλλο άκρο.

Η αντιμετώπιση αυτή αντικατοπτρίζει τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος οι οποίες έτσι καταλήγουν να λειτουργούν περιοριστικά προσπαθώντας να παραγκωνίσουν τη γυναικεία παρουσία και να την υποβαθμίσουν.

Τέτοιου τύπου νοοτροπίες προφανώς πρέπει να εκλείψουν καθώς μία δυναμική ισότιμη σχέση μεταξύ αντρών και γυναικών μόνο σημαντικά οφέλη μπορεί να έχει.

Από την προσωπική σας εμπειρία βλέπετε ότι αλλάζει κάτι στην παρουσία γυναικών στις ελληνικές επιχειρήσεις; 

Από τη δική μου εμπειρία σε μία διοικητική θέση ευθύνης στην εταιρεία FREZYDERM εδώ και πολλά χρόνια, θα έλεγα ότι δεν αντιμετώπισα ποτέ κάποιο πρόβλημα διάκρισης, υποτίμησης ή περιθωριοποίησης λόγω του φύλου μου.

Η FREZYDERM λειτουργούσε πάντα αξιοκρατικά και συμπεριληπτικά δίνοντας ίσες ευκαιρίες σε όλους.

Η εικόνα ομοίως που έχω σχηματίσει και από την υπόλοιπη αγορά μέσα από συνεργασίες με άλλες εταιρείες του χώρου όπως προμηθευτές ή άλλες επιχειρήσεις, είναι αρκετά αισιόδοξη καθώς διαπιστώνω ότι και εκείνοι σε πολλές θέσεις ευθύνης έχουν τοποθετήσει αντίστοιχα γυναίκες που ανταποκρίνονται με μεγάλη επιτυχία στα καθήκοντά τους με θετικά αποτελέσματα για τους οργανισμούς που εκπροσωπούν.