Super League: Πώς το «όχι» στην αναδιάρθρωση αποκάλυψε τις πραγματικές γραμμές ισχύος του ελληνικού ποδοσφαίρου

Η υπόθεση της αναδιάρθρωσης της Super League έκλεισε – τουλάχιστον για τώρα – με τον πιο ελληνικό ποδοσφαιρικό τρόπο. Με έντονο παρασκήνιο, διαφωνίες τελευταίας στιγμής, αντικρουόμενα συμφέροντα και μια ψηφοφορία που τελικά ανέδειξε όχι μόνο τις ισορροπίες της λίγκας αλλά και τη βαθιά διαφωνία γύρω από το οικονομικό μοντέλο του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Η πρόταση που κατέθεσαν οι ΠΑΕ ΑΕΛ, Πανσερραϊκός, Αστέρας Aktor, Παναιτωλικός και ΠΑΟΚ προέβλεπε αύξηση των ομάδων της Super League από 14 σε 16 από την αμέσως επόμενη σεζόν, κατάργηση των play offs και play out και φυσικά μη υποβιβασμό της ΑΕΛ και του Πανσερραϊκού, που είχαν χάσει την κατηγορία αγωνιστικά.

Το αποτέλεσμα ήταν τελικά 7 ψήφοι υπέρ, 7 κατά και ένα λευκό από τον Ολυμπιακό, με συνέπεια να μην συγκεντρωθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία των 3/4 του συνεταιρισμού. Υπέρ τάχθηκαν οι πέντε ομάδες που κατέθεσαν την πρόταση, μαζί με τον Λεβαδειακό και την ΕΠΟ. Κατά ψήφισαν Παναθηναϊκός, ΑΕΚ, Άρης, Ατρόμητος, Βόλος, ΟΦΗ και Κηφισιά.

Τα χρήματα πίσω από το «όχι»

Η δημόσια συζήτηση έγινε γύρω από τη «βελτίωση του προϊόντος», τη γεωγραφική εκπροσώπηση και την ανάγκη μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας. Πίσω όμως από τις τοποθετήσεις, το βασικό ζήτημα ήταν οικονομικό.

Ο Αχιλλέας Μπέος του Βόλου ήταν από τους πλέον ξεκάθαρους στη συνεδρίαση, επισημαίνοντας ότι αύξηση των ομάδων σημαίνει μικρότερο κομμάτι της πίτας για όλους. Αναφέρθηκε ευθέως στη μείωση των εσόδων από τη φορολόγηση του στοιχήματος αλλά και από τα προγράμματα αλληλεγγύης της UEFA.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Τα έσοδα της Super League προέρχονται κυρίως από τέσσερις πηγές: τηλεοπτικά συμβόλαια, χορηγίες, ποσοστά από τη φορολόγηση του στοιχήματος και ευρωπαϊκές διανομές μέσω UEFA solidarity payments. Με 14 ομάδες, η κατανομή είναι ήδη οριακή για αρκετές ΠΑΕ. Με 16, το διαθέσιμο ποσό θα μοιραζόταν σε περισσότερους.

Ειδικά για τις μικρομεσαίες ομάδες, ακόμη και διαφορά 400.000 ή 500.000 ευρώ ανά σεζόν θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα. Σε ένα περιβάλλον όπου αρκετές ΠΑΕ εξακολουθούν να στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά στον ιδιοκτήτη τους, η ιδέα μικρότερης κατανομής πόρων προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις.

Ο ΠΑΟΚ, ο Παναθηναϊκός και το «λευκό» του Ολυμπιακού

Η στάση του ΠΑΟΚ του Ιβάν Σαββίδη είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς ήταν η μοναδική ομάδα του λεγόμενου Big-4 που στήριξε ανοιχτά την πρόταση. Το επιχείρημα της Θεσσαλονίκης ήταν ότι το ελληνικό ποδόσφαιρο χρειάζεται μεγαλύτερη γεωγραφική εκπροσώπηση και περισσότερες «ποδοσφαιρικές εστίες» εκτός Αθήνας.

Ο Παναθηναϊκός του Γιάννη Αλαφούζου εμφανίστηκε πιο σύνθετος. Οι «πράσινοι» φέρονται να ήταν θετικοί στην αύξηση των ομάδων, αλλά όχι στην κατάργηση των play offs. Ουσιαστικά, για το «τριφύλλι», το πρόβλημα δεν ήταν οι 16 ομάδες αλλά η αλλαγή της δομής του πρωταθλήματος που θα αφαιρούσε τα επιπλέον μεγάλα παιχνίδια και το εμπορικό ενδιαφέρον των play offs.

Ο Ολυμπιακός του Βαγγέλη Μαρινάκη επέλεξε τελικά το «λευκό», σε μια στάση που ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια ισορροπίας. Ο αντιπρόεδρος της ΠΑΕ, Κώστας Καραπαπάς φέρεται να δήλωσε ότι επί της αρχής οι «ερυθρόλευκοι» δεν είναι αρνητικοί, αλλά θεωρούν ότι μια τόσο μεγάλη αλλαγή δεν μπορεί να αποφασίζεται τόσο αργά χρονικά.

Παράλληλα, υπήρχε και το επιχείρημα της επιβάρυνσης του αγωνιστικού ημερολογίου, ειδικά σε μια εποχή που οι ελληνικές ομάδες συμμετέχουν πλέον σε διευρυμένες ευρωπαϊκές διοργανώσεις της UEFA με περισσότερες αγωνιστικές.

Εξ αρχής αρνητική στο θέμα ήταν η ΑΕΚ του Μάριου Ηλιόπουλου.

Οι αναδιαρθρώσεις ως μόνιμη ελληνική παράδοση

Η ιστορία πάντως δείχνει ότι οι αναδιαρθρώσεις στο ελληνικό ποδόσφαιρο δεν είναι εξαίρεση αλλά σχεδόν… θεσμός. Από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα, το φορμάτ των κατηγοριών αλλάζει διαρκώς, συνήθως υπό πίεση συγκυριών ή πολιτικών παρεμβάσεων.

Το 1976 σώθηκε ο Πανσερραϊκός μέσω αύξησης των ομάδων, το 2013 η Super League πήγε στις 18 ομάδες εν μέσω οικονομικής κρίσης, ενώ το 2021 δημιουργήθηκε η τεράστια Super League 2 των 34 ομάδων, που αποδείχθηκε οικονομικά δυσλειτουργική.  Αυτό ακριβώς ήταν και το βασικό επιχείρημα όσων αντιτάχθηκαν στη νέα αλλαγή. Ότι δηλαδή το ελληνικό ποδόσφαιρο δυσκολεύεται ήδη να συντηρήσει οικονομικά τις υπάρχουσες επαγγελματικές κατηγορίες και ότι μια βιαστική διεύρυνση θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε.

Η ουσία είναι πως η συζήτηση δεν τελείωσε. Ήδη αρκετές ΠΑΕ εμφανίζονται θετικές σε μοντέλο 16 ομάδων από τη σεζόν 2027-28, ώστε να υπάρξει χρόνος προσαρμογής και νέας οικονομικής συμφωνίας. Το ελληνικό ποδόσφαιρο απέφυγε προσωρινά άλλη μία αναδιάρθρωση της τελευταίας στιγμής, αλλά το ζήτημα της μορφής του πρωταθλήματος παραμένει ανοιχτό.

Και όσο τα οικονομικά δεδομένα πιέζουν, τόσο οι ισορροπίες θα αλλάζουν. Γιατί στο ελληνικό ποδόσφαιρο, οι ψηφοφορίες σπάνια αφορούν μόνο στο ποδόσφαιρο.