Η EuroLeague «σκότωσε» το salary cap πριν καν εφαρμοστεί: Τι σημαίνει για Παναθηναϊκό και Ολυμπιακό

Η EuroLeague Basketball πήρε μία από τις σημαντικότερες οικονομικές αποφάσεις της τελευταίας δεκαετίας και μάλιστα πριν καν εφαρμοστεί ο νέος κανονισμός της. Το Διοικητικό Συμβούλιο της διοργάνωσης αποφάσισε να αποσύρει οριστικά το High Remuneration Level, δηλαδή τον μηχανισμό που είχε χαρακτηριστεί ως το «σκληρό» salary cap της διοργάνωσης και επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ από τη σεζόν 2027-28.

Η απόφαση προκάλεσε εύλογη σύγχυση, καθώς πολλοί θεώρησαν ότι η EuroLeague εγκαταλείπει συνολικά κάθε μορφή οικονομικού ελέγχου. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Το Financial Stability & Fair Play παραμένει κανονικά σε ισχύ, όπως και ο μηχανισμός οικονομικής εξισορρόπησης μεταξύ των συλλόγων. Εκείνο που αλλάζει είναι ότι η λίγκα αποσύρει το μοναδικό στοιχείο που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πραγματικός περιορισμός στις υπερβολικές δαπάνες.

Με άλλα λόγια, οι ισχυροί οικονομικά σύλλογοι θα εξακολουθήσουν να μπορούν να δημιουργούν πανάκριβα ρόστερ, αρκεί να είναι διατεθειμένοι να πληρώνουν το σχετικό οικονομικό κόστος.

Η EuroLeague παραδέχθηκε ουσιαστικά ότι το «σκληρό» salary cap δεν μπορούσε να λειτουργήσει σε ένα πρωτάθλημα όπου υπάρχουν τόσο μεγάλες οικονομικές διαφορές μεταξύ των συλλόγων.

Γιατί αποσύρθηκε το High Remuneration Level

Η επίσημη ανακοίνωση της EuroLeague ήταν ιδιαίτερα σύντομη αλλά απολύτως ξεκάθαρη. Το High Remuneration Level αφαιρείται από τους κανονισμούς του Financial Stability & Fair Play και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί ποτέ, παρά το γεγονός ότι είχε ήδη εγκριθεί για τη σεζόν 2027-28. Όλοι οι υπόλοιποι κανονισμοί του Financial Stability & Fair Play παραμένουν σε πλήρη ισχύ.

Πρόκειται για μία απόφαση με έντονο επιχειρηματικό αποτύπωμα.

Η EuroLeague είχε προσπαθήσει τα τελευταία χρόνια να δημιουργήσει ένα μοντέλο περισσότερο κοντά στα αμερικανικά επαγγελματικά πρωταθλήματα, όπου υπάρχει μηχανισμός περιορισμού των μισθολογικών δαπανών. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό μοντέλο ιδιοκτησίας, οι διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες των συλλόγων και κυρίως η επιθυμία αρκετών ισχυρών επενδυτών να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν μεγάλα ρόστερ, οδήγησαν τελικά στη σημερινή αναδίπλωση.

Η λίγκα προτίμησε να κρατήσει ένα μοντέλο οικονομικής επιβάρυνσης αντί ενός μοντέλου απαγορεύσεων.

Τι ισχύει πλέον

Παρά την κατάργηση του High Remuneration Level, το σύστημα Financial Stability & Fair Play συνεχίζει να λειτουργεί σχεδόν αυτούσιο. Για τη σεζόν 2026-27 εξακολουθεί να ισχύει το Base Remuneration Level, το οποίο έχει οριστεί στα 10 εκατ. ευρώ καθαρών αποδοχών παικτών.

Εδώ όμως βρίσκεται και η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από το λεγόμενο salary cap: Τα 10 εκατ. ευρώ δεν αποτελούν το συνολικό αγωνιστικό μπάτζετ μιας ομάδας. Αποτελούν μόνο το ποσό των αποδοχών που προσμετράται στον συγκεκριμένο κανονισμό, αφού προηγουμένως αφαιρεθούν οι εξαιρέσεις που προβλέπει το σύστημα.

Έτσι, μια ομάδα μπορεί να διαθέτει πραγματικό payroll ακόμη και διπλάσιο ή τριπλάσιο χωρίς να θεωρείται ότι παραβιάζει το όριο.

Οι μεγάλες εξαιρέσεις

Η EuroLeague δημιούργησε τρεις βασικούς μηχανισμούς που μειώνουν σημαντικά το ποσό που προσμετράται στο οικονομικό όριο.

Η πρώτη αφορά στους τρεις Anchor Players κάθε συλλόγου. Οι ομάδες μπορούν να δηλώσουν έως τρεις παίκτες, των οποίων οι αποδοχές δεν υπολογίζονται καθόλου στο όριο των 10 εκατ. ευρώ.

Η δεύτερη αφορά στους αθλητές που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον τρία συνεχόμενα χρόνια στον ίδιο σύλλογο. Στην περίπτωση αυτή υπολογίζεται μόνο το 50% του συμβολαίου τους.

Η τρίτη εξαίρεση αφορά στους παίκτες κάτω των 23 ετών, οι οποίοι επίσης εξαιρούνται πλήρως.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πραγματικές μισθολογικές δαπάνες των μεγάλων συλλόγων απέχουν σημαντικά από εκείνες που εμφανίζονται στους υπολογισμούς του Financial Stability & Fair Play.

Το παράδειγμα του Παναθηναϊκού

Το καλύτερο παράδειγμα είναι ο Παναθηναϊκός. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία, το συνολικό αγωνιστικό μπάτζετ για τη νέα χρονιά (με τα νυν δεδομένα) φτάνει περίπου τα 42,8 εκατ. ευρώ σε καθαρές αποδοχές και ξεπερνά τα 53,5 εκατ. ευρώ μαζί με τις φορολογικές επιβαρύνσεις.

Ωστόσο, για τις ανάγκες του κανονισμού, οι Κέντρικ Ναν, Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις και Γκερσόν Γιαμπουσέλε μπορούν να δηλωθούν ως Anchor Players, αφαιρώντας αμέσως 12,5 εκατ. ευρώ από τους υπολογισμούς. Παράλληλα, μόνο το 50% των συμβολαίων παικτών όπως οι Κώστας Σλούκας, Χουάντσο Ερνανγκόμεθ, Τζέριαν Γκραντ, Ντίνος Μήτογλου και Παναγιώτης Καλαϊτζάκης προσμετράται στο όριο.

Έτσι, παρά το τεράστιο πραγματικό payroll, το ποσό που λογίζεται για το Base Remuneration Level παραμένει αισθητά χαμηλότερο.

Πώς λειτουργεί στον Ολυμπιακό

Στην περίπτωση του Ολυμπιακού, ως Anchor Players μπορούν να δηλωθούν οι Σάσα Βεζένκοβ, Εβάν Φουρνιέ και Μοντέρο, με τα συμβόλαιά τους να εξαιρούνται πλήρως. Παράλληλα, οι Νίκολα Μιλουτίνοβ, Τόμας Γουόκαπ, Κώστας Παπανικολάου και Γιαννούλης Λαρεντζάκης επωφελούνται από την εξαίρεση της τριετίας, καθώς υπολογίζεται μόνο το μισό των αποδοχών τους.

Έτσι, στο όριο των 10 εκατ. ευρώ προσμετρώνται ουσιαστικά μόνο οι παίκτες που δεν καλύπτονται από κάποια εξαίρεση, γεγονός που μειώνει δραστικά το ποσό που εμφανίζεται στο σύστημα Financial Stability & Fair Play.

Τα πρόστιμα δεν καταργούνται

Η κατάργηση του High Remuneration Level δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι οικονομικές κυρώσεις. Αντίθετα, ο μηχανισμός Competitive Balance Compensation εξακολουθεί να εφαρμόζεται. Όσο μεγαλύτερη είναι η υπέρβαση του ορίου, τόσο μεγαλύτερο γίνεται και το πρόστιμο που καλείται να πληρώσει ο σύλλογος.

Τα χρήματα αυτά δεν καταλήγουν στα ταμεία της EuroLeague. Αναδιανέμονται στις ομάδες που παρέμειναν κάτω από το όριο, λειτουργώντας ως ένας μηχανισμός οικονομικής εξισορρόπησης μεταξύ μικρότερων και μεγαλύτερων συλλόγων.

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ήρθε τον Απρίλιο: τέσσερις ομάδες ξεπέρασαν τα οικονομικά όρια της διοργάνωσης και υποχρεώθηκαν να καταβάλουν σημαντικά ποσά.

Ο Παναθηναϊκός πλήρωσε το μεγαλύτερο ποσό, ύψους 3,065 εκατ. ευρώ, έχοντας υπερβεί το όριο κατά 6,185 εκατ. ευρώ.

Ακολούθησαν η Αναντολού Εφές με περίπου 1,07 εκατ. ευρώ, η Χάποελ Τελ Αβίβ με περίπου 1 εκατ. ευρώ και ο Ολυμπιακός με περίπου 300.000 ευρώ. Τα ποσά αυτά επρόκειτο να αναδιανεμηθούν στις υπόλοιπες ομάδες που δεν είχαν υπερβεί το όριο, με εξαίρεση τη Βιλερμπάν, η οποία δεν είχε καλύψει το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο μισθολογικών δαπανών.

Τι σημαίνει η απόφαση για το μέλλον

Η EuroLeague ουσιαστικά εγκατέλειψε την προσπάθεια να δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό αντίγραφο του salary cap του ΝΒΑ. Το μοντέλο που διαμορφώνεται πλέον δεν περιορίζει τις επενδύσεις ούτε απαγορεύει στις ισχυρές ομάδες να ξοδεύουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για μεταγραφές και ανανεώσεις.

Αντίθετα, επιτρέπει στους οικονομικά ισχυρούς συλλόγους να συνεχίσουν να αυξάνουν τα μπάτζετ τους, αρκεί να αποδέχονται το πρόσθετο οικονομικό κόστος.

Με αυτόν τον τρόπο, η EuroLeague επιχειρεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα χωρίς να αποθαρρύνει τις επενδύσεις που ανεβάζουν την εμπορική αξία της διοργάνωσης. Ταυτόχρονα, μέσω της αναδιανομής των προστίμων, προσπαθεί να ενισχύσει οικονομικά τις μικρότερες ομάδες, χωρίς όμως να επιβάλλει πραγματικό πλαφόν στις δαπάνες των μεγάλων.

Η λέξη «salary cap» εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στη δημόσια συζήτηση. Στην πράξη, όμως, μετά τη νέα απόφαση της EuroLeague, πρόκειται περισσότερο για έναν μηχανισμό οικονομικής ανακατανομής παρά για έναν πραγματικό περιορισμό των επενδύσεων.

Διαβάστε επίσης:

Franchises, 10 δισεκατομμύρια (σε μια δεκαετία!) και τηλεοπτικά δικαιώματα: Πώς το NBA Europe πιέζει την EuroLeague

Πώς η Ισπανία «έσβησε» τη Γαλλία και πήγε στον τελικό του Μουντιάλ

Το νέο στοίχημα δισεκατομμυρίων της FIFA: Ο Τζάστιν Μπίμπερ με Σακίρα και Μαντόνα στο ιστορικό halftime show του τελικού του Μουντιάλ