Future Buildings Forum 2026: Το κτήριο του μέλλοντος θα παράγει, θα αποθηκεύει και θα «διαχειρίζεται» μόνο του την ενέργεια

Ένα κτήριο που δεν καταναλώνει απλώς ενέργεια, αλλά την παράγει και την αποθηκεύει. Που «γνωρίζει» πότε είναι προτιμότερο να τη χρησιμοποιήσει, που επικοινωνεί με το ηλεκτρικό δίκτυο και προσαρμόζει τη λειτουργία του ανάλογα με τον καιρό, την παρουσία των ανθρώπων ή ακόμη και την τιμή της ενέργειας.

Αυτή η εικόνα δεν περιγράφει ένα μακρινό μελλοντικό σενάριο. Αποτελεί την κατεύθυνση προς την οποία κινείται η αγορά των κτηρίων, καθώς η ενεργειακή μετάβαση, οι αυτοματισμοί και οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες αλλάζουν σταδιακά τόσο τον σχεδιασμό όσο και τη λειτουργία τους.

Οι αλλαγές αυτές βρέθηκαν στο επίκεντρο του πρώτου Future Buildings Forum 2026, που συνδιοργάνωσαν η Hisense και η Delphis και φιλοξενήθηκε από την Piraeus Container Terminal (PCT) στις εγκαταστάσεις της στο Πέραμα.

Εκπρόσωποι διαφορετικών κρίκων της αγοράς -από μηχανικούς και developers έως facility managers και στελέχη επιχειρήσεων- επιχείρησαν να προσεγγίσουν το κτήριο όχι ως ένα σύνολο ανεξάρτητων εγκαταστάσεων, αλλά ως ενιαίο οικοσύστημα. Κοινή συνισταμένη της συζήτησης ήταν ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται κατά τον αρχικό σχεδιασμό καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το ενεργειακό και οικονομικό αποτύπωμα ενός ακινήτου για πολλά χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του.

Από τη «μηχανή» στο ολοκληρωμένο σύστημα

Τη νέα αυτή φιλοσοφία περιέγραψε ο Τίμος Δασκαλόπουλος, CEO της Delphis, επισημαίνοντας ότι αρχιτεκτονική, μηχανολογικά συστήματα, ενέργεια, αυτοματισμοί και νέες τεχνολογίες δεν μπορούν πλέον να εξετάζονται αποσπασματικά.

«Περνάμε από τη μηχανή στο σύστημα, από την παραγωγή ψύξης και θέρμανσης στη διαχείριση της ενέργειας και από τη βελτιστοποίηση του εξαρτήματος στη βελτιστοποίηση του κτηρίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το επόμενο βήμα είναι ακόμη πιο σύνθετο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το κτήριο του μέλλοντος «θα παράγει και θα αποθηκεύει ενέργεια, θα αποφασίζει πότε και πώς θα τη χρησιμοποιεί, θα επικοινωνεί με το δίκτυο και θα προσαρμόζεται στις καιρικές συνθήκες, στην παρουσία των ανθρώπων και στην τιμή της ενέργειας».

Πρόκειται ουσιαστικά για τη μετάβαση από τα κτήρια που διαθέτουν μεμονωμένα «έξυπνα» συστήματα σε υποδομές των οποίων τα διαφορετικά συστήματα συνεργάζονται και βελτιστοποιούν συνολικά τη λειτουργία τους.

Παράγοντας «κλειδί» το κόστος κατασκευής

Η τεχνολογική μετάβαση, ωστόσο, συμπίπτει με μία περίοδο κατά την οποία η κατασκευή γίνεται ακριβότερη.

Ο Ιωάννης Λαδόπουλος, MRICS, CEO της DEKTIS Consultant Engineers, επισήμανε ότι τόσο το κατασκευαστικό κόστος όσο και εκείνο των μηχανολογικών εγκαταστάσεων έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, εκτιμώντας ότι δεν πρόκειται να επιστρέψουν στα προηγούμενα επίπεδα.

Αυτό μεταφέρει το ενδιαφέρον από το ερώτημα «πόσο κοστίζει να κατασκευαστεί ένα κτήριο» στο «πόσο κοστίζει να λειτουργεί για δεκαετίες».

Στην ίδια λογική κινήθηκε ο Δημήτρης Αντωνίου, Principal Managing Partner της READ Development, υποστηρίζοντας ότι οι επενδυτικές αποφάσεις πρέπει να εξετάζουν ολόκληρο τον κύκλο ζωής του ακινήτου και όχι μόνο το αρχικό κόστος.

Για να επιτευχθεί αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων ήδη από τα πρώτα στάδια ενός project. Στο τραπέζι του σχεδιασμού δεν αρκεί να βρίσκονται μελετητές, εργολάβοι και developers. Χρειάζεται να συμμετέχουν τόσο οι τελικοί χρήστες όσο και εκείνοι που αργότερα θα αναλάβουν την καθημερινή λειτουργία και συντήρηση του κτηρίου.

«Σχεδιάζουμε για το 2030, διαχειριζόμαστε με λογικές του 2010»

Ακριβώς αυτή την απόσταση μεταξύ σχεδιασμού και πραγματικής λειτουργίας επισήμανε ο Αλέξανδρος Αλιβιζάτος, CEO της AKTOR Facility Management.

«Σχεδιάζουμε με ορίζοντα το 2030 και συχνά εξακολουθούμε να τα διαχειριζόμαστε με αντιλήψεις του 2010», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τεχνολογία, με άλλα λόγια, δεν αρκεί από μόνη της. Ένα σύγχρονο κτήριο μπορεί να διαθέτει εξελιγμένα συστήματα, αλλά η πραγματική απόδοσή τους εξαρτάται από το εάν υπάρχουν οι κατάλληλοι άνθρωποι για να τα λειτουργήσουν και να τα συντηρήσουν.

Και εδώ αναδεικνύεται ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος: η έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Ο Γιώργος Αντωνάκος, Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ / Thermolab, στάθηκε στις αλλαγές που συντελούνται στην ψύξη και στις αντλίες θερμότητας, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί δημιουργούν διαρκώς νέες απαιτήσεις. Η συνεχής κατάρτιση και επανακατάρτιση των επαγγελματιών, όπως επισήμανε, μετατρέπεται πλέον σε κρίσιμη προϋπόθεση για την αγορά.

Στο ίδιο ζήτημα αναφέρθηκε και ο Βασίλης Καβουλάκος της ΤΕΚΕΜ Σύμβουλοι Μηχανικοί, χαρακτηρίζοντας την έλλειψη καταρτισμένου προσωπικού οριζόντιο πρόβλημα του κατασκευαστικού κλάδου. Παράλληλα, ανέδειξε μία δεύτερη πρόκληση: την ταχύτητα με την οποία αλλάζει το κανονιστικό πλαίσιο, σε ορισμένες περιπτώσεις ταχύτερα από όσο μπορούν να προσαρμοστούν η παραγωγή του απαραίτητου εξοπλισμού και η εφαρμογή του στα πραγματικά έργα.

Ποιος πληρώνει την ενεργειακή αναβάθμιση;

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο όταν η συζήτηση μεταφέρεται από τα καινούργια στα υφιστάμενα κτήρια.

Ο Ευάγγελος Καμπέρης, Τεχνικός Διευθυντής της Διαμαντής Μασούτης Α.Ε., έφερε ως παράδειγμα το retail, όπου οι επιχειρήσεις καλούνται συχνά να λειτουργήσουν σε παλαιότερα ακίνητα. Η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, δημιουργώντας ένα πρακτικό ερώτημα: ποιος θα αναλάβει το κόστος;

Μία πιθανή απάντηση έρχεται από τις εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών, τις λεγόμενες ESCO.

Ο Χρυσόστομος Μπούρας, Business Development Manager της ESCO Partners / ASHRAE, εξήγησε ότι τέτοιες εταιρείες μπορούν να αναλάβουν το αρχικό κόστος μιας ενεργειακής αναβάθμισης και να λειτουργήσουν ως συνδετικός κρίκος μεταξύ των διαφορετικών εμπλεκομένων.

Έτσι, αλλάζει και το ίδιο το οικονομικό μοντέλο.

«Ο πελάτης δεν αγοράζει απλώς εξοπλισμό, αλλά το ίδιο το ενεργειακό αποτέλεσμα ως υπηρεσία», σημείωσε.

Το δύσκολο τεστ των data centers

Χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς οι ενεργειακές απαιτήσεις αλλάζουν τον σχεδιασμό αποτελούν τα data centers, στα οποία αναφέρθηκε ο Γιάννης Παππάς, Lead Mechanical Engineer και Senior Project Manager της Hill International.

Οι ιδιαίτερα υψηλές ενεργειακές τους ανάγκες καθιστούν αναγκαία τη συνεξέταση τριών παραμέτρων που παλαιότερα μπορούσαν να αντιμετωπίζονται πιο ανεξάρτητα: του αρχικού κόστους της επένδυσης, της ενεργειακής απόδοσης και του συνολικού κόστους σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής της εγκατάστασης.

Όταν η γεωπολιτική μπαίνει μέσα στο κτήριο

Η ενεργειακή μετάβαση των κτηρίων δεν πραγματοποιείται, πάντως, σε οικονομικό κενό. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις επηρεάζουν πλέον άμεσα τις τιμές ενέργειας, τις εφοδιαστικές αλυσίδες, το κόστος των επιχειρήσεων και τελικά τις επενδυτικές αποφάσεις.

Στη συζήτησή του με τον Παναγιώτη Κακολύρη, Γενικό Διευθυντή της Socialdoo, ο Άγγελος Συρίγος, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βουλευτής Α΄ Αθηνών, περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο εξελίξεις που κάποτε έμοιαζαν μακρινές μεταφέρονται πολύ γρηγορότερα στις αγορές και στην πραγματική οικονομία.

Για την Ευρώπη χρησιμοποίησε την εικόνα ενός «υπερωκεάνιου που στρίβει πολύ αργά». Από τη μία πλευρά, η ΕΕ διαθέτει τη δύναμη να διαμορφώνει κανόνες που επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές. Από την άλλη, κατά την εκτίμησή του, η υπερρύθμιση επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία, ενώ η Ευρώπη εμφανίζει υστέρηση σε νέες τεχνολογίες και στην Τεχνητή Νοημοσύνη και παραμένει εξαρτημένη σε σημαντικό βαθμό από κινεζικές τεχνολογίες για την πράσινη μετάβαση.

Το κτήριο ως ενεργειακός «οργανισμός»

Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τις διαφορετικές τοποθετήσεις είναι ότι η επόμενη γενιά κτηρίων δεν θα καθοριστεί από μία και μόνο τεχνολογία.

Το ζητούμενο είναι η σύνδεση των επιμέρους τεχνολογιών σε ένα σύστημα που μπορεί να παρακολουθεί, να προβλέπει και να προσαρμόζει τη λειτουργία του. Και, ταυτόχρονα, η ενσωμάτωση αυτής της λογικής από το πρώτο σχέδιο έως την καθημερινή χρήση του ακινήτου.

Η επιλογή των εγκαταστάσεων της Piraeus Container Terminal για τη διοργάνωση του Forum λειτούργησε και συμβολικά, συνδέοντας τη συζήτηση για τις υποδομές του αύριο με έναν χώρο όπου η τεχνολογία, ο μετασχηματισμός και η βιωσιμότητα αποτελούν ήδη στοιχεία της επιχειρησιακής λειτουργίας.

Το Future Buildings Forum, την πρώτη σύνοδο του οποίου παρουσίασε ο δημοσιογράφος Γιάννης Φώσκολος, φιλοδοξεί να καθιερωθεί ως σημείο συνάντησης της αγοράς γύρω από αυτές τις αλλαγές. Η Hisense εισφέρει τη διεθνή τεχνολογική εμπειρία, την έρευνα και την εφαρμοσμένη καινοτομία, ενώ η Delphis την τεχνική γνώση της ελληνικής αγοράς και την εμπειρία από την εφαρμογή σε πραγματικά έργα.

Γιατί, όπως φάνηκε ξεκάθαρα από τη συζήτηση, το κρίσιμο ερώτημα για το κτήριο του μέλλοντος δεν είναι πλέον μόνο ποιότητα κατασκευής και μηχανολογικά και τεχνολογικά συστήματα, αλλά πώς όλα τα συστήματα που διαθέτει θα συνεργάζονται αποτελεσματικά ώστε να λειτουργεί καλύτερα, οικονομικότερα και αποδοτικότερα σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του.