Φατίχ Μπιρόλ (ΙΕΑ): Νέο «καμπανάκι» για την ενεργειακή ασφάλεια – «Κανένα περιθώριο εφησυχασμού για τις αγορές»

Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αυξάνει σημαντικά την αβεβαιότητα για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, με τον γενικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, να σημαίνει νέο συναγερμό προς τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου. 

Παρά το γεγονός ότι προς το παρόν οι αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικές “δικλίδες ασφαλείας”, σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΙΕΑ, οι εξελίξεις που επηρεάζουν τα Στενά του Ορμούζ αλλά και οι απειλές για το πέρασμα Bab el-Mandeb ενισχύουν τους φόβους για περαιτέρω διαταραχές στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και LNG, καθώς πρόκειται για δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας διεθνώς.

Ο Μπιρόλ επισημαίνει ότι, παρά την ένταση, η αγορά αργού πετρελαίου εξακολουθεί να στηρίζεται σε μια σειρά παραγόντων που περιορίζουν τις επιπτώσεις της κρίσης.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι αυξημένες εξαγωγές από τις χώρες του Κόλπου, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίες συνεχίζουν να διοχετεύουν σημαντικές ποσότητες πετρελαίου στις διεθνείς αγορές μέσω εναλλακτικών διαδρομών, αλλά και μέσω των ποσοτήτων που εξακολουθούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Αν και οι εξαγωγές βρίσκονται χαμηλότερα από τα επίπεδα – ρεκόρ που είχαν καταγραφεί στα τέλη Ιουνίου, παραμένουν αισθητά υψηλότερες σε σχέση με την περίοδο από τις αρχές Μαρτίου έως τα μέσα Ιουνίου.

Την ίδια στιγμή, αυξημένες εξαγωγές από άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία, η Βενεζουέλα και το Καζακστάν, έχουν αντισταθμίσει μέρος των απωλειών από τον Περσικό Κόλπο.

Από πλευράς ζήτησης, ο ΙΕΑ τονίζει ότι σημαντική συμβολή στη σταθεροποίηση της αγοράς είχε και η Κίνα, η οποία έχει περιορίσει τις εισαγωγές αργού σχεδόν κατά 50% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.

Ο σημαντικός ρόλος των στρατηγικών αποθεμάτων

Ο Μπιρόλ δίνει έμφαση και στον ρόλο των στρατηγικών αποθεμάτων.

Όπως σημειώνει, από την κοινή απόφαση του ΙΕΑ στις 11 Μαρτίου για διάθεση έως και 400 εκατ. βαρελιών στην αγορά, τα κράτη-μέλη έχουν ήδη απελευθερώσει περίπου 290 εκατ. βαρέλια, ενώ συνεχίζονται οι σχετικές εκροές.

Παράλληλα, οι χώρες του Οργανισμού εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, που περιλαμβάνουν περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια κρατικών στρατηγικών αποθεμάτων, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν εφόσον απαιτηθεί.

Στενότητα στις αγορές προϊόντων διύλισης

Ο επικεφαλής του ΙΕΑ τονίζει ότι “δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού” όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια.

Όπως εξηγεί, τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ η λειτουργία των διυλιστηρίων και η παραγωγή καυσίμων δεν έχουν αυξηθεί με τον ίδιο ρυθμό που αυξήθηκαν οι παραδόσεις αργού.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι αγορές προϊόντων διύλισης, όπως το ντίζελ και η βενζίνη, να εμφανίζουν σημαντικά μεγαλύτερη στενότητα σε σχέση με την αγορά του αργού πετρελαίου, γεγονός που διατηρεί αυξημένους τους κινδύνους για νέες ανατιμήσεις στα καύσιμα.

Αυξημένος κίνδυνος για το LNG στην Ευρώπη

Ανάλογες προκλήσεις διαπιστώνει ο ΙΕΑ και στην αγορά φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με τον Μπιρόλ, οι αυξημένες εξαγωγές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά έχουν καλύψει περίπου το 70% των απωλειών που προκλήθηκαν από τη μείωση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Εντούτοις, προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στην πλήρη αποκατάσταση των εξαγωγών LNG από τις χώρες του Κόλπου θα διατηρήσει την αγορά σε συνθήκες στενότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα και την Ευρώπη, η οποία βρίσκεται στην κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης των αποθεμάτων φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα, με τον αυξημένο ανταγωνισμό για φορτία LNG να ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές και μεγαλύτερη μεταβλητότητα.

Αποκατάσταση στο Ορμούζ

Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΕΑ καταλήγει ότι η αποκατάσταση της ομαλότητας στις ενεργειακές αγορές προϋποθέτει την επίτευξη συμφωνίας που θα διασφαλίζει την πλήρη και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, μόνο η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο μπορεί να αποτρέψει περαιτέρω επιδείνωση της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές πετρελαίου, φυσικού αερίου και καυσίμων παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες στις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Διαβάστε επίσης: 

Axios: Πρόταση για 10ήμερη εκεχειρία εξετάζουν Τραμπ και Τεχεράνη – Οι βασικοί στόχοι με επίκεντρο το Ορμούζ

Πειρατές από τη Σομαλία κατέλαβαν δεξαμενόπλοιο και κρατούν ομήρους ναυτικούς

Νέα κλιμάκωση στην Μέση Ανατολή: Οι Χούθι επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό στην Σαουδική Αραβία – Στο «κόκκινο» η ανησυχία για το παγκόσμιο εμπόριο από το κλείσιμο του Μπαμπ αλ-Μαντέμπ