BRIGHT GROUP: Η πραγματική αξία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για οργανισμούς και επιχειρήσεις

H diadikasia, μέλος του BRIGHT GROUP, συμμετέχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα τόσο ως εταίρος όσο και ως συντονιστής, αναλαμβάνοντας κρίσιμα οριζόντια πακέτα εργασίας

Οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις δεν αποτελούν απλώς ένα εργαλείο οικονομικής ενίσχυσης. Τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί σε βασικό μηχανισμό διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής πολιτικής. Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται το Πρόγραμμα Ορίζων Ευρώπη – Horizon Europe (2021-2027), το μεγαλύτερο πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας που έχει υλοποιήσει ποτέ η Ευρωπαϊκή Ένωση, με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 95 δισ. ευρώ.

Η δημιουργία του Horizon Europe, που στην πραγματικότητα είναι η 9η γενιά των ευρωπαϊκών προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας, δεν αποτελεί μια μεμονωμένη πρωτοβουλία, αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης ευρωπαϊκής στρατηγικής. Από το 1984, η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποιεί τα λεγόμενα «Προγράμματα Πλαίσιο» για την Έρευνα και την Καινοτομία (Framework Programmes – FP), με στόχο την οικοδόμηση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου γνώσης. Τα πρώτα προγράμματα επικεντρώνονταν κυρίως στη συνεργασία πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων.

Σταδιακά, η πολιτική αυτή επεκτάθηκε προς τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις, ενώ με το Horizon 2020 (2014-2020) ενσωματώθηκε για πρώτη φορά συστηματικά η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των startups. Το σημερινό Horizon Europe αποτελεί τη φυσική εξέλιξη αυτής της πορείας, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από την απλή χρηματοδότηση έρευνας στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής οικονομίας βασισμένης στη γνώση και την καινοτομία.

Η συμβολή του Horizon Europe στην ανάπτυξη είναι πολυεπίπεδη. Σε επίπεδο επιχειρήσεων, το πρόγραμμα επιτρέπει την υλοποίηση δραστηριοτήτων Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να χρηματοδοτηθούν.

Η επιτυχής συμμετοχή σε ένα ευρωπαϊκό έργο λειτουργεί ως σήμα αξιοπιστίας. Εταιρείες που λαμβάνουν χρηματοδότηση από το Horizon Europe ενισχύουν το προφίλ τους απέναντι σε επενδυτές, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και διεθνείς συνεργάτες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου. Τα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδοτούν την απασχόληση εξειδικευμένων επιστημόνων, την εκπαίδευση προσωπικού και τη δημιουργία ερευνητικών ομάδων υψηλής κατάρτισης.

Η στρατηγική αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομία αλλά και τη θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο επιστημονικό χάρτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει τον ευρωπαϊκό ερευνητικό χώρο και να ανακόψει το φαινόμενο της διαρροής επιστημονικού δυναμικού (brain drain), προσελκύοντας παράλληλα επιστήμονες από ολόκληρο τον κόσμο. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, «Η Ευρώπη θα επιλέγει πάντα την επιστήμη. Πρέπει να ενδυναμώσουμε τους Ευρωπαίους επιστήμονες και να προσελκύσουμε τα καλύτερα και πιο λαμπρά μυαλά από όλο τον κόσμο.

Η επιστήμη δεν έχει διαβατήριο, φύλο, εθνικότητα και πολιτικό χρώμα. Η επιστήμη, η έρευνα και η καινοτομία είναι από τα πιο πολύτιμα αγαθά που έχουμε». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη φιλοσοφία πίσω από τα προγράμματα Horizon, την ενίσχυση της γνώσης ως βασικού πυλώνα ανάπτυξης και κοινωνικής προόδου.

Στην πράξη, η επιτυχής συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα δεν εξαρτάται μόνο από την καινοτόμο ιδέα ή την τεχνολογική επάρκεια ενός φορέα, αλλά και από τη σωστή οργανωτική και κανονιστική υποστήριξη. Τα τελευταία χρόνια έχει διαμορφωθεί ένα νέο οικοσύστημα εξειδικευμένων οργανισμών που υποστηρίζουν ερευνητικούς και επιχειρηματικούς φορείς καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής ενός έργου, από την πρόταση έως την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η diadikasia, μέλος του BRIGHT GROUP, η οποία συμμετέχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα τόσο ως εταίρος όσο και ως συντονιστής εταίρος (coordinating partner), αναλαμβάνοντας κρίσιμα οριζόντια πακέτα εργασίας όπως νομική και κανονιστική συμμόρφωση (legal & ethics), προστασία δεδομένων (GDPR), βιωσιμότητα, στρατηγική αξιοποίησης αποτελεσμάτων (exploitation strategy), αποτύπωση αντίκτυπου (impact) και ανάπτυξη στρατηγικής εμπλοκής ενδιαφερόμενων μερών (stakeholder engagement).

Παράλληλα παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες διαχείρισης έργων σε πανεπιστήμια, ερευνητικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις, ενισχύοντας την ικανότητά τους να συμμετέχουν αποτελεσματικά σε διεθνείς συνεργασίες.

Η παρουσία τέτοιων δομών αντανακλά μια σημαντική εξέλιξη της ευρωπαϊκής πολιτικής καινοτομίας. Τα προγράμματα δεν χρηματοδοτούν πλέον μόνο την έρευνα, αλλά και τη σωστή διακυβέρνηση, τη συμμόρφωση και την αξιοποίηση της γνώσης, στοιχεία που καθορίζουν τελικά την πραγματική οικονομική και κοινωνική τους αξία.

Καθώς η περίοδος 2021-2027 πλησιάζει προς την ολοκλήρωσή της, η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει ήδη το επόμενο πολυετές πλαίσιο, το Horizon Europe 2028-2034 (γνωστό και ως FP10). Το νέο πρόγραμμα αναμένεται να διαθέτει προϋπολογισμό άνω των 175 δισ. ευρώ και να δώσει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στη βιομηχανική εφαρμογή της έρευνας, στις τεχνολογίες αιχμής, στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και στη στήριξη των deep-tech επιχειρήσεων. Για τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς που θα κινηθούν έγκαιρα και στρατηγικά, τα ευρωπαϊκά προγράμματα θα αποτελέσουν μία ευκαιρία ουσιαστικού μετασχηματισμού.