Αναταραχή αναμένεται να δημιουργηθεί την Δευτέρα στις διεθνείς αγορές και ειδικά στις ευρωπαϊκές μετοχές, μετά την απόφαση Τραμπ να προχωρήσει σε πρωτοφανή κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης και την επιβολή δασμών έως 25%, μέχρι να «αγοράσει» τη Γροιλανδία, με την Ευρώπη να παρακολουθεί σοκαρισμένη την αναζωπύρωση της κρίσης στη Βόρεια Αρκτική.

Δασμοί ως όπλο: Η στρατηγική Τραμπ

1

Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ κατηγόρησε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ότι παίζουν «πολύ επικίνδυνο παιχνίδι» στη Γροιλανδία, γράφοντας ότι «διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη (…) Οι χώρες αυτές, οι οποίες επιδίδονται σε αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν πάρει ένα απαράδεκτο ρίσκο», έγραψε ο αμερικανός πρόεδρος σε ένα μακροσκελές μήνυμα και πρόσθεσε πως «έπειτα από αιώνες, ήρθε η ώρα για τη Δανία να το παραδώσει – διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη!

Η Κίνα και η Ρωσία θέλουν τη Γροιλανδία και η Δανία δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτό».

Παράλληλα, ανακοίνωσε διαδοχικά αυξανόμενους δασμούς σε Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία, Ολλανδία και Φινλανδία, ώστε, όπως έγραψε, «αυτή η δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση να τελειώσει γρήγορα»:

Από 1η Φεβρουαρίου: 10% δασμοί

Από 1η Ιουνίου: 25% δασμοί

Οι δασμοί θα μείνουν σε ισχύ «μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ»

Η κίνηση αυτή σφραγίζει μια πρωτοφανή σύγκρουση εμπορικής πολιτικής και γεωπολιτικής διεκδίκησης, προκαλώντας έντονη ανησυχία στην Ευρώπη και διπλωματικό ρήγμα με τη Δανία.

Είχαν προηγηθεί νέες διαπραγματεύσεις μεταξύ Δανίας και αμερικανικής κυβέρνησης, με τον δανό υπουργό Εξωτερικών, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, να τονίζει μέσω ανάρτησής του στο Facebook ότι οι συνομιλίες είχαν ως στόχο την έναρξη ενός διαλόγου και όχι την πειθώ των ΗΠΑ να εγκαταλείψουν τα σχέδιά τους για τον έλεγχο του νησιού.

Οι δύο χώρες, μαζί με την κυβέρνηση της Γροιλανδίας, συμφώνησαν στη σύσταση μιας ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου, με σκοπό την ανάπτυξη μιας κοινής προσέγγισης για τις μελλοντικές συζητήσεις στο νησί. Ο Ράσμουσεν κάλεσε τα εμπλεκόμενα μέρη να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους, να αγνοήσουν τον θόρυβο των μέσων και να επικεντρωθούν στην εφαρμογή των συμφωνημένων διαδικασιών.

«Η Γροιλανδία δεν πωλείται»

Την ίδια ώρα, χιλιάδες πολίτες διαδήλωναν στις πρωτεύουσες Δανίας και Γροιλανδίας, Κοπεγχάγη και Νουούκ αντίστοιχα, με συνθήματα όπως «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση», «Όχι σημαίνει όχι» και «Κάτω τα χέρια από τη Γροιλανδία». Ορισμένοι φορούσαν κόκκινα καπέλα με την ειρωνική φράση «Make America Go Away».

Στη Νουούκ, ο πρωθυπουργός Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ηγήθηκε της πορείας προς το αμερικανικό προξενείο, ενώ η δημόσια υπάλληλος Νάγια Χολμ τόνισε: «Δεν είναι παιχνίδι. Είναι το σπίτι μας».

Διπλωματική και στρατιωτική ένταση

Η Γροιλανδία, στρατηγικής σημασίας λόγω της θέσης και των ορυκτών της πόρων, έχει προκαλέσει σοβαρή κρίση μεταξύ Ουάσιγκτον και Κοπεγχάγης.

Ο Τραμπ δεν απέκλεισε ούτε τη χρήση βίας, ενώ ευρωπαϊκές χώρες απέστειλαν στρατιωτικό προσωπικό στο νησί κατόπιν αιτήματος της Δανίας.

Αυτονομία και αμερικανική απόρριψη

Η Γροιλανδία, με πληθυσμό 57.000 κατοίκους, διαθέτει ευρεία αυτονομία, αλλά παραμένει υπό τη δανική κυριαρχία.

Τα κόμματα του κοινοβουλίου στηρίζουν την ανεξαρτησία σε βάθος χρόνου, όμως προτιμούν τη Δανία παρά τις ΗΠΑ.

Στις ΗΠΑ, μόλις το 17% των πολιτών υποστηρίζει την προσπάθεια Τραμπ, ενώ πλειονότητα Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών απορρίπτει τη χρήση στρατιωτικής βίας. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη δημοσκόπηση «ψευδή».

Σε μια κρίσιμη κίνηση για τη γεωπολιτική σταθερότητα στην Αρκτική, η Δανία πραγματοποίησε σήμερα εποικοδομητικές συνομιλίες με την αμερικανική κυβέρνηση σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας.

Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, τόνισε μέσω ανάρτησής του στο Facebook ότι οι συνομιλίες είχαν ως στόχο την έναρξη ενός διαλόγου και όχι την πειθώ των ΗΠΑ να εγκαταλείψουν τα σχέδιά τους για τον έλεγχο του νησιού.

Στη συνάντηση συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Τζέι Ντι Βανς και ο Μάρκο Ρούμπιο.

Σύμφωνα με τον Ράσμουσεν, η Δανία κατέστησε σαφείς τις κόκκινες γραμμές της ότι η κυριαρχία του Βασιλείου και η ακεραιότητα της Γροιλανδίας δεν μπορούν να παραβιαστούν. «Η Γροιλανδία δεν μπορεί να αγοραστεί ή να κατακτηθεί. Οποιαδήποτε παραβίαση αυτών των ορίων θα εκτροχιάσει περαιτέρω διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Δανός ΥΠΕΞ.

Οι δύο χώρες, μαζί με την κυβέρνηση της Γροιλανδίας, συμφώνησαν στη σύσταση μιας ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου, με σκοπό την ανάπτυξη μιας κοινής προσέγγισης για τις μελλοντικές συζητήσεις στο νησί.

Ο Ράσμουσεν κάλεσε τα εμπλεκόμενα μέρη να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους, να αγνοήσουν τον θόρυβο των μέσων και να επικεντρωθούν στην εφαρμογή των συμφωνημένων διαδικασιών.