Τουρκία: Κίνδυνος εξόδου από τους δείκτες MSCI και S&P – Τα funds ζητούν «φρένο» στη χειραγώγηση

Τουρκικά επενδυτικά κεφάλαια καλούν τις αρχές να λάβουν αυστηρότερα μέτρα απέναντι σε ασυνήθιστες χρηματιστηριακές συναλλαγές, οι οποίες έχουν οδηγήσει ορισμένες μετοχές σε εκρηκτική άνοδο και θέτουν τη χώρα αντιμέτωπη με τον κίνδυνο αποκλεισμού από σημαντικούς διεθνείς χρηματιστηριακούς δείκτες.

Διαχειριστές ορισμένων από τα μεγαλύτερα αμοιβαία κεφάλαια της Τουρκίας τάσσονται υπέρ αυστηρότερων παρεμβάσεων από εκείνες που έχει προτείνει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για την αντιμετώπιση της χειραγώγησης, όπως δήλωσαν στο Bloomberg News πέντε διαχειριστές κεφαλαίων.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων και ο περιορισμός της δραστηριότητας των hedge funds σε ορισμένα χρηματοπιστωτικά μέσα. Κάποιες από αυτές τις εισηγήσεις συζητήθηκαν σε συναντήσεις με τη ρυθμιστική αρχή, το υπουργείο Οικονομικών και άλλους κυβερνητικούς φορείς, σύμφωνα με τους ίδιους.

Η ρυθμιστική αρχή, γνωστή στην Τουρκία ως SPK, δεν έχει ακόμη απαντήσει στις προτάσεις, ανέφεραν οι πηγές, οι περισσότερες από τις οποίες ζήτησαν να μην κατονομαστούν λόγω της ευαισθησίας του θέματος. Η SPK είχε κοινοποιήσει στους επενδυτές ένα σχέδιο προτάσεων τον Φεβρουάριο, ενώ αρνήθηκε να σχολιάσει όταν επικοινώνησε μαζί της το Bloomberg.

Οι ανησυχίες αφορούν τις θεαματικές αποδόσεις που έχουν καταγράψει τα τελευταία χρόνια ορισμένες μετοχές, σε κάποιες περιπτώσεις άνω του 1.000%. Πολλές από αυτές αφορούν μικρές εταιρείες με περιορισμένη εμπορευσιμότητα, καθώς και στρατηγικές που χρησιμοποιούν κεφάλαια των οποίων οι τοποθετήσεις αποφέρουν ασυνήθιστα υψηλές αποδόσεις μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Μολονότι ο δείκτης αναφοράς BIST 100 συγκαταλέχθηκε μεταξύ των χρηματιστηριακών δεικτών με τις καλύτερες επιδόσεις παγκοσμίως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η άνοδός του στηρίχθηκε σε εκρηκτικά ράλι ενός περιορισμένου αριθμού μετοχών.

Οι έντονες διακυμάνσεις προκάλεσαν προειδοποιήσεις από τους παρόχους δεικτών MSCI Inc. και S&P Dow Jones Indices LLC. Οι δύο οίκοι έχουν επισημάνει ότι, εάν δεν ενισχυθεί η διαφάνεια γύρω από τη μετοχική σύνθεση των εισηγμένων εταιρειών, η Τουρκία ενδέχεται να αφαιρεθεί από τους δείκτες τους που παρακολουθούν τις αναδυόμενες αγορές.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η χώρα θα μπορούσε να υποβαθμιστεί στην κατηγορία των προαναδυόμενων αγορών, γνωστών ως frontier markets, εξέλιξη που εκτιμάται ότι θα περιόριζε σημαντικά τις εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό.

Η συνολική χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών που περιλαμβάνονται στον δείκτη αναδυόμενων αγορών της MSCI ανέρχεται σε 29,4 τρισ. δολάρια, ποσό υπερτετραπλάσιο κατά περισσότερο από 40 φορές της αξίας του δείκτη των frontier markets, η οποία διαμορφώνεται λίγο πάνω από τα 700 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg.

Η SPK πρέπει να παρέμβει απέναντι στην «απροκάλυπτη χειραγώγηση που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της OMG Capital Advisors, Μουράτ Γκιουλκάν, επισημαίνοντας παράλληλα τους κινδύνους για τους ιδιώτες επενδυτές στην Τουρκία.

Ορισμένα εγχώρια επενδυτικά κεφάλαια που εμφανίζουν αστρονομικές αποδόσεις έχουν αποκτήσει σχεδόν φανατικό κοινό μεταξύ των μικροεπενδυτών.

«Υπέρτατη ευθύνη της ρυθμιστικής αρχής είναι η διατήρηση της εμπιστοσύνης του κοινού στο χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε ο Γκιουλκάν σε τηλεφωνική συνέντευξη.

Άλλος επενδυτής με έδρα την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, ανέφερε ότι τη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν οι ασυνήθιστα υψηλές και επίμονες αποδόσεις ορισμένων κεφαλαίων. Κατά τον ίδιο, οι αποδόσεις αυτές προκύπτουν μέσω εκτεταμένα χειραγωγημένων τιμών μετοχών, προσελκύοντας στη συνέχεια χιλιάδες επιπλέον επενδυτές στα συγκεκριμένα funds.

Ανησυχίες για συντονισμένες χρηματιστηριακές συναλλαγές διατυπώθηκαν επίσης κατά τις συναντήσεις ξένων επενδυτών με τον υπουργό Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο των συζητήσεων. Το υπουργείο Οικονομικών και Θησαυροφυλακίου αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η φρενίτιδα γύρω από ορισμένα επενδυτικά κεφάλαια και μετοχές βρίσκεται εδώ και καιρό στο μικροσκόπιο της SPK. Υπό τον νέο πρόεδρό της, Μαχμούτ Σουτζού, η ρυθμιστική αρχή έχει επιβάλει πρόστιμα σε σχεδόν 60 ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές από τον Μάιο, σύμφωνα με ανακοινώσεις που συγκέντρωσε το Bloomberg.

Σχεδόν 20 επενδυτές αντιμετωπίζουν απαγορεύσεις συναλλαγών ή ανάκληση αδειών, ενώ δεκάδες ακόμη βρίσκονται υπό έρευνα.

Παράλληλα, η SPK αναθεώρησε τον τρόπο υπολογισμού της ελεύθερης διασποράς των εισηγμένων εταιρειών, αφότου η MSCI αφαίρεσε ορισμένες τουρκικές επιχειρήσεις από τον δείκτη της επειδή πολύ μικρός αριθμός των μετοχών τους ήταν πραγματικά διαθέσιμος προς διαπραγμάτευση.

Παρά τις παρεμβάσεις, ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί προς μια ευρύτερη μεταρρύθμιση, αρκετούς μήνες μετά την κοινοποίηση των προτάσεων στους επενδυτές, σύμφωνα με τους διαχειριστές κεφαλαίων.

Σε ανακοίνωσή της την περασμένη εβδομάδα, η SPK δήλωσε ότι εργάζεται «με σχολαστικότητα», λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις στελεχών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς και των επενδυτών.

Μεταξύ των προτάσεων που περιλαμβάνονται στο 20σέλιδο έγγραφο το οποίο εστάλη στους εγχώριους διαχειριστές κεφαλαίων, η SPK εισηγήθηκε τη θέσπιση ανώτατου ορίου στις επενδύσεις των hedge funds σε μετοχές εταιρειών που συνδέονται ιδιοκτησιακά με θυγατρικές τους. Επί του παρόντος δεν υφίστανται τέτοιοι περιορισμοί.

Ο Γκιουλκάν της OMG υποστηρίζει ότι η ρυθμιστική αρχή θα πρέπει να προχωρήσει ακόμη περισσότερο, απαγορεύοντας στα επενδυτικά κεφάλαια να αγοράζουν οποιονδήποτε τίτλο έχει εκδοθεί από συνδεδεμένα μέρη.

«Οι συγκρούσεις συμφερόντων είναι εξίσου εκτεταμένες και στις αγορές σταθερού εισοδήματος και πιστώσεων», ανέφερε.

«Εάν η ρύθμιση περιοριστεί αποκλειστικά στις μετοχές, θα είναι εξαιρετικά εύκολο να δημιουργηθούν διάφορα δομημένα προϊόντα τα οποία, αν και δεν θα χαρακτηρίζονται τυπικά ως μετοχές, θα ισοδυναμούν ουσιαστικά με την κατοχή τους», πρόσθεσε.

Παρότι οι αυστηρότεροι κανόνες για τα επενδυτικά κεφάλαια ενδέχεται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος, πολλά στελέχη της επενδυτικής κοινότητας ζητούν επίσης βαρύτερες κυρώσεις για τις παραβάσεις, ανέφερε ο δεύτερος διαχειριστής με έδρα την Κωνσταντινούπολη.

Όπως επισήμανε, οι ποινές για τη χειραγώγηση μετοχών θα πρέπει να είναι τόσο αυστηρές, ώστε οποιαδήποτε απόπειρα να καθίσταται ασύμφορη.

Διαβάστε επίσης 

Ευρώπη: Συνέπειες μεγάλης εμβέλειας από τον καύσωνα – Στα 19,1 δισ. ευρώ οι ζημιές από τις πυρκαγιές

Αλουμίνιο: Σε υψηλό επτά εβδομάδων μετά τη μείωση της παραγωγής μονάδας στη Βραζιλία στο 50%

Spotify: Άλλο πραγματικός καλλιτέχνης, άλλο Τεχνητή Νοημοσύνη – Έρχεται η αναγνωριστική ταμπέλα «AI Personas»