Πάπας Λέων ΙΔ΄: Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να «αφοπλιστεί» για να μην κυριαρχήσει στην ανθρωπότητα

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να «αφοπλιστεί» προκειμένου να προστατευθεί η ανθρωπότητα από τους κινδύνους της, προσθέτοντας τη φωνή του σε μια έντονη συζήτηση σχετικά με το βαθμό στον οποίο οι κυβερνήσεις πρέπει να ρυθμίζουν μια τεχνολογία που αναδιαμορφώνει τον κόσμο.

Σε μια ιστορική ομιλία προς την Καθολική Εκκλησία, η οποία περιλάμβανε μια βιντεοπαρουσίαση με εικόνες από τη Βιομηχανική Επανάσταση, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο Πάπας κάλεσε να καταστεί η τεχνητή νοημοσύνη πιο «φιλική προς τον άνθρωπο». Είπε ότι η τεχνολογία πρέπει να απελευθερωθεί από τον μονοπωλιακό έλεγχο, απομακρύνοντας τη χρήση της για την επίτευξη γεωπολιτικών ή εμπορικών κερδών.

«Αφοπλισμός σημαίνει να διαψεύσουμε την υπόθεση ότι η τεχνική δύναμη παρέχει αυτόματα το δικαίωμα να κυβερνάς», δήλωσε ο Πάπας τη Δευτέρα στη νέα εγκύκλιό του προς τους πιστούς. «Αφοπλισμός δεν σημαίνει απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά αποτροπή της κυριαρχίας της πάνω στην ανθρωπότητα».

Με το να αναφερθεί τόσο δημόσια στην ανάγκη προστασίας των ανθρώπων στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο πρώτος Αμερικανός πάπας στην ιστορία έχει ενδεχομένως θέσει τον εαυτό του σε πορεία σύγκρουσης με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τάσσεται υπέρ της απορρύθμισης της ταχέως εξελισσόμενης τεχνολογίας για τη διατήρηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος έναντι της Κίνας.

Ο 70χρονος πάπας συμμετέχει σε μια έντονη συζήτηση σχετικά με το κατά πόσο πρέπει να περιοριστούν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, εν μέσω φόβων για την ικανότητά τους να προκαλέσουν χάος στο τραπεζικό σύστημα, να επιλέξουν στόχους για στρατιωτικές επιθέσεις και τελικά να αντικαταστήσουν τους ανθρώπους σε μεγάλους τομείς της λήψης αποφάσεων.

Η δημοσίευση του εγγράφου με τίτλο «Magnifica humanitas» —που στα λατινικά σημαίνει «υπέροχη ανθρωπότητα»— σηματοδοτεί την πιο σημαντική πράξη του Ποντίφικα από τότε που ανέλαβε την ηγεσία των 1,4 δισεκατομμυρίων Καθολικών παγκοσμίως, πριν από ένα χρόνο. Οι εγκύκλιοι, όπως είναι γνωστές αυτές οι επιστολές, αποτελούν ένα μέσο για τους Πάπες να παρέχουν ηθική καθοδήγηση σχετικά με τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής τους, συμπεριλαμβανομένων καυτών θεμάτων όπως η κλιματική αλλαγή και η μετανάστευση.

Μαθηματικός κατά εκπαίδευση, ο Λέων προειδοποίησε επίσης συγκεκριμένα για τους κινδύνους της χρήσης της πληροφορικής στον πόλεμο και της απώλειας των ηθικών παραμέτρων, λέγοντας ότι «κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να κάνει τον πόλεμο ηθικά αποδεκτό».

«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν εξαλείφει την εγγενή απανθρωπιά των συγκρούσεων, στην πραγματικότητα μπορεί μόνο να επιταχύνει τις συγκρούσεις και να τις καταστήσει πιο απρόσωπες», δήλωσε ο Πάπας. Προειδοποίησε για την πιθανότητα ορισμένοι «να θεωρήσουν τις ένοπλες συγκρούσεις ως έναν αποτελεσματικό τρόπο εκτροπής της προσοχής από τα εσωτερικά προβλήματα και ένα κυνικό εργαλείο για τη διαχείριση των δυσκολιών».

Τα σχόλιά του έρχονται καθώς η παρουσίαση του Mythos, ενός εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic PBC που μπορεί να εντοπίσει άγνωστα ελαττώματα σε συστήματα πληροφορικής, έχει προκαλέσει ανησυχία σε όλο τον κόσμο τους τελευταίους μήνες.

Σηματοδοτώντας τον κίνδυνο της ανεξέλεγκτης τεχνητής νοημοσύνης, είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι το Βατικανό προσκάλεσε τον συνιδρυτή της Anthropic, Christopher Olah, έναν ειδικό στη μηχανική μάθηση. Ο δημιουργός του δημοφιλούς chatbot Claude έχει έρθει σε σύγκρουση με την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με τη χρήση της τεχνολογίας του για πολεμικούς σκοπούς και παρακολούθηση.

«Πιστεύω ότι όταν ο ηγέτης της μεγαλύτερης χριστιανικής ομολογίας στον κόσμο μιλάει για ένα τέτοιο θέμα, αυτό σίγουρα θα έχει κάποια επίδραση, και είμαι βέβαιος ότι θα περιέχει πολλές ενδιαφέρουσες απόψεις», δήλωσε ο Βανς σε συνέντευξη Τύπου στις 19 Μαΐου. «Με κάποιες από αυτές πιθανότατα θα συμφωνήσω, με άλλες ίσως όχι».

Ο Thiel βρέθηκε στη Ρώμη νωρίτερα φέτος για μερικές πολύ δημοσιευμένες κλειστές διαλέξεις σχετικά με τον αντίχριστο. Σε απάντηση, ο σύμβουλος του Βατικανού, πάτερ Paolo Benanti, επιτέθηκε στις φιλελεύθερες απόψεις του Thiel σε ένα άρθρο γνώμης, αποκαλώντας τες «μια συνεχή πράξη αιρέσεως».

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία εκφράζει όλο και πιο έντονα τις ανησυχίες της σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, υποστηρίζοντας ότι αυτό το ισχυρό εργαλείο απαιτεί κανόνες για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του κοινού καλού.

Για τον Λέο, η σαφής πηγή έμπνευσής του είναι ο Πάπας Λέων XIII, ο οποίος καθοδήγησε την Εκκλησία κατά τη διάρκεια της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης και συνέταξε την εγκύκλιο Rerum Novarum. Ο σημερινός Πάπας όχι μόνο επέλεξε το όνομα Λέων για να τιμήσει τον προκάτοχό του του 19ου αιώνα, αλλά και συνδέει άμεσα την αναστάτωση που προκάλεσε τότε στους εργαζομένους η μαζική παραγωγή με τη χρήση μηχανών με αυτό που κάνει σήμερα η τεχνητή νοημοσύνη στους εργαζομένους.

Ο Πάπας «θέλει να διασφαλίσει ότι ό,τι συμβαίνει με την τεχνητή νοημοσύνη δεν βασίζεται μόνο στην οικονομία, δεν βασίζεται μόνο στο πόσο πλούσιοι μπορούν να γίνουν μερικοί δισεκατομμυριούχοι, και ότι υπάρχουν φραγμοί και κανόνες για το πώς χρησιμοποιείται», δήλωσε ο πατέρας Τόμας Ρις, ανώτερος αναλυτής και καθολικός μελετητής, σε συνέντευξή του.

Από αναφορές για chatbots που οδηγούν χρήστες προς την αυτοκτονία έως τις αποκαλυπτικές προβλέψεις για μαζική ανεργία, το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης είναι διχαστικό και φορτισμένο συναισθηματικά. Ωστόσο, το ύφος του Λέοντα είναι πιο συγκρατημένο από αυτό του Πάπα Φραγκίσκου, ο οποίος πραγματοποίησε μια ιστορική ομιλία στους ηγέτες της Ομάδας των Επτά το 2024, όπου τους προειδοποίησε να μην χάσουν τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης.

«Σήμερα, μεταξύ των αγαθών που προορίζονται καθολικά για όλους, πρέπει να συμπεριλάβουμε και νέες μορφές ιδιοκτησίας, όπως τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, οι αλγόριθμοι, οι ψηφιακές πλατφόρμες, η τεχνολογική υποδομή και τα δεδομένα», έγραψε ο Πάπας.

Ο κίνδυνος, λέει, είναι όταν η τεχνολογία «αρχίζει να υπαγορεύει τι έχει σημασία και τι μπορεί να απορριφθεί», υποβιβάζοντας «τους ανθρώπους σε απλά γρανάζια ενός συστήματος που οδεύει προς ολοένα και μεγαλύτερη αποδοτικότητα».

Διαβάστε επίσης:

Πάπας Λέων ΙΔ΄: Μην χρησιμοποιείτε τους πολέμους για πολιτικό συμφέρον

Ericsson: Γιατί εγκαταλείπει την πάλαι ποτέ «Silicon Valley της Σουηδίας»

Ιταλία: Η κρατική CDP σχεδιάζει αύξηση του μεριδίου της στην Nexi κατά 29,9%