Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ετοιμάζονται να αναστείλουν την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ με τις ΗΠΑ, μετά τη δέσμευση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε χώρες που στήριξαν τη Γροιλανδία απέναντι στις αμερικανικές απειλές.

Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δήλωσε το Σάββατο ότι μια συμφωνία με τις ΗΠΑ δεν είναι πλέον εφικτή.

1

«Το ΕΛΚ είναι υπέρ της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, αλλά δεδομένων των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, η έγκριση δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο», έγραψε ο Βέμπερ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόσθεσε ότι η συμφωνία της ΕΕ για μείωση των δασμών σε «αμερικανικά προϊόντα πρέπει να τεθεί σε αναστολή».

Η εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, την οποία η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκλεισε με τον Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι, έχει ήδη εφαρμοστεί εν μέρει, αλλά εξακολουθεί να χρειάζεται την έγκριση του Κοινοβουλίου. Αν οι ευρωβουλευτές του ΕΛΚ ενωθούν με πολιτικές ομάδες της αριστεράς, είναι πιθανό να συγκεντρώσουν αρκετές ψήφους ώστε να καθυστερήσουν ή να μπλοκάρουν την έγκριση.

Η εμπορική συμφωνία όριζε δασμό 15% των ΗΠΑ για τα περισσότερα προϊόντα της ΕΕ, με αντάλλαγμα τη δέσμευση της ΕΕ να καταργήσει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και σε ορισμένα αγροτικά προϊόντα. Η φον ντερ Λάιεν, η οποία επιβλέπει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις της ΕΕ, προχώρησε στη συμφωνία με την ελπίδα να αποφευχθεί ένας πλήρης εμπορικός πόλεμος με τον Τραμπ.

Μια δυναμική μερίδα ευρωβουλευτών εδώ και καιρό καταγγέλλει τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι ήταν υπερβολικά μονόπλευρη υπέρ των ΗΠΑ. Η οργή αυτή έχει ενταθεί καθώς οι ΗΠΑ επέκτειναν έναν δασμό 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο σε εκατοντάδες επιπλέον προϊόντα της ΕΕ μετά τη συμφωνία του Ιουλίου.

Ο Αμερικανός Εμπορικός Αντιπρόσωπος Τζέιμσον Γκριρ επέκρινε την ΕΕ τον περασμένο μήνα επειδή δεν υλοποίησε πλήρως πτυχές της συμφωνίας, ιδίως σε ό,τι αφορά τη ρύθμιση των τεχνολογικών εταιρειών από το μπλοκ.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο την επιβολή δασμού 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από ευρωπαϊκές χώρες που συσπειρώθηκαν για να στηρίξουν τη Γροιλανδία απέναντι στις αμερικανικές απειλές κατάληψης του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους. Είπε ότι οι επιβαρύνσεις θα αυξηθούν στο 25% «εκτός αν και έως ότου επιτευχθεί μια Συμφωνία για την Πλήρη και Ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».

Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση αντίδραση από Ευρωπαίους ηγέτες, οι οποίοι επεξεργάζονται τα επόμενα βήματα. Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα εγκυμονούσαν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής δίνης», ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απέρριψε τις απειλές του Τραμπ ως «απαράδεκτες».

Ως αποτέλεσμα των τελευταίων εξελίξεων, η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας έχει καταστεί πιο περίπλοκη.

«Είναι σαφές ότι η εθνική κυριαρχία κάθε χώρας πρέπει να γίνεται σεβαστή από όλους τους εταίρους της εμπορικής συμφωνίας», δήλωσε ο Μπέρντ Λάνγκε, μακροχρόνιος πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που συμβάλλει στην επίβλεψη της συζήτησης για την επικύρωση της συμφωνίας, σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα.

Μετά την ανακοίνωση του Τραμπ το Σάββατο, ο Λάνγκε έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι εργασίες για την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ θα πρέπει να ανασταλούν έως ότου παύσουν οι απειλές του Τραμπ. Κάλεσε επίσης την ΕΕ να χρησιμοποιήσει το εργαλείο κατά του εξαναγκασμού, το ισχυρότερο εμπορικό αντίμετρο του μπλοκ.

Το εργαλείο κατά του εξαναγκασμού (ACI), το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, σχεδιάστηκε κυρίως ως αποτρεπτικό μέσο και, εφόσον χρειαστεί, για την αντιμετώπιση σκόπιμων εξαναγκαστικών ενεργειών από τρίτες χώρες που χρησιμοποιούν εμπορικά μέτρα ως μέσο πίεσης στις πολιτικές επιλογές της ΕΕ ή των κρατών-μελών της.

Τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δασμούς, νέους φόρους σε τεχνολογικές εταιρείες ή στοχευμένους περιορισμούς στις επενδύσεις στην ΕΕ. Θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνουν τον περιορισμό της πρόσβασης σε ορισμένα τμήματα της αγοράς της ΕΕ ή τον αποκλεισμό εταιρειών από τη συμμετοχή σε δημόσιους διαγωνισμούς στην Ευρώπη.

Το Κοινοβούλιο βρίσκεται εδώ και ημέρες σε στάση αναμονής. Τα μέλη της επιτροπής εμπορίου του Λάνγκε συναντήθηκαν την Τετάρτη για μια αρχική συζήτηση σχετικά με τη σύνδεση της κυριαρχίας της Γροιλανδίας με την εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ και αποφάσισαν να επανέλθουν σε μία εβδομάδα.

Ο Περ Κλάουζεν, Δανός ευρωβουλευτής της Αριστεράς, συγκέντρωσε 30 υπογραφές για επιστολή που εστάλη την Τετάρτη στους ηγέτες του Κοινοβουλίου, καλώντας τους να «παγώσουν» τη συμφωνία «όσο η αμερικανική κυβέρνηση προβάλλει διεκδικήσεις για τη Γροιλανδία και διατυπώνει απειλές».

«Θα φαινόταν εξαιρετικά παράξενο αν προχωρούσαμε τώρα σε μια συμφωνία με τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Κλάουζεν σε συνέντευξή του. «Αυτό θα ήταν ένα σαφές μήνυμα ότι, από την πλευρά της ΕΕ, είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία που διαθέτουμε πλέον έναντι των ΗΠΑ, αν συνεχίσουν την επιθετικότητά τους».