Στοιχημάτισαν για την επίθεση στο Ιράν και έγιναν εκατομυριούχοι – «Insider» ή τύχη; 

Καθώς αμερικανικές και ισραηλινές βόμβες έπλητταν το Ιράν το Σαββατοκύριακο, στην πλατφόρμα στοιχηματισμού πρόβλεψης Polymarket διακινούνταν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε συμβόλαια που αφορούσαν τον χρόνο των επιθέσεων. Μόνο τα συμβόλαια που σχετίζονταν με το αν οι ΗΠΑ θα χτυπούσαν έως τις 28 Φεβρουαρίου συγκέντρωσαν συναλλαγές ύψους 529 εκατ. δολαρίων.

Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης blockchain Bubblemaps SA, έξι λογαριασμοί αποκόμισαν περίπου 1 εκατ. δολάρια ποντάροντας ότι οι ΗΠΑ θα επιτεθούν μέχρι την προθεσμία αυτή. Οι λογαριασμοί είχαν δημιουργηθεί τον Φεβρουάριο και είχαν στοιχηματίσει αποκλειστικά στο ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μερίδια αγοράστηκαν λίγες ώρες πριν από τις πρώτες εκρήξεις στην Τεχεράνη, σε τιμές μόλις 10 σεντς.

Ενδείξεις ή απλή διορατικότητα;

Αναλυτές blockchain θεωρούν τέτοια μοτίβα ενδεικτικά πιθανής χρήσης εσωτερικής πληροφόρησης (insider trading) σε αγορές πρόβλεψης — έναν κλάδο με περιορισμένη εποπτεία και χωρίς σαφή μεθοδολογία διάκρισης μεταξύ τύχης και διαρροής πληροφορίας. Ωστόσο, τα στοιχεία δεν είναι από μόνα τους αποδεικτικά.

Η συγκεκριμένη αγορά για χτύπημα έως τις 28 Φεβρουαρίου κατέγραψε όγκο 90 εκατ. δολαρίων από τη δημιουργία της, καθιστώντας την τη δημοφιλέστερη ημερομηνία στην πλατφόρμα. Ακολούθησε συμβόλαιο για επίθεση έως τις 31 Ιανουαρίου, με 42 εκατ. δολάρια.

Ο Nicolas Vaiman, διευθύνων σύμβουλος της Bubblemaps, σημείωσε ότι οι αγορές πρόβλεψης επιτρέπουν άμεσα στοιχήματα σε γεωπολιτικά γεγονότα. «Σε περιπτώσεις πολέμου ή σύγκρουσης, η πληροφορία μπορεί να κυκλοφορεί σε ευρύτερο κύκλο πριν δημοσιοποιηθεί», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ανωνυμία μέσω ψηφιακών πορτοφολιών δημιουργεί κίνητρα για έγκαιρη δράση από καλά ενημερωμένους συμμετέχοντες.

Παράλληλα, η πλατφόρμα άνοιξε νέα συμβόλαια: για το αν κράτος του Κόλπου θα πλήξει το Ιράν εντός εβδομάδας ή αν οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν το Ιράκ έως τα τέλη Μαρτίου — αν και μέχρι στιγμής με περιορισμένο ενδιαφέρον.

Ρυθμιστικό κενό και προηγούμενα περιστατικά

Η Commodity Futures Trading Commission (CFTC) δεν εποπτεύει την κύρια πλατφόρμα της Polymarket, η οποία λειτουργεί offshore και δεν δέχεται Αμερικανούς χρήστες. Αντίθετα, η ανταγωνίστρια Kalshi, που ρυθμίζεται από την CFTC, ανακοίνωσε ότι δεν προσφέρει αγορές που διακανονίζονται βάσει θανάτου προσώπων. Σε περίπτωση θανάτου του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα έκλεινε το συμβόλαιο με βάση την τελευταία διαθέσιμη τιμή.

Ιδιαίτερη κριτική προκάλεσε συμβόλαιο της Polymarket που προέβλεπε αν ο Χαμενεΐ θα έπαυε να είναι ανώτατος ηγέτης έως τα τέλη Μαρτίου — χωρίς να αποκλείεται ο θάνατός του ως ενδεχόμενο. Αναλυτές επισήμαναν ότι τέτοιοι όροι μπορεί να δημιουργούν οικονομικά κίνητρα γύρω από ακραία γεγονότα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που στοιχήματα σε ευαίσθητα ζητήματα εγείρουν ερωτήματα. Τον Ιανουάριο, ισραηλινές αρχές άσκησαν, σύμφωνα με πληροφορίες, τις πρώτες ποινικές διώξεις παγκοσμίως που συνδέουν αγορές πρόβλεψης με διαβαθμισμένες στρατιωτικές πληροφορίες. Έφεδρος στρατιωτικός και πολίτης κατηγορήθηκαν ότι χρησιμοποίησαν απόρρητα στοιχεία για να τοποθετήσουν στοιχήματα σχετικά με επιχειρήσεις ασφαλείας, αποκομίζοντας περίπου 150.000 δολάρια.

Παράλληλα, η Kalshi γνωστοποίησε πρόσφατα τις πρώτες δημόσιες κυρώσεις της για υποψίες χρήσης εσωτερικής πληροφόρησης: επέβαλε πρόστιμο και ανέστειλε λογαριασμό συντάκτη που συνδεόταν με τον YouTuber MrBeast, ο οποίος φέρεται να στοιχημάτισε αξιοποιώντας γνώση για περιεχόμενο εκπομπής πριν αυτό μεταδοθεί.

Δύσκολη διάκριση

Παρά τις ενδείξεις, η πραγματικότητα παραμένει σύνθετη. Οι ΗΠΑ είχαν προαναγγείλει πιθανή στρατιωτική δράση επί εβδομάδες, προσελκύοντας ευρύ κύκλο κερδοσκόπων. Ένα συμβόλαιο για επίθεση στις 27 Φεβρουαρίου συγκέντρωσε άνω των 25 εκατ. δολαρίων. Επιπλέον, δεν ήταν όλοι οι «ύποπτοι» λογαριασμοί επιτυχημένοι — ένας εξ αυτών είχε προηγουμένως χάσει χρήματα ποντάροντας σε νωρίτερη επέμβαση.

Σε ένα περιβάλλον όπου η στρατιωτική δράση συζητούνταν ανοιχτά, η διαχωριστική γραμμή μεταξύ ενημερωμένης εκτίμησης και προνομιακής πληροφόρησης παραμένει θολή — και τα δεδομένα της blockchain από μόνα τους δεν αρκούν για να αποδείξουν παρανομία.