Πούτιν: Εκτός ΝΑΤΟ η Ουκρανία, Βρετανία και Γαλλία να μην χρησιμοποιήσουν πυρηνικά – Οι απαιτήσεις της Μόσχας για τον τερματισμό του πολέμου

Η Ρωσία φέρεται να θέτει ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία τον περιορισμό της πυρηνικής προστασίας που παρέχουν η Βρετανία και η Γαλλία στους Ευρωπαίους συμμάχους τους, διευρύνοντας τις απαιτήσεις της προς τη Δύση.

Σύμφωνα με έγγραφο της 10ης Νοεμβρίου, το οποίο εξασφάλισαν οι New York Times, η Μόσχα ζητά από το Λονδίνο και το Παρίσι να δεσμευθούν ότι δεν θα αξιοποιήσουν τα πυρηνικά τους οπλοστάσια για την προστασία άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

Η συγκεκριμένη αξίωση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πακέτου προτάσεων της Ρωσίας, στο οποίο περιλαμβάνονται επίσης η αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική Ευρώπη και ο τερματισμός της δυτικής στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Οι νέες απαιτήσεις αποκαλύπτονται σε μια περίοδο εντατικών διπλωματικών διεργασιών υπό την πρωτοβουλία των ΗΠΑ για την επίτευξη συμφωνίας ειρήνης.

Ωστόσο, η Μόσχα φαίνεται να επιδιώκει κάτι ευρύτερο από μια διευθέτηση της σύγκρουσης με το Κίεβο, θέτοντας στο τραπέζι την αναθεώρηση της συνολικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη.

Μέχρι στιγμής, οι συγκεκριμένες προτάσεις δεν έχουν γίνει αποδεκτές από τις δυτικές κυβερνήσεις.

Στις απαιτήσεις της Μόσχας Η.Β. και Γαλλία

Κεντρικό σημείο των ρωσικών αξιώσεων αποτελεί η απαίτηση να αποκλειστεί η δυνατότητα της Βρετανίας και της Γαλλίας να χρησιμοποιήσουν τα πυρηνικά τους όπλα για την υπεράσπιση άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Η απαίτηση αγγίζει έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της αποτρεπτικής στρατηγικής του ΝΑΤΟ. Η Βρετανία και η Γαλλία, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποτελούν τις τρεις πυρηνικές δυνάμεις της Συμμαχίας, με τις δυνατότητές τους να συμβάλλουν στην αποτροπή επιθέσεων εναντίον των κρατών-μελών.

Το βρετανικό πυρηνικό οπλοστάσιο βασίζεται στους βαλλιστικούς πυραύλους Trident, οι οποίοι εκτοξεύονται από πυρηνοκίνητα υποβρύχια.

Το Λονδίνο έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η πυρηνική του αποτροπή αποσκοπεί στην προστασία τόσο του Ηνωμένου Βασιλείου όσο και των συμμάχων του.

Με τη συγκεκριμένη πρόταση, η Ρωσία επιχειρεί να περιορίσει αυτή τη δυνατότητα, στερώντας από τις ευρωπαϊκές χώρες που δεν διαθέτουν δικά τους πυρηνικά όπλα τη δυνατότητα να υπολογίζουν στην προστασία της Βρετανίας και της Γαλλίας.

Παράλληλα, η νέα απαίτηση θυμίζει τις προτάσεις που είχε καταθέσει η Μόσχα τον Δεκέμβριο του 2021, όταν ζητούσε μεταξύ άλλων τον τερματισμό των ρυθμίσεων πυρηνικής συμμετοχής του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο των οποίων αμερικανικά πυρηνικά όπλα βρίσκονται σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Τί ζητά η Ρωσία

Το ρωσικό έγγραφο επαναφέρει μια σειρά από απαιτήσεις που είχαν διατυπωθεί από το Κρεμλίνο ήδη από το 2021, λίγους μήνες πριν από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η απομάκρυνση των στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής, με τη Μόσχα να επιδιώκει την επιστροφή της στρατιωτικής παρουσίας στα επίπεδα του 1997.

Επιπλέον, η Ρωσία ζητά να σταματήσει η αποστολή δυτικών όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και αμυντικού υλικού στην Ουκρανία, ενώ επιμένει στον αποκλεισμό της προοπτικής ένταξης του Κιέβου στο ΝΑΤΟ.

Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη περιορισμοί στην ανάπτυξη ξένων στρατιωτικών δυνάμεων σε ουκρανικό έδαφος, καθώς και η διατήρηση του ρωσικού ελέγχου σε εκτεταμένες περιοχές που έχουν καταληφθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Η Μόσχα εμφανίζεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, διατεθειμένη να αποδεχθεί την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα δεν θα συμμετέχει στις κοινές αμυντικές ρυθμίσεις της Ένωσης.

Το σύνολο των απαιτήσεων δείχνει ότι οι ρωσικές επιδιώξεις δεν περιορίζονται στην επίλυση των εδαφικών διαφορών με την Ουκρανία, αλλά επεκτείνονται στη στρατιωτική παρουσία και στις αμυντικές δυνατότητες της Δύσης σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Εμμένει στη στάση της η Βρετανία

Το Λονδίνο έχει διαμηνύσει ότι δεν προτίθεται να απομακρυνθεί από τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει απέναντι στους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ.

Στην επίσημη παρουσίαση της πυρηνικής στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου επισημαίνεται ότι οι απειλές που αντιμετωπίζουν η χώρα και οι σύμμαχοί της αυξάνονται τόσο σε ένταση όσο και σε πολυπλοκότητα, γεγονός που καθιστά την πυρηνική αποτροπή ιδιαίτερα σημαντική.

Η βρετανική κυβέρνηση υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί και θα υπερασπιστεί τον εαυτό του και τους συμμάχους του υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, ακόμη και τις πιο ακραίες».

Παράλληλα, το Λονδίνο έχει εκφράσει ανησυχία για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού πυρηνικού οπλοστασίου και την ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων που μπορούν να φέρουν συμβατικές ή πυρηνικές κεφαλές.

Στις 13 Νοεμβρίου, Βρετανία και Ουκρανία επανέλαβαν, μέσω κοινής ανακοίνωσης, την ανάγκη παροχής ισχυρών και νομικά δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας προς το Κίεβο. Παράλληλα, απέρριψαν όρους της Μόσχας που, σύμφωνα με τις δύο πλευρές, θα ισοδυναμούσαν με ουσιαστική παράδοση της Ουκρανίας.

Ευρώπη και ΗΠΑ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων

Οι νέες ρωσικές αξιώσεις έρχονται ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διευρύνει τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, εντάσσοντας σε αυτές και το ζήτημα της μελλοντικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης.

Στις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Άμπου Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ συζήτησαν με τη ρωσική πλευρά ζητήματα που αφορούν την ευρωπαϊκή ασφάλεια, παράλληλα με τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.

Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν ότι στις επόμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις την Ευρώπη θα εκπροσωπήσουν η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Πολωνία, μαζί με εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών.

Στις συζητήσεις αναμένεται να συμμετάσχει και το ΝΑΤΟ.Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να έχει ενιαία φωνή σε κάθε συζήτηση που αφορά το μέλλον της Ουκρανίας και την ασφάλεια της ηπείρου.

Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε την προσπάθεια σύνδεσης του ουκρανικού ζητήματος με μια συνολική αναθεώρηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δομών.

«Δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία και δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη», δήλωσε, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή ήπειρος διαθέτει ήδη τη δική της αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Επικίνδυνη η συζήτηση για νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας, λέει ο Ζελένσκι

Τις ανησυχίες του για τις ρωσικές επιδιώξεις εξέφρασε και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προειδοποιώντας ότι μια ευρύτερη συζήτηση για την αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας ενδέχεται να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Μόσχας.

Όπως υποστήριξε, το Κρεμλίνο επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο τις απαιτήσεις που είχε διατυπώσει το 2021, οι οποίες αφορούσαν τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ και τη συνολική κατανομή ισχύος στην Ευρώπη.

Ο Ζελένσκι τόνισε ακόμη ότι οι συζητήσεις για τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας δεν θα πρέπει να προηγηθούν του τερματισμού των εχθροπραξιών.

Σύμφωνα με τη θέση του Κιέβου, η διαδικασία θα πρέπει να ακολουθήσει συγκεκριμένη σειρά: αρχικά να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, στη συνέχεια να τερματιστεί ο πόλεμος και ακολούθως να διαμορφωθούν οι απαραίτητες εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.

Οι εξελίξεις αναδεικνύουν το βαθύ χάσμα ανάμεσα στη Μόσχα και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Η Ρωσία επιδιώκει να συνδέσει την ειρηνευτική συμφωνία με ευρείες αλλαγές στις αμυντικές ισορροπίες της Ευρώπης, ενώ οι Ευρωπαίοι επιμένουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για το μέλλον της ηπείρου χωρίς τη δική τους συμμετοχή και χωρίς τη συμμετοχή της ίδιας της Ουκρανίας.