Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Τα πέντε σημεία «κλειδιά» για το Κογκρέσο και την επόμενη μέρα του Τραμπ

Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι προσέρχονται την Τρίτη στις κάλπες για να αποφασίσουν ποιος θα ελέγχει το Κογκρέσο, σε μια ενδιάμεση εκλογική αναμέτρηση που θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για το υπόλοιπο της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται τις πλειοψηφίες τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία, εν μέσω δυσαρέσκειας για τις υψηλές τιμές καταναλωτικών αγαθών, τον παρατεταμένο πόλεμο με το Ιράν, την αντίληψη περί διαφθοράς στην κυβέρνηση και τη σκληρή αντιμεταναστευτική πολιτική, η οποία έχει συμπαρασύρει Αμερικανούς πολίτες και ανθρώπους που βρίσκονται νόμιμα στη χώρα.

Οι Δημοκρατικοί ελπίζουν να αξιοποιήσουν τη σταθερά χαμηλή δημοτικότητα του Τραμπ και, σύμφωνα με τις περισσότερες προβλέψεις, αναμένεται να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αναδείξει τον επικεφαλής της μειοψηφίας, Χακίμ Τζέφρις, Δημοκρατικό από τη Νέα Υόρκη, στον πρώτο μαύρο πρόεδρο της Βουλής στην ιστορία των ΗΠΑ.

Η εικόνα για τη Γερουσία είναι λιγότερο σαφής. Ωστόσο, οι Δημοκρατικοί ενισχύθηκαν στην τελική ευθεία, καθιστώντας αμφίρροπες αναμετρήσεις σε πολιτείες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν εκτός των δυνατοτήτων τους.

Το αποτέλεσμα της Τρίτης θα μπορούσε να μεταβάλει τους συσχετισμούς ισχύος στην Ουάσινγκτον και να επηρεάσει καθοριστικά την τελευταία διετία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ακολουθούν τα πέντε βασικά σημεία που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον.

1. Θα αποδώσει η αναχάραξη των περιφερειών υπέρ των Ρεπουμπλικανών;

Έπειτα από παρότρυνση του Τραμπ, αρκετά πολιτειακά νομοθετικά σώματα υπό Ρεπουμπλικανικό έλεγχο ξεκίνησαν το 2025 την ασυνήθιστη διαδικασία αναχάραξης των εκλογικών περιφερειών στο μέσο της δεκαετίας. Στη διάρκεια του 2025 και του 2026 άλλαξαν τα όριά τους, ώστε να ενισχύσουν τις πιθανότητες νίκης του κόμματος σε περιφέρειες που προηγουμένως ήταν Δημοκρατικές.

Οι Δημοκρατικοί απάντησαν, πυροδοτώντας μια κούρσα αναχαράξεων. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου τον Απρίλιο που αποδυνάμωσε κρίσιμη διάταξη του Νόμου για τα Εκλογικά Δικαιώματα, θέτοντας σε κίνδυνο περιφέρειες με πλειοψηφικά μαύρο πληθυσμό στον Νότο, έδωσε στους Ρεπουμπλικανούς ένα θεωρητικό προβάδισμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Ωστόσο, η νίκη στις ανασχεδιασμένες περιφέρειες απέχει πολύ από το να θεωρείται δεδομένη. Σε πολιτείες όπως το Τέξας και η Φλόριντα, πολλές από αυτές τις έδρες παραμένουν διεκδικήσιμες.

Μόνο στις δύο αυτές πολιτείες, οι Ρεπουμπλικανοί αναχάραξαν εννέα περιφέρειες προκειμένου να ενισχύσουν το κομματικό τους πλεονέκτημα. Σύμφωνα, όμως, με το Cook Political Report της Έιμι Γουόλτερ, θεωρούνται φαβορί για νίκη μόλις σε τρεις.

«Οι κακοσχεδιασμένες αναχαράξεις των Ρεπουμπλικανών σε πολιτείες όπως το Τέξας και η Φλόριντα καταρρέουν», δήλωσε ο Τζέφρις στο CNN στις 26 Οκτωβρίου. «Δεν υπάρχει κανένα σενάριο στο οποίο οι Ρεπουμπλικανοί κερδίζουν πέντε έδρες στο Τέξας. Και κανένα σενάριο στο οποίο αποκομίζουν καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών στη Φλόριντα».

Η στρατηγική, ιδιαίτερα στο Τέξας, βασίστηκε εν μέρει στους Λατίνους και ισπανόφωνους ψηφοφόρους, οι οποίοι μετακινήθηκαν προς τα δεξιά το 2024. Πιο πρόσφατα, όμως, εμφανίζουν σημάδια απομάκρυνσης από τους Ρεπουμπλικανούς, τουλάχιστον σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση.

Έρευνα του Pew Research Center, που δημοσιεύθηκε στις 16 Οκτωβρίου, έδειξε ότι το 51% των εγγεγραμμένων ισπανόφωνων ψηφοφόρων προτιμά Δημοκρατικούς υποψηφίους το 2026, έναντι 24% που επιλέγει Ρεπουμπλικανούς.

2. Στη μάχη πολιτείες που θεωρούνταν απρόσιτες για τους Δημοκρατικούς

Οι Δημοκρατικοί δεν αναμενόταν να διεκδικήσουν με αξιώσεις πολιτείες όπως το Κάνσας, ο Μισισίπι και η Νότια Καρολίνα. Ωστόσο, οι αντιδράσεις απέναντι στον Τραμπ έχουν καταστήσει ανταγωνιστικές τις αναμετρήσεις τους για τη Γερουσία.

Στο Κάνσας, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ρότζερ Μάρσαλ δίνει μάχη για να διατηρήσει την έδρα του απέναντι στον Δημοκρατικό Άνταμ Χάμιλτον. Στις 6 Οκτωβρίου, το Cook Report αναταξινόμησε την αναμέτρηση ως «αμφίρροπη». Η πολιτεία δεν έχει εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1932.

Στον βαθιά Ρεπουμπλικανικό Μισισίπι, η γερουσιαστής Σίντι Χάιντ-Σμιθ εξακολουθεί να θεωρείται φαβορί. Ο Δημοκρατικός αντίπαλός της, Σκοτ Κόλομ, όμως, έχει καταστήσει ανταγωνιστική την αναμέτρηση. Στις 20 Οκτωβρίου, το Cook Report άλλαξε την αξιολόγησή της από «ασφαλής για τους Ρεπουμπλικανούς» σε «πιθανή νίκη των Ρεπουμπλικανών».

«Κάθε ριζοσπαστική πολιτική που στηρίζουν ο Άνταμ Χάμιλτον και ο Σκοτ Κόλομ και ενθουσιάζει τη βάση των DSA — από τις σοσιαλιστικές αυξήσεις φόρων έως τις χειρουργικές επεμβάσεις αλλαγής φύλου σε παιδιά — δεν έχει καμία τύχη σε Ρεπουμπλικανικές πολιτείες όπως το Κάνσας και ο Μισισίπι, όπου οι ψηφοφόροι με κοινή λογική εξακολουθούν να είναι περισσότεροι από τους Δημοκρατικούς», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος Τύπου της Εθνικής Ρεπουμπλικανικής Επιτροπής για τη Γερουσία, Μπερναντέτ Μπρέσλιν, αναφερόμενη στους Δημοκρατικούς Σοσιαλιστές της Αμερικής.

Στη Νότια Καρολίνα, η Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Ντάρλιν Γκράχαμ, η οποία διορίστηκε για να ολοκληρώσει τη θητεία του αδελφού της, γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, μετά τον θάνατό του τον Ιούλιο, αντιμετωπίζει δυσκολότερη από την αναμενόμενη αναμέτρηση απέναντι στη Δημοκρατική Άνι Άντριους. Το Cook Report υποβάθμισε επίσης τις προοπτικές των Ρεπουμπλικανών, μεταφέροντας την αναμέτρηση στις 20 Οκτωβρίου από την κατηγορία «πιθανή νίκη των Ρεπουμπλικανών» στην κατηγορία «Ρεπουμπλικανικό προβάδισμα».

Την ίδια στιγμή, οι Δημοκρατικοί αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο χαμηλότερων επιδόσεων σε πολιτείες όπου παραδοσιακά τα πηγαίνουν καλά, όπως η Μινεσότα και το Νιου Χάμσαϊρ. Ενδεχόμενες απώλειες εκεί θα μπορούσαν να εξουδετερώσουν κέρδη σε άλλες περιοχές.

Στο Νιου Χάμσαϊρ, ο βουλευτής Κρις Πάπας διατηρεί μικρό μόνο δημοσκοπικό προβάδισμα για τη Γερουσία απέναντι στον Τζον Ε. Σουνούνου, του οποίου τόσο ο αδελφός όσο και ο πατέρας έχουν διατελέσει κυβερνήτες της πολιτείας.

Στη Μινεσότα, η αντικυβερνήτης και Δημοκρατική υποψήφια για τη Γερουσία, Πέγκι Φλάναγκαν, βρίσκεται σε αμφίρροπη μάχη με τη Ρεπουμπλικανή Μισέλ Ταφόια, πρώην αθλητική σχολιάστρια.

Το Cook Report κατατάσσει και τις δύο αναμετρήσεις στην κατηγορία «Δημοκρατικό προβάδισμα».

3. Οι Δημοκρατικοί βάζουν στο στόχαστρο το Τέξας

Μια νίκη των Δημοκρατικών σε πολιτειακό επίπεδο στο Τέξας θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική τόνωση του ηθικού του κόμματος. Το 2018 είχε φτάσει κοντά στην κατάκτηση μιας έδρας στη Γερουσία, σε μια πολιτεία που τα τελευταία χρόνια δεν θεωρείται αμφίρροπη.

Ο πολιτειακός βουλευτής Τζέιμς Ταλαρίκο βρέθηκε με έναν ευάλωτο αντίπαλο όταν ο Τραμπ στήριξε τον γενικό εισαγγελέα Κεν Πάξτον, που βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές αμφισβητήσεις, έναντι του γερουσιαστή Τζον Κόρνιν στις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών. Οι μέσοι όροι των δημοσκοπήσεων εμφανίζουν τον Ταλαρίκο με μικρό προβάδισμα.

Η αναμέτρηση θα είναι επίσης κρίσιμη για τον έλεγχο της Γερουσίας. Για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία, οι Δημοκρατικοί πρέπει να αποσπάσουν τέσσερις Ρεπουμπλικανικές έδρες, διατηρώντας παράλληλα όλες όσες ελέγχουν σήμερα. Η κατάκτηση μιας έδρας στο Τέξας για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1980 θα συνέβαλλε σε αυτόν τον στόχο.

Ο Πάξτον, ωστόσο, ο οποίος έχει βρεθεί στη δίνη σκανδάλων και υστερούσε στις δημοσκοπήσεις, έλαβε σημαντική στήριξη από τον Ίλον Μασκ. Ο δισεκατομμυριούχος, που κατοικεί στο Τέξας και διατηρεί εκεί την έδρα αρκετών επιχειρήσεών του, είχε δαπανήσει μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου τουλάχιστον 189,6 εκατ. δολάρια για να βοηθήσει στην εκλογή του Πάξτον. Το ποσό εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια περίπου 366 εκατ. δολαρίων για την εκλογή Ρεπουμπλικανών σε ολόκληρη τη χώρα.

Στο Δημοκρατικό ψηφοδέλτιο μαζί με τον Ταλαρίκο βρίσκεται η πολιτειακή βουλευτής Τζίνα Ινοχόσα, η οποία παραμένει σε απόσταση διεκδίκησης της νίκης απέναντι στον Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη Γκρεγκ Άμποτ, που επιδιώκει τέταρτη θητεία. Την 1η Οκτωβρίου, το Cook Report άλλαξε την αξιολόγηση της αναμέτρησης από «πιθανή νίκη των Ρεπουμπλικανών» σε «Ρεπουμπλικανικό προβάδισμα».

4. Θα είναι μια μεγάλη βραδιά για τους προοδευτικούς

Οι εκλογές αποτελούν δοκιμασία για την προοδευτική πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος. Αυτό αποτυπώνεται πιο καθαρά από οπουδήποτε αλλού στο Μίσιγκαν.

Ο Αμπντούλ Ελ Σαγέντ δηλώνει καπιταλιστής και αναφέρει ότι δεν ταυτίζεται με τους Δημοκρατικούς Σοσιαλιστές της Αμερικής, παρότι διατηρεί δεσμούς με την οργάνωση και ορισμένα από τα πιο προβεβλημένα στελέχη της. Ωστόσο, εκλαμβάνεται ως πολιτικός εκφραστής της και η επίδοσή του στην αναμέτρηση για τη Γερουσία απέναντι στον Ρεπουμπλικανό πρώην βουλευτή Μάικ Ρότζερς θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για την ανερχόμενη αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών και τους υποψηφίους που συνδέονται με τους DSA.

Ο Ελ Σαγέντ είναι πρώην αξιωματούχος δημόσιας υγείας και αναδείχθηκε νικητής μιας σκληρής προκριματικής αναμέτρησης απέναντι στη βουλευτή Χέιλι Στίβενς και την πολιτειακή γερουσιαστή Μάλορι ΜακΜόροου.

Έχει βασίσει την εκστρατεία του σε λαϊκιστικού χαρακτήρα δεσμεύσεις, όπως ένα σύστημα υγειονομικής περίθαλψης με ενιαίο φορέα χρηματοδότησης, η αύξηση της φορολογίας δισεκατομμυριούχων και επιχειρήσεων και η αντιμετώπιση της διαφθοράς, μεταξύ άλλων με την απαγόρευση δωρεών από εταιρικές επιτροπές πολιτικής δράσης.

Παρότι έχει κινητοποιήσει μια βάση νέων προοδευτικών ψηφοφόρων, οι Ρεπουμπλικανοί τον χαρακτηρίζουν υπερβολικά ριζοσπάστη. Παράλληλα, ορισμένοι μετριοπαθείς Δημοκρατικοί προειδοποιούν ότι μια νίκη του θα μπορούσε να προσδώσει πολιτική νομιμοποίηση στο κίνημα των DSA και τελικά να βλάψει το κόμμα.

«Οι Δημοκρατικοί έχουν μια ευκαιρία σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση. Δεν θα πρέπει να απαντήσουν σε αυτήν με μια απότομη στροφή προς την άκρα αριστερά, ούτε να παρερμηνεύσουν την εντολή των ψηφοφόρων, εάν θέλουν να διατηρήσουν τα κέρδη που καταγράφουν μεταξύ των Λατίνων και των ψηφοφόρων της εργατικής τάξης — ομάδες στις οποίες υφίστανται συνεχείς απώλειες από αναμέτρηση σε αναμέτρηση», δήλωσε ο Λούκας Χολτς, ανώτερος πολιτικός σύμβουλος στο κεντροαριστερό ινστιτούτο Third Way.

Σε μια απροσδόκητη εξέλιξη την Κυριακή, η Στίβενς ανακοίνωσε τη στήριξή της στον Ρότζερς, μετά το ρήγμα στις σχέσεις της με τον Ελ Σαγέντ, το οποίο επικεντρώθηκε στις αντίθετες απόψεις τους για την αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ.

5. Δημοψήφισμα για τον Τραμπ;

Ο Τραμπ κυριαρχεί στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα για το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας. Ωστόσο, εισέρχεται αποδυναμωμένος στην τελευταία διετία της θητείας του και βρίσκεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο κύματος κοινοβουλευτικού ελέγχου και ερευνών, εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο ενός ή και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.

Οι χειρισμοί του στην εξωτερική πολιτική, στους δασμούς, στην οικονομία και στη μετανάστευση έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής, ενδεχομένως επιβαρύνοντας και τις επιδόσεις των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων.

Πριν από τις εκλογές, ολοένα περισσότεροι Ρεπουμπλικανοί επιδίωξαν να αποστασιοποιηθούν από τον πρόεδρο. Εάν εκδηλωθεί ένα «μπλε κύμα» υπέρ των Δημοκρατικών και οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τη Βουλή, τη Γερουσία ή και τα δύο σώματα, ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να χάσει ακόμη περισσότερους υποστηρικτές, καθώς το κόμμα στρέφει το βλέμμα στη μετά Τραμπ εποχή, το 2028 και αργότερα.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Μπρίτανι Μαρτίνεζ, εκτελεστική διευθύντρια της οργάνωσης Principles First και πρώην συνεργάτιδα του Ρεπουμπλικανού Κέβιν Μακάρθι από την Καλιφόρνια, κατά τη θητεία του στην προεδρία της Βουλής, η αλλαγή σελίδας δεν είναι δεδομένη, ακόμη και αν οι Ρεπουμπλικανοί ηττηθούν.

«Μια μεγάλη ήττα των Ρεπουμπλικανών θα έδινε σε περισσότερα στελέχη του κόμματος έναν λόγο να αμφισβητήσουν τον Τραμπ, αλλά δεν θα τους έδινε αυτομάτως και το θάρρος να το κάνουν», δήλωσε στο CNBC.

«Η πραγματική δοκιμασία είναι εάν οι Ρεπουμπλικανοί θα αναγνωρίσουν τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για την ηγεσία του ή θα κατηγορήσουν όλους τους άλλους και θα συνεχίσουν όπως πριν».

Διαβάστε επίσης 

Γροιλανδία: Επικυρώθηκε η συμφωνία ασφαλείας με ΗΠΑ και Δανία

Τσίπρα εναντίον Μητσοτάκη για τους ποινικούς κώδικες: Τους συνέταξε νομοπαρασκευαστική επιτροπή, όχι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ

Μητσοτάκης στην εκδήλωση για το ελληνικό FBI: Εμείς αποκαλύπτουμε και διώκουμε την παρανομία, άλλοι αποφυλάκιζαν σωρηδόν