Politico: Γιατί μια νίκη των Δημοκρατικών μπορεί να φέρει νέο «πονοκέφαλο» στην Ευρώπη

Μια ενδεχόμενη επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ θα μπορούσε να προκαλέσει ανακούφιση σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Politico, το αποτέλεσμα ενδέχεται να έχει διαφορετικές συνέπειες από εκείνες που προσδοκούν οι Ευρωπαίοι, καθώς ένας πολιτικά αποδυναμωμένος Ντόναλντ Τραμπ στο εσωτερικό θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο απαιτητικός απέναντι στους διατλαντικούς συμμάχους του.

Το ενδεχόμενο μιας εκλογικής επιτυχίας των Δημοκρατικών στις σημερινές ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργεί προσδοκίες σε ευρωπαϊκούς πολιτικούς κύκλους, οι οποίοι ελπίζουν ότι θα περιοριστεί η δυνατότητα του Ντόναλντ Τραμπ να προωθεί ανεμπόδιστα την πολιτική του.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Politico σε ανάλυσή του, μια αλλαγή των συσχετισμών στο αμερικανικό Κογκρέσο δεν συνεπάγεται απαραίτητα βελτίωση των σχέσεων Ουάσιγκτον και Βρυξελλών.

Αντίθετα, αναλυτές και πρώην διπλωμάτες προειδοποιούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, εφόσον βρεθεί αντιμέτωπος με ένα εχθρικό Κογκρέσο, ενδέχεται να στρέψει ακόμη περισσότερο την προσοχή του στην εξωτερική πολιτική και στο διεθνές εμπόριο, δύο πεδία στα οποία η εκτελεστική εξουσία διαθέτει μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες εντάσεις με την Ευρώπη, περισσότερες αμερικανικές απαιτήσεις και δυσκολότερες διαπραγματεύσεις για ζητήματα εμπορίου, ασφάλειας και άμυνας.

«Λάθος να περιμένουμε θερμότερες σχέσεις»

Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και απερχόμενος πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, προειδοποιεί ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θα πρέπει να θεωρούν μια νίκη των Δημοκρατικών ως αφετηρία εξομάλυνσης των διατλαντικών σχέσεων.

«Θα ήταν λάθος για τους Ευρωπαίους να υποθέσουν ότι θα υπάρξουν θερμότερες διατλαντικές σχέσεις. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι θα συμβεί ακριβώς το αντίθετο», δήλωσε στο Politico.

Σύμφωνα με πρόσφατη πανευρωπαϊκή δημοσκόπηση που επικαλείται το δημοσίευμα, το 58% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ των Δημοκρατικών, ενώ μόλις το 18% υποστηρίζει τους Ρεπουμπλικανούς του Τραμπ.

Παρά το κλίμα αυτό, ο Ίσινγκερ συμβουλεύει τους Ευρωπαίους πολιτικούς να αποφύγουν τις δημόσιες εκδηλώσεις ικανοποίησης σε περίπτωση ήττας των Ρεπουμπλικανών.

Όπως εξηγεί, υπάρχουν πολιτικές προσωπικότητες στην Ευρώπη που ενδεχομένως θα θελήσουν να πανηγυρίσουν ή να συγχαρούν τους Δημοκρατικούς, αλλά μια τέτοια στάση θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις με τον Λευκό Οίκο.

Ο ίδιος συνιστά αυτοσυγκράτηση, ώστε να μη δοθεί στον Τραμπ πρόσθετη αφορμή για αντιπαράθεση με τους Ευρωπαίους συμμάχους.

Οι Δημοκρατικοί και η επίδραση στο ευρωπαϊκό πολιτικό σκηνικό

Διαφορετική προσέγγιση διατυπώνει η Ναταλί Τότσι, πρώην σύμβουλος δύο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Τότσι εκτιμά ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν χρειάζεται ιδιαίτερες αφορμές για να στραφεί εναντίον της Ευρώπης, αμφισβητώντας κατά πόσο η ευρωπαϊκή αυτοσυγκράτηση θα μπορούσε να επηρεάσει ουσιαστικά τη στάση του.

Παράλληλα, θεωρεί ότι μια εκλογική αποτυχία του κινήματος MAGA θα ενίσχυε το ηθικό των φιλελεύθερων και κεντρώων πολιτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, δεδομένων των δεσμών που διατηρεί το κίνημα του Τραμπ με λαϊκιστικά και ακροδεξιά κόμματα στην ήπειρο.

Στο ευρωπαϊκό πολιτικό σκηνικό, ορισμένοι έχουν ήδη ερμηνεύσει τις εκλογικές αποτυχίες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Αλεξάνταρ Βούτσιτς στη Σερβία ως ενδείξεις ότι η δυναμική του λαϊκισμού έχει αρχίσει να υποχωρεί ή τουλάχιστον να σταθεροποιείται.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, μια τέτοια εκτίμηση μπορεί να αποδειχθεί πρόωρη.

Η δημοσκοπική ισχύς της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και η ενίσχυση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) καταδεικνύουν ότι οι λαϊκιστικές πολιτικές δυνάμεις εξακολουθούν να διατηρούν σημαντική επιρροή.

Σε κάθε περίπτωση, κατά την Τότσι, μια ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να προσφέρει πολιτική και ψυχολογική ώθηση στις ευρωπαϊκές δυνάμεις που αντιτίθενται στην πολιτική του MAGA, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα αλλάξουν άμεσα οι σχέσεις της Ευρώπης με την Ουάσιγκτον.

Γιατί ο Τραμπ μπορεί να γίνει πιο απαιτητικός απέναντι στην Ευρώπη

Το βασικό επιχείρημα της ανάλυσης του Politico είναι ότι ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών θα περιόριζε τις δυνατότητες του Τραμπ να προωθεί την εσωτερική πολιτική του ατζέντα, χωρίς όμως να του αφαιρεί αντίστοιχη επιρροή στις διεθνείς υποθέσεις.

Ο Ίσινγκερ εκτιμά ότι, εάν ο Αμερικανός πρόεδρος βρεθεί αντιμέτωπος με κοινοβουλευτικές έρευνες, διαδικασίες παραπομπής και συνεχή πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό, θα μπορούσε να μεταφέρει το βάρος της δραστηριότητάς του στην εξωτερική πολιτική και στο εμπόριο.

Πρόκειται για τομείς όπου το Κογκρέσο διαθέτει πιο περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης σε σχέση με ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη όχι με μια περισσότερο συναινετική αμερικανική κυβέρνηση, αλλά με νέες συγκρούσεις και εντονότερες πιέσεις από την Ουάσιγκτον.

Ο Γερμανός διπλωμάτης προειδοποιεί ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο περισσότερων απαιτήσεων από τον Τραμπ και μεγαλύτερης έντασης στις διατλαντικές σχέσεις.

Ουκρανία και ΝΑΤΟ: Γιατί η αλλαγή στο Κογκρέσο δεν αρκεί

Ανάλογες επιφυλάξεις εκφράζει ο Κερτ Βόλκερ, ο οποίος είχε υπηρετήσει ως πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ επί προεδρίας Τζορτζ Μπους.

Ο Βόλκερ εκτιμά ότι ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, δεν θα πρέπει να αναμένεται ουσιαστική μεταβολή της πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ.

Όπως υποστηρίζει, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εκτεταμένες έρευνες που θα αφορούν τον ίδιο τον πρόεδρο, την οικογένειά του, τις επιχειρηματικές της δραστηριότητες, αλλά και πρόσωπα του στενού πολιτικού και επιχειρηματικού του περιβάλλοντος.

Μεταξύ εκείνων που ενδέχεται, κατά την εκτίμησή του, να βρεθούν στο επίκεντρο κοινοβουλευτικού ελέγχου είναι ο Στιβ Γουίτκοφ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο Έλον Μασκ, ο Πιτ Χέγκσεθ και ο Κας Πατέλ του FBI.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη πολιτική και θεσμική αντιπαράθεση στην Ουάσιγκτον.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ, ο Βόλκερ αναγνωρίζει ότι οι Δημοκρατικοί θα υιοθετούσαν περισσότερο υποστηρικτική στάση, επισημαίνει όμως ότι δεν θα μπορούσαν να υποχρεώσουν τον πρόεδρο να εφαρμόσει συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις.

Το Κογκρέσο έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει χρηματοδοτήσεις, ωστόσο η εκτελεστική εξουσία μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια στην πραγματική διάθεση των κονδυλίων.

Ο πρώην πρεσβευτής εκτιμά ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να καταφύγει ακόμη περισσότερο στη λεγόμενη πρακτική «pocket rescission», μια αμφισβητούμενη νομική μέθοδο που επιτρέπει στην εκτελεστική εξουσία να επιχειρεί την ακύρωση δαπανών που έχει ήδη εγκρίνει το Κογκρέσο.

Κατά τον Βόλκερ, η προσέγγιση αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη στρατηγική καθυστερήσεων και δικαστικών αντιπαραθέσεων, η οποία έχει ήδη εκδηλωθεί σε σειρά θεμάτων, κυρίως στους δασμούς.

Οι αβεβαιότητες για το Ιράν και την αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη

Σημαντικά ερωτήματα παραμένουν και για την πολιτική που θα ακολουθήσει ο Τραμπ απέναντι στο Ιράν.

Ο Βόλκερ εμφανίζεται επιφυλακτικός ως προς την κατεύθυνση που θα επιλέξει η αμερικανική κυβέρνηση, αφήνοντας ανοιχτά τόσο το ενδεχόμενο επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων όσο και την επιλογή μεταφοράς μεγαλύτερου μέρους της διαχείρισης της κρίσης στην Ευρώπη και την Ασία.

Για το ΝΑΤΟ και την πιθανότητα μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, εκτιμά ότι ο Τραμπ ενδέχεται να κινηθεί πιο προσεκτικά, εξαιτίας των πολιτικών αντιδράσεων που θα μπορούσε να προκαλέσει μια τέτοια απόφαση στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρά ταύτα, η απρόβλεπτη φύση των αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή εκτίμηση για την επόμενη ημέρα των εκλογών.

«Η Ευρώπη πρέπει να καταλάβει πόσο έχουν αλλάξει οι ΗΠΑ»

Η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια και διευθύνουσα σύμβουλος του βρετανικού ερευνητικού ινστιτούτου Chatham House, επισημαίνει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί.

Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος, ύστερα από μια αρχική περίοδο έντονων αντιδράσεων στο εκλογικό αποτέλεσμα, να περιορίσει την πολιτική του δραστηριότητα και να επικεντρωθεί σε προσωπικά του σχέδια, όπως οι παρεμβάσεις στον Λευκό Οίκο και η σχεδιαζόμενη αίθουσα εκδηλώσεων.

Ωστόσο, η ίδια δεν θεωρεί ότι υπάρχει ουσιαστικός λόγος πανηγυρισμών για την Ευρώπη, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών.

Κατά την εκτίμησή της, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να αξιοποιήσουν την εκλογική συγκυρία για να αναλογιστούν πόσο βαθιά έχει μεταβληθεί το πολιτικό περιβάλλον στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το γεγονός ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι εξέλεξαν δύο φορές τον Ντόναλντ Τραμπ δείχνει, σύμφωνα με την Μάντοξ, ότι η αμερικανική κοινωνία έχει στραφεί περισσότερο προς τις εσωτερικές της προτεραιότητες.

Ακόμη και αν οι ψηφοφόροι αποδοκιμάσουν τώρα τον πρόεδρο, αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα θα επιστρέψει αυτομάτως στην προηγούμενη αντίληψη για τον διεθνή ρόλο της.

Η επικεφαλής του Chatham House εκτιμά ότι οι Ευρωπαίοι άργησαν να αντιληφθούν τη σημασία και την ανθεκτικότητα του κινήματος MAGA, ενώ εξακολουθούν να υποτιμούν το εύρος των αλλαγών στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν συντελεστεί στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος.

«Δεν πιστεύω ότι η Αμερική βλέπει πλέον τον εαυτό της μέσα από την Ευρώπη με τον τρόπο που το έκανε στο παρελθόν», σημειώνει.

Το κεντρικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Politico είναι ότι μια ενδεχόμενη εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών δεν θα πρέπει να εκληφθεί από τους Ευρωπαίους ως εγγύηση επιστροφής στις παραδοσιακές διατλαντικές σχέσεις.

Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να προετοιμαστούν για μια περίοδο κατά την οποία οι πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ μπορεί να δημιουργήσουν νέες προκλήσεις στην εξωτερική πολιτική, στο εμπόριο και στην ασφάλεια, ανεξάρτητα από το ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο.

 

Διαβάστε επίσης 

JPMorgan: Επενδυτική ευκαιρία 1,2 τρισ. ευρώ τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ευρώπης – Στο επίκεντρο τα μεγάλα έργα υποδομών

Ιράν: Από τις ΗΠΑ εξαρτάται μία νέα κλιμάκωση του πολέμου – Συνεχίζονται οι προσπάθειες σε περιφερειακό επίπεδο

Τουρκία: Συνελήφθη ο πρώην επικεφαλής του Χρηματιστηρίου Κωνσταντινούπολης για δωροδοκία