Toμ Μπάρακ: Η Αίγυπτος έμεινε εκτός της αμυντικής συμφωνίας της Μέκκας λόγω των δεσμεύσεών με Ισραήλ και Ελλάδα

Στις υφιστάμενες συμφωνίες της Αιγύπτου με την Ελλάδα και το Ισραήλ απέδωσε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, την απουσία του Καΐρου από τη νέα αμυντική συμμαχία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Ο Αμερικανός διπλωμάτης υποστήριξε ότι η συμφωνία ασφαλείας με την Αθήνα και η συνθήκη με το Ισραήλ αποτελούν τους λόγους για τους οποίους η Αίγυπτος δεν συμμετέχει στο σύμφωνο της Μέκκας.

Μιλώντας την Πέμπτη στο συνέδριο Global Perspectives του CNN για τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, που πραγματοποιήθηκε στην Ντόχα, ο Μπάρακ αναφέρθηκε στις νέες αμυντικές ισορροπίες της περιοχής και στη στάση της Αιγύπτου.

«Η Αίγυπτος βρίσκεται εκτός της συμφωνίας της Μέκκας. Γιατί; Επειδή έχει ήδη συνθήκη με το Ισραήλ και έχει ήδη συμφωνία ασφαλείας με την Ελλάδα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος συνέκρινε τις δεσμεύσεις της νέας συμμαχίας με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι η πρακτική εφαρμογή τέτοιων συμφωνιών απαιτεί χρόνο, ιδιαίτερα όταν προκύπτουν παραβιάσεις και πρέπει να αποσαφηνιστεί ο τρόπος αντίδρασης.

Το Κάιρο δεν έχει εξηγήσει δημοσίως γιατί επέλεξε να μη συμμετάσχει στη συμφωνία. Οι δηλώσεις Μπάρακ αποτελούν μία από τις σαφέστερες τοποθετήσεις Αμερικανού αξιωματούχου για το συγκεκριμένο αμυντικό σύμφωνο, στο οποίο οι ΗΠΑ δεν συμμετέχουν.

Τι προβλέπει η αμυντική συμφωνία της Μέκκας

Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου 2026, στη Μέκκα, την Κοινή Συμφωνία Άμυνας.

Βασική πρόβλεψη του συμφώνου είναι ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, κατά τρόπο αντίστοιχο με τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, έχει διευκρινίσει ότι τα συμβαλλόμενα κράτη θα πραγματοποιούν διαβουλεύσεις προκειμένου να καθορίζουν την αντίδρασή τους σε περίπτωση επίθεσης εναντίον ενός από τα μέλη.

Παράλληλα, οι τρεις χώρες έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης της συμφωνίας με τη συμμετοχή και άλλων κρατών.

Η στάση της Αιγύπτου και τα μηνύματα Ερντογάν

Παρά το γεγονός ότι η Αίγυπτος παραμένει εκτός της συμμαχίας, η πιθανή συμμετοχή της έχει απασχολήσει την τουρκική ηγεσία.

Στα μέσα Αυγούστου, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε χαρακτηρίσει «πιθανή» την ένταξη του Καΐρου, ενώ και ο Χακάν Φιντάν έχει επισημάνει ότι η πόρτα παραμένει ανοιχτή.

Ωστόσο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε ένταξη στο σύμφωνο, διατηρώντας τη δική της προσέγγιση στις περιφερειακές συνεργασίες.

Την ίδια ώρα, η Αίγυπτος έχει ενισχύσει τις σχέσεις της με τη Σαουδική Αραβία. Τη Δευτέρα, η αιγυπτιακή Βουλή ενέκρινε την παροχή εξουσιοδότησης στον πρόεδρο Άμπντελ Φατάχ αλ Σίσι να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη στήριξη του Ριάντ.

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος έχει διευκρινίσει ότι οποιαδήποτε υποστήριξη θα αποσκοπεί στην υπεράσπιση της σαουδαραβικής επικράτειας και «δεν περιλαμβάνει επίθεση εναντίον της Υεμένης».

Μπάρακ: Οι χώρες της περιοχής πρέπει να αναλάβουν την ασφάλειά τους

Ο Τομ Μπάρακ εμφανίστηκε θετικός απέναντι στη δημιουργία νέων περιφερειακών συμμαχιών, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να επιλύσουν μόνες τους όλα τα προβλήματα της Μέσης Ανατολής.

Κατά τον ίδιο, η ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης για την ασφάλεια από τις χώρες της περιοχής, μέσα από νέες συνεργασίες, αποτελεί «απολύτως τη λύση».

Αναγνώρισε, πάντως, ότι η διαδικασία «απαιτεί χρόνο», «απαιτεί υπομονή» και «απαιτεί ανάληψη ευθύνης».

Ο Αμερικανός διπλωμάτης σημείωσε ότι «όλοι περνούν δύσκολες στιγμές», εκφράζοντας ωστόσο την εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν θα οδηγήσει σε περισσότερους πολέμους.

Παρουσίασε, μάλιστα, αυτή τη στρατηγική ως μέρος του προγράμματος του Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας πεπεισμένος ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «θα πετύχει τον στόχο του».

Τι είπε για το Ιράν και τα Στενά

Αναφερόμενος στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, ο Μπάρακ υποστήριξε ότι δεν υφίσταται άμεση πυρηνική απειλή.

Εκτίμησε επίσης ότι οι χώρες της περιοχής θα μπορέσουν να βρουν τρόπο διαχείρισης της κατάστασης στα Στενά.

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι αντίπαλος είναι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και όχι ο ιρανικός λαός.

Απορρίπτει τα σενάρια για «Μεγάλο Ισραήλ»

Ο Αμερικανός διπλωμάτης τοποθετήθηκε και απέναντι στους ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ επιδιώκει τη δημιουργία ενός «Μεγάλου Ισραήλ».

Ο Μπάρακ απέρριψε αυτό το ενδεχόμενο, χαρακτηρίζοντάς το ψευδαίσθηση που προωθούν πολιτικοί αντίπαλοι της χώρας.

«Ο δρόμος δεν οδηγεί σε ένα Μεγάλο Ισραήλ», δήλωσε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ισραήλ είχε το δικαίωμα να αναπροσαρμόσει τις συνθήκες ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων του μετά τις επιθέσεις της Χαμάς και άλλων ενόπλων στις 7 Οκτωβρίου 2023, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «αυτό απαιτεί χρόνο».