Βρετανία: «Ψαλίδι» στην ανάπτυξη του 2027 λόγω του πολέμου στο Ιράν – Στο 1% η νέα πρόβλεψη

Σημαντική επιβράδυνση της βρετανικής οικονομίας το 2027 προβλέπει το ανεξάρτητο Γραφείο Δημοσιονομικής Ευθύνης (OBR), καθώς οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, οι πληθωριστικές πιέσεις και η προοπτική υψηλότερων επιτοκίων επιβαρύνουν τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας. Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό την Τετάρτη (28/10), ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι ανακοίνωσε ότι η ανάπτυξη αναμένεται να περιοριστεί στο 1% το 2027, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 1,6%.

Για το 2026, το OBR αναθεώρησε οριακά προς τα πάνω την εκτίμησή του, προβλέποντας αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,2%, από 1,1% που ανέμενε τον Μάρτιο.

Παρότι η βρετανική οικονομία έχει μέχρι στιγμής αντέξει τις αναταράξεις στις τιμές της ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν, η άνοδος του πληθωρισμού και το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης του κόστους δανεισμού δημιουργούν δυσμενέστερες συνθήκες για το επόμενο έτος.

Οι νέες προβλέψεις για τη βρετανική οικονομία έως το 2030

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Τζον Χίλι στη Βουλή, το OBR προβλέπει πλέον ανάπτυξη 1% για το 2027, μειώνοντας σημαντικά την προηγούμενη εκτίμησή του για 1,6%.

Για τα επόμενα χρόνια, οι προβλέψεις εμφανίζονται πιο ευνοϊκές.

Ειδικότερα, η βρετανική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 1,6% το 2028, κατά 1,8% το 2029 και κατά 1,7% το 2030.

Οι προηγούμενες προβλέψεις του OBR έκαναν λόγο για ανάπτυξη 1,6% το 2028 και 1,5% τόσο το 2029 όσο και το 2030.

Η μεγαλύτερη αναθεώρηση αφορά επομένως το 2027, όταν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και των αυξημένων επιτοκίων αναμένεται να γίνουν περισσότερο αισθητές στην οικονομική δραστηριότητα.

Χίλι: «Αυτές είναι οι καταιγίδες που αντιμετωπίζουμε»

Κατά την πρώτη παρουσίαση προϋπολογισμού του στη Βουλή, ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών αναφέρθηκε στις διεθνείς προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.

Όπως υπογράμμισε, ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο, οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις και η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία επηρεάζουν τις προοπτικές της βρετανικής οικονομίας.

«Αυτές είναι οι καταιγίδες που αντιμετωπίζουμε. Δεν μπορούμε να ευχόμαστε απλώς να εξαφανιστούν. Πρέπει να επιλέξουμε την πορεία με την οποία θα τις αντιμετωπίσουμε», δήλωσε.

Ο Χίλι επιδιώκει να παρουσιάσει ένα συγκρατημένο δημοσιονομικό σχέδιο, αποφεύγοντας αποφάσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες πιέσεις στην αγορά κρατικών ομολόγων.

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο κόστος δανεισμού, το οποίο περιορίζει τα περιθώρια για πρόσθετες δημόσιες δαπάνες.

Μέτρα για την ακρίβεια και ελαφρύνσεις στους λογαριασμούς ενέργειας

Βασική προτεραιότητα του νέου προϋπολογισμού αποτελεί η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους διαβίωσης των βρετανικών νοικοκυριών.

Μεταξύ των μέτρων που είχαν ανακοινωθεί πριν από την ομιλία του υπουργού περιλαμβάνεται η κατάργηση των πάγιων χρεώσεων στους λογαριασμούς φυσικού αερίου, με στόχο τη μείωση των ενεργειακών δαπανών για την πλειονότητα των νοικοκυριών.

Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών έχει ανακοινώσει μειώσεις δασμών σε ορισμένα εισαγόμενα προϊόντα, μεταξύ των οποίων τα αγγουράκια τουρσί και οι μαρμελάδες.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που προηγήθηκαν της παρουσίασης του προϋπολογισμού, τράπεζες, εταιρείες τυχερών παιχνιδιών και διαδικτυακές πλατφόρμες εμπορίου, όπως η Amazon και η Temu, αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωπες με υψηλότερη φορολογία.

Τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα προορίζονται να συμβάλουν στη χρηματοδότηση των μέτρων στήριξης των πολιτών απέναντι στην ακρίβεια.

Πάνω από 20 δισ. στερλίνες για επενδύσεις σε AI, άμυνα και πράσινη ενέργεια

Παρά τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, η βρετανική κυβέρνηση σχεδιάζει να ενισχύσει τη χρηματοδότηση στρατηγικών τομέων της οικονομίας.

Περισσότερα από 20 δισ. στερλίνες πρόσθετης στήριξης προβλέπεται να διατεθούν σε κρατικούς χρηματοδοτικούς οργανισμούς, με στόχο την τόνωση των επενδύσεων έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030.

Οι πόροι θα κατευθυνθούν κυρίως στην τεχνητή νοημοσύνη, την αμυντική βιομηχανία και την πράσινη ενέργεια.

Παράλληλα, ο Τζον Χίλι έχει δεσμευτεί για περιορισμό της γραφειοκρατίας που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, με εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση 800 εκατ. στερλινών.

Η κυβέρνηση επιδιώκει με τον τρόπο αυτό να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την επιχειρηματικότητα, χωρίς να αυξήσει σημαντικά τις άμεσες δημοσιονομικές της υποχρεώσεις.

Περισσότερες φορολογικές αρμοδιότητες στις περιφέρειες

Ο προϋπολογισμός αναμένεται επίσης να περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τη μεταφορά περισσότερων αρμοδιοτήτων από την κεντρική κυβέρνηση στις περιφερειακές διοικήσεις.

Στο πλαίσιο της πολιτικής αποκέντρωσης του Άντι Μπέρναμ, οι περιφερειακοί δήμαρχοι σχεδιάζεται να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο επί των φορολογικών εσόδων.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός, όταν ανέλαβε την εξουσία τον Ιούλιο, είχε υποσχεθεί τις «μεγαλύτερες αλλαγές των τελευταίων 40 ετών», δίνοντας έμφαση και στην ενίσχυση του ρόλου του κράτους στην οικονομία.

Η μεταφορά περισσότερων οικονομικών αρμοδιοτήτων στις περιφέρειες αποτελεί μέρος αυτής της κυβερνητικής στρατηγικής.

Το αυξημένο κόστος δανεισμού περιορίζει τα δημοσιονομικά περιθώρια

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η βρετανική κυβέρνηση είναι η άνοδος του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί στη Βρετανία και διεθνώς, περιορίζοντας το περιθώριο που διαθέτει ο υπουργός Οικονομικών για την επίτευξη των δημοσιονομικών του στόχων.

Το δημόσιο χρέος της χώρας ανέρχεται σε περίπου 3 τρισ. στερλίνες, με τις δαπάνες εξυπηρέτησής του να αποτελούν σημαντικό βάρος για τον κρατικό προϋπολογισμό.

Ακόμη και πριν από την έναρξη του πολέμου, οι πληρωμές για την εξυπηρέτηση του χρέους βρίσκονταν σε πορεία να απορροφήσουν περισσότερο από το 10% των συνολικών δημόσιων δαπανών.

Ο Τζον Χίλι ανέφερε ότι το κόστος τόκων για το τρέχον οικονομικό έτος θα ξεπεράσει τα 14 δισ. στερλίνες.

Προϋπολογισμός συγκρατημένων παρεμβάσεων μετά τις μεγάλες αυξήσεις φόρων

Σε αντίθεση με τους δύο προηγούμενους προϋπολογισμούς της πρώην υπουργού Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς, οι οποίοι περιλάμβαναν σημαντικές αυξήσεις φόρων και δημόσιων δαπανών, ο φετινός προϋπολογισμός παρουσιάζεται ως μια προσπάθεια διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας.

Ο Χίλι, ο οποίος στο παρελθόν είχε δραστηριοποιηθεί στο συνδικαλιστικό κίνημα, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των νοικοκυριών και στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει πρόσθετες πιέσεις στα κρατικά ομόλογα, την ώρα που η ενεργειακή κρίση και οι διεθνείς συγκρούσεις αυξάνουν την αβεβαιότητα.

Καθοριστικός παράγοντας για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας παραμένει η εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν. Μια ενδεχόμενη λήξη της σύγκρουσης θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και στο κόστος δανεισμού, μειώνοντας παράλληλα τις δαπάνες εξυπηρέτησης του βρετανικού χρέους.