Εγκαινιάστηκε ο υπερυπολογιστής Δαίδαλος – Μητσοτάκης: «Δημιουργούμε υποδομές για να είμαστε στην πρώτη γραμμή της τεχνολογικής επανάστασης»

Νέες δυνατότητες για την επιστημονική έρευνα, την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και την αξιοποίηση μεγάλων όγκων δεδομένων αποκτά η Ελλάδα με την επίσημη έναρξη λειτουργίας του υπερυπολογιστή «Δαίδαλος». Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν σήμερα στο Λαύριο, σε εκδήλωση του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Η υποδομή παρέχει υπολογιστική ισχύ που μέχρι σήμερα η χώρα αναζητούσε στο εξωτερικό, ανοίγοντας τον δρόμο για σύνθετες εργασίες από πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς. Οι δυνατότητές της εκτείνονται από την πρόγνωση ακραίων καιρικών φαινομένων και τη βιοϊατρική έρευνα έως τη βιομηχανική παραγωγή και την ανάπτυξη γλωσσικών μοντέλων στα ελληνικά.

«Έχουν αλλάξει πάρα πολλά από το 2019. Το ταξίδι από την καθυστέρηση στην πρωτοπορία και ειδικά στον τομέα της ΤΝ παραμένει συναρπαστικό. Το 2019 ξεκινήσαμε με μια απλή ιδέα πώς μπορούμε από το gov.gr να κάνουμε πιο απλή την επικοινωνία του πολίτη με το κράτος και έχει γίνει άκρως θετικής υποδοχής από τους Έλληνες. Όμως από τη στιγμή που η ΤΝ μπήκε για τα καλά στη ζωή μας έπρεπε να πάμε στο επόμενο βήμα του πώς την αξιοποιούμε και πώς θα δημιουργήσουμε υποδομές για να είμαστε στην πρώτη γραμμή αυτής της επανάστασης» είπε ο κ. Μητσοτάκης ξεκινώντας τη συζήτησή του με τον δημοσιογράφο Τίμο Κουρεμένο.

Δείτε το LIVE

Έχει φοβερές δυνατότητες που δεν τις έχουμε αντιληφθεί και οφείλουμε να τις αξιοποιήσουμε στον μέγιστο δυνατό τρόπο, είπε για τον Δαίδαλο ο κ. Μητσοτάκης

Αν δεν επενδύσουμε σε τεχνολογίες αυτού του είδους μπορεί να είμαστε ευάλωτοι σε κάποιον που μπορεί να θέλει να μας κόψει την πρόσβαση στην τεχνολογίας, πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

Η Ελλάδα έχει καταφέρει στα ζητήματα της Ψηφιακής Διακυβέρνησης να κάνει άλμα και να ξεπεράσει χώρες που ήταν πολύ μπροστά, είπε ακόμα ο κ. Μητσοτάκης.

Υπάρχει θαυμασμός για μια χώρα που υπολείπεται οικονομικά σε μέγεθος έκανε τέτοιο άλμα. Όλα αυτά απέδειξαν ότι για μια χώρα που βγήκε από κρίση, η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο που πρέπει να κάνουμε άλματα, συνέχισε ο πρωθυπουργός.

Η Ελλάδα έχει πολλά δεδομένα που είναι βενζίνη για τον κινητήρα της ΤΝ για να αναπτύσσει εφαρμογές. Είμαστε στην αρχή ενός συναρπαστικού ταξιδιού. Η μεγάλη πρόκληση είναι πώς η ΤΝ θα κάνει τη ζωή μας ευκολότερη και πώς θα ελέγξουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της. Έχουμε υποδομές για να είμαστε πρωταγωνιστές και να μην τρέχουμε πίσω από τους καλύτερους, πρόσθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Οι χώρες που θα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα διλλήματα της ΤΝ και θα ελέγξουν τις αρνητικές επιπτώσεις είναι αυτές που θα κάνουν τα μεγάλα άλματα στο μέλλον, επισήμανε στο πλαίσιο αυτό ο κ. Μητσοτάκης.

Σε 5 χρόνια αυτό που θα θέλαμε να δούμε είναι αυτή την υποδομή να την χρησιμοποιούν οι ερευνητές, ποιες start up θα μπορέσουν να δημιουργήσουν καινούργιες εφαρμογές. Το παιχνίδια για την Ελλάδα θα κριθεί κυρίως για τις εφαρμογές και πώς θα πατήσουμε πάνω στα μοντέλα που έχουν αναπτυχθεί. Η χώρα μπαίνει πολύ δυνατά και στα giga data centers για δεδομένα που δεν θα ήθελα να βρίσκονται εκτός επικράτειας συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης.

Αναφερόμενος στις εφαρμογές του Δαίδαλου ο πρωθυπουργός μίλησε για την Πολιτική Προστασία που έχουμε κάνει άλματα με τα drones που επιχειρούν το καλοκαίρι και χρησιμοποιούν εργαλεία ΑΙ για να δουν αν ένας καπνός είναι φωτιά ή σκόνη από φορτηγό σε νταμάρι αλλά και για την Άμυνα όπου αλλάζουν τα πάντα και το βλέπετε από τα θέατρα των επιχειρήσεων και ειδικά στον τραγικό πόλεμο στην Ουκρανία όπου η Ελλάδα θα μπορεί να πρωταγωνιστήσει.

Το μήνυμα στις start up είναι έλα εδώ γιατί είδα ότι υπάρχει ενδιαφέρον να αναπτύξουν τεχνολογικές εφαρμογές στην Ελλάδα γιατί έχουμε και τις υποδομές και το ταλέντο καθώς και μια κοινότητα των Ελλήνων της διασποράς που πιστεύω ότι θα ήθελαν να γυρίσουν πίσω, συνέχισε ο πρωθυπουργός.

Αποκάλυψε ότι «χρησιμοποιώ εργαλεία ΤΝ και το γραφείο μου, έχουμε φτιάξει agents που μπορούν να συγκεντρώνουν πληροφορίες και να εξελίσσονται. Πληροφορία που θα μας έδινε πολύ καιρό να την βρούμε τώρα την έχουμε πολύ γρήγορα στη διάθεσή μας» λέγοντας χαριτολογώντας «οι υπουργοί να ξέρουν ότι το Claude έχει πολλές δυνατότητες για να μπορώ να δω αν αυτό που μου λέτε είναι αληθές».

Όπως τόνισε, όμως, «η τελική απόφαση είναι πάντα δική μας. Η ΤΝ στο επίπεδο της χάραξης πολιτικής είναι υποστηρικτικό εργαλείο αλλά οι αποφάσεις είναι δικές μας».

Κλείνοντας ο πρωθυπουργός έκανε ιστορική αναφορά ότι στον χώρο αυτό (σ.σ. στο Λαύριο) οι Αρχαίοι Έλληνες ανακάλυψαν ασήμι και όταν βρέθηκαν με αυτόν τον πλούτο, είπαν τι θα κάνουμε; Βρέθηκε ο Θεμιστοκλής και τους είπε να επενδύσουνε σε τριήρεις και όλοι ξέρουμε πώς άλλαξε η ιστορία του κόσμου. Αυτό έχει τη δική του αξία σε μια εποχή που υπάρχουν φωνές που θέλουν να δαπανούν χρήματα που δεν έχουμε και να μην επενδύουμε στο μέλλον. Χωρίς αυτή την υποδομή δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε τα άλματα που οραματιζόμαστε. Η δυνατότητα να αντιστεκόμαστε στους εύκολους πειρασμούς και ατάκες συνοψίζονται στο να επενδύσουμε και να γίνουμε πρωταγωνιστές όχι μόνο στις ευκαιρίες αλλά και στον έλεγχο της ΤΝ. Την Πέμπτη θα ψηφίσουμε το πιο προχωρημένο πλέγμα προστασίας των παιδιών από τους αλγορίθμους.

Παπαστεργίου: Η Ελλάδα θωρακίζεται απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη

Όπως είπε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης «ο χώρος του Λαυρίου χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα, δεδομένα και ελληνικό ταλέντο για να βάλει τη χώρα στην τεχνητή νοημοσύνη»

«Μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ότι οι χώρες έπρεπε να είναι θωρακισμένες με υποδομές στην ενέργεια ή την άμυνα. Σήμερα πρέπει να έχουν θωράκιση από την τεχνητή νοημοσύνη. Η Ελλάδα με τον Δαίδαλο γίνεται η 14η χώρα παγκοσμίως που έχει μια τέτοια υποδομή» πρόσθεσε ο κ. Παπαστεργίου.

Όπως ανακοίνωσε «θα ακολουθήσουν δοκιμές και ρυθμίσεις ώστε τον Δεκέμβριο να δώσουμε τις πρώτες υπηρεσίες»

Ο ρόλος του PHAROS και η πρόσβαση στην υποδομή

Την αξιοποίηση του «Δαίδαλου» αναλαμβάνει να υποστηρίξει ο PHAROS, το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο υπερυπολογιστής προσφέρει την απαιτούμενη ισχύ και ο PHAROS παρέχει τα εργαλεία, τα δεδομένα και την τεχνική υποστήριξη για τη χρήση της.

Πρόσβαση προβλέπεται για πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και υπηρεσίες του Δημοσίου. Δυνατότητες χρήσης θα έχουν επίσης ευρωπαϊκοί οργανισμοί και οι χώρες που συμμετέχουν στην κοινοπραξία.

Επικεφαλής της κοινοπραξίας του PHAROS είναι η ΕΔΥΤΕ. Συμμετέχουν ο «Δημόκριτος», το ΕΜΠ, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», το Υπερταμείο, το ΕΚΕΤΑ, το ΑΠΘ, το ΕΚΠΑ, το ΙΤΕ, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, το ΕΚΤ και η ΗΔΙΚΑ.

Η δραστηριότητά του επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες: την υγεία, την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, καθώς και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η υπολογιστική ισχύς και η τεχνολογία του «Δαίδαλου»

Η μετρημένη επίδοση του συστήματος ανέρχεται σε 85,69 petaflops, δηλαδή περίπου 85.690.000.000.000.000 πράξεις κινητής υποδιαστολής το δευτερόλεπτο. Η ισχύς αυτή αντιστοιχεί περίπου σε εκείνη 85.000 ισχυρών επιτραπέζιων υπολογιστών.

Ενδεικτικά, μια εργασία που ολοκληρώνει ο «Δαίδαλος» σε ένα λεπτό θα απαιτούσε περίπου δύο μήνες από έναν υπολογιστή. Αντίστοιχα, για να εκτελέσει ένας άνθρωπος όσες πράξεις πραγματοποιεί το σύστημα σε ένα δευτερόλεπτο, θα χρειαζόταν να εργάζεται επί 2,7 δισεκατομμύρια χρόνια.

Η λειτουργία του βασίζεται στην παράλληλη επεξεργασία: εξαιρετικά σύνθετα προβλήματα κατανέμονται σε χιλιάδες υπολογιστικές μονάδες που εργάζονται ταυτόχρονα. Έτσι γίνεται εφικτή η επεξεργασία τεράστιων συνόλων δεδομένων και η ταχύτερη ολοκλήρωση εργασιών που διαφορετικά θα διαρκούσαν εβδομάδες ή μήνες.

Ο «Δαίδαλος» είναι σύστημα της Hewlett Packard Enterprise (HPE) και διαθέτει επιταχυντές NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchip. Κάθε υπερτσίπ συνδυάζει έναν επεξεργαστή Grace με έναν επιταχυντή γραφικών Hopper, υποστηρίζοντας τόσο επιστημονικούς υπολογισμούς όσο και την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Για την απομάκρυνση της θερμότητας από τα τσιπ χρησιμοποιείται άμεση υγρή ψύξη, μέσω κλειστού κυκλώματος νερού.

Προσομοιώσεις για πυρκαγιές και ακραία καιρικά φαινόμενα

Ένα από τα πεδία εφαρμογής είναι η Πολιτική Προστασία. Η ισχύς του συστήματος επιτρέπει την ταυτόχρονη εκτέλεση δεκάδων προσομοιώσεων για την εξέλιξη μιας πυρκαγιάς, με διαφορετικά σενάρια έντασης και κατεύθυνσης των ανέμων.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν έτσι να αξιολογούν καλύτερα ποιες περιοχές ενδέχεται να απειληθούν μέσα στις επόμενες δύο, έξι ή δώδεκα ώρες και να σχεδιάζουν την κατανομή των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Ανάλογες εφαρμογές μπορούν να αναπτυχθούν για πλημμύρες, όπως εκείνες που προκάλεσε ο «Daniel», αλλά και για καύσωνες, ξηρασία και άλλα ακραία φαινόμενα, αξιοποιώντας λεπτομερέστερα μετεωρολογικά και κλιματικά μοντέλα.

Εφαρμογές στην υγεία, στην έρευνα και στη βιομηχανία

Στον τομέα της υγείας, ο υπερυπολογιστής μπορεί να υποστηρίξει την εκπαίδευση αλγορίθμων σε ακτινογραφίες και αξονικές τομογραφίες, με σκοπό τον εντοπισμό παθολογικών ευρημάτων.

Τέτοιες εφαρμογές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στο διαγνωστικό έργο των γιατρών, με ιδιαίτερη χρησιμότητα για περιφερειακά νοσοκομεία που διαθέτουν περιορισμένο εξειδικευμένο προσωπικό.

Προοπτικές αξιοποίησης υπάρχουν επίσης στην εξατομικευμένη ιατρική, στη βιοϊατρική έρευνα και στον σχεδιασμό φαρμάκων. Παράλληλα, η μεγάλη υπολογιστική ισχύς μπορεί να επιταχύνει σύνθετες ερευνητικές διαδικασίες στη φυσική, στη χημεία και στην επιστήμη των υλικών.

Για τη βιομηχανία, τα ψηφιακά δίδυμα προσφέρουν τη δυνατότητα προσομοίωσης προϊόντων και γραμμών παραγωγής. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρήσεις μπορούν να εντοπίζουν πιθανά προβλήματα πριν προχωρήσουν στην κατασκευή τους.

Ελληνικά γλωσσικά μοντέλα και ψηφιακές υπηρεσίες

Ξεχωριστή θέση στις εφαρμογές του «Δαίδαλου» καταλαμβάνει η ελληνική γλώσσα. Η επεξεργασία μεγάλων συλλογών ελληνικών κειμένων μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη μοντέλων που αποτυπώνουν καλύτερα τις γλωσσικές ιδιαιτερότητές της, περιορίζοντας την εξάρτηση από συστήματα σχεδιασμένα κυρίως για τα αγγλικά.

Οι δυνατότητες αυτές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση του ψηφιακού βοηθού του gov.gr, την αυτόματη μετάφραση και την ψηφιοποίηση ιστορικών αρχείων. Πεδία εφαρμογής αποτελούν επίσης οι υπηρεσίες της δημόσιας διοίκησης και η κυβερνοασφάλεια.