Πώς οι περιορισμοί στο Starlink της SpaceX αποδυνάμωσαν την Ουκρανία πριν από τους ρωσικούς βομβαρδισμούς

Οι περιορισμοί στη χρήση της δορυφορικής τεχνολογίας της SpaceX από την Ουκρανία επιβλήθηκαν μόλις λίγες εβδομάδες αφότου οι ουκρανικές δυνάμεις αξιοποίησαν το δίκτυο για μια αιφνιδιαστική και επιτυχημένη αντεπίθεση, κατά την οποία ανακατέλαβαν στρατηγικής σημασίας εδάφη από τις ρωσικές δυνάμεις.

Οι προσωρινοί περιορισμοί τέθηκαν σε ισχύ λίγο πριν από ένα νέο κύμα ρωσικών βομβαρδισμών, επηρεάζοντας τη λειτουργία των ουκρανικών συστημάτων αναχαίτισης της αεράμυνας, τα οποία βασίζονται σε μια στρατιωτική εκδοχή του Starlink της SpaceX, γνωστή ως Starshield.

Η εξέλιξη προκάλεσε αλληλοκατηγορίες, με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να κατηγορεί τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον επικεφαλής της SpaceX, Έλον Μασκ, ότι επέτρεψαν να συμβεί κάτι τέτοιο.

Η νέα ρωσική επίθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από Αμερικανούς νομοθέτες, την ώρα που στον Λευκό Οίκο επικρατεί δυσαρέσκεια για τα ουκρανικά πλήγματα μεγάλης εμβέλειας εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στη Ρωσία.

Ωστόσο, λιγότερο εμφανής ήταν ο καθοριστικός ρόλος που είχε διαδραματίσει η πλατφόρμα Starshield στις πρόσφατες επιχειρήσεις της Ουκρανίας για την απώθηση των ρωσικών δυνάμεων από τα εδάφη της.

Η στρατιωτική επιχείρηση, με την ονομασία «Επιχείρηση Βιβάλντι» (Operation Vivaldi), ολοκληρώθηκε αυτόν τον μήνα, έχοντας οδηγήσει στην απελευθέρωση περισσότερων από δώδεκα ουκρανικών οικισμών και εμποδίζοντας τις ρωσικές δυνάμεις να καταλάβουν το σύνολο της στρατηγικής σημασίας περιφέρειας του Ντονέτσκ.

Οι ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δορυφορικούς τερματικούς σταθμούς για τον απομακρυσμένο χειρισμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών, εκρηκτικών μηχανισμών και ρομποτικών οχημάτων, τόσο εναντίον των ρωσικών θέσεων όσο και πίσω από τις γραμμές τους. Με τον τρόπο αυτό κατέστρεψαν ισχυρά οχυρωμένες θέσεις και απομόνωσαν σημαντικούς κόμβους ανεφοδιασμού του ρωσικού στρατού.

Η μονάδα που ήταν υπεύθυνη για την επιχείρηση ανέφερε τον περασμένο μήνα ότι το Starlink αποτέλεσε την κύρια πλατφόρμα που χρησιμοποιήθηκε για την υλοποίησή της.

«Εξαρτόμαστε από το Starlink για να διατηρούμε την επικοινωνία μεταξύ του προσωπικού μας, των κέντρων διοίκησης, των στρατιωτών και των drones», δήλωσε ο Τζον Ρόμπερτς, ανώτερος Αμερικανός στρατιωτικός σύμβουλος του τρίτου σώματος στρατού της Ουκρανίας, το οποίο πραγματοποίησε την επιχείρηση Βιβάλντι.

«Ως προϊόν, το αγαπάμε και θέλουμε να συνεχίσουμε να το χρησιμοποιούμε. Δεν υπάρχει κάποια εναλλακτική λύση που να είναι εξίσου εύχρηστη», πρόσθεσε.

Η αντεπίθεση απέδειξε στους συμμάχους της Ουκρανίας ότι το Κίεβο εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στο πεδίο της μάχης. Πρόκειται για μια κρίσιμη παράμετρο, καθώς οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να τερματιστεί μόνο εφόσον η Ουκρανία και οι σύμμαχοί της αυξήσουν την πίεση προς τη Ρωσία.

Παράλληλα, η επιχείρηση ανέδειξε πόσο σημαντικά έχουν καταστεί τα δίκτυα Starlink και Starshield για το σύνολο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς το Κίεβο επιδιώκει την πλήρη αποκατάσταση των υπηρεσιών.

Την Παρασκευή, ο Ζελένσκι δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι, αν και οι ταχύτητες σύνδεσης έχουν βελτιωθεί, η λειτουργία της πλατφόρμας δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί πλήρως.

Οι λόγοι για τους οποίους επιβλήθηκαν οι περιορισμοί αυτή την εβδομάδα παραμένουν αδιευκρίνιστοι.

Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν έδωσε εντολή για τον περιορισμό της πρόσβασης της Ουκρανίας στο Starshield, ενώ εκτίμησε ότι ούτε ο Μασκ ευθύνεται για την απόφαση.

«Δεν ήμουν εγώ και δεν νομίζω ότι ήταν ο Έλον», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αυτό που είναι πλέον σαφές είναι η τεράστια επιχειρησιακή αξία που έχει αποκτήσει για την Ουκρανία το δίκτυο δορυφορικού διαδικτύου του Μασκ.

Κατά τη διάρκεια της αντεπίθεσης, το Starshield επέτρεψε στο Κίεβο να χρησιμοποιήσει ρομποτικά οχήματα αυτοκτονίας, εξοπλισμένα με εκρηκτικά, τα οποία είχαν προκύψει από τη μετατροπή σοβιετικής κατασκευής τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού BTR-60.

Τα οχήματα αυτά προωθήθηκαν βαθιά μέσα στις ρωσικές γραμμές.

Παράλληλα, μικρότερα τετράτροχα ρομπότ τύπου Hyena μεταφέρθηκαν και ρίχτηκαν από αέρος πίσω από τις ρωσικές θέσεις, με την πλατφόρμα της SpaceX να επιτρέπει τον απομακρυσμένο έλεγχο των μη επανδρωμένων οχημάτων εδάφους.

Την ίδια στιγμή, το συγκεκριμένο σύστημα δεν χρησιμοποιείται για τα ουκρανικά πλήγματα μεγάλης εμβέλειας εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, τα οποία έχουν προκαλέσει εντάσεις στις σχέσεις Κιέβου και Λευκού Οίκου.

Η αμερικανική κυβέρνηση ανησυχεί για την πορεία των τιμών της ενέργειας ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.

Όπως εξήγησε ο Ζελένσκι, η Ουκρανία χρησιμοποιεί το «Starlink για πλήγματα εναντίον εχθρικών στρατιωτικών στόχων εντός των προσωρινά κατεχόμενων εδαφών».

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η πλατφόρμα δεν χρησιμοποιείται για επιθέσεις σε μεγάλο βάθος εντός της ρωσικής επικράτειας.

Το Starlink δεν έχει αποδειχθεί κρίσιμο μόνο για τις ουκρανικές δυνάμεις. Κατά καιρούς έχει προσφέρει τακτικό πλεονέκτημα και στα ρωσικά στρατεύματα, όταν αυτά κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν κρυφά το δίκτυο.

Νωρίτερα φέτος, η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ (DIA) αποκάλυψε ότι η Ουκρανία κατάφερε να ανακαταλάβει εδάφη όταν περιορίστηκε η δυνατότητα των ρωσικών δυνάμεων να χρησιμοποιούν το Starlink.

Συγκεκριμένα, η απενεργοποίηση χιλιάδων φορητών τερματικών σταθμών Starlink, που βρίσκονταν στα χέρια των Ρώσων, επέτρεψε στις ουκρανικές δυνάμεις να ανακτήσουν περίπου 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους.

Η συγκεκριμένη αντεπίθεση σηματοδότησε τα πρώτα εδαφικά κέρδη του Κιέβου από το 2023.

Αντίστοιχα, η Επιχείρηση Βιβάλντι επέτρεψε στην Ουκρανία να ανακαταλάβει περισσότερα από 259 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Παρότι η προέλαση αυτή —που αντιστοιχεί σε έκταση περίπου διπλάσια από εκείνη του Μανχάταν— μπορεί να φαίνεται περιορισμένη, κατάφερε να ανακόψει τις προσπάθειες της Ρωσίας να πλησιάσει τις πόλεις Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ, τις τελευταίες μεγάλες πόλεις του Ντονέτσκ που παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο.

Ένας από τους βασικούς πολεμικούς στόχους του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν είναι η κατάληψη ολόκληρης της περιφέρειας του Ντονέτσκ.

Η καθοριστική σημασία του Starlink στο πεδίο της μάχης έχει εντείνει την ανησυχία των Ουκρανών στρατιωτών ότι η πρόσβασή τους στο δίκτυο θα μπορούσε να περιοριστεί ξανά, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση.

«Είναι απογοητευτικό. Θεωρούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες και μια αμερικανική εταιρεία όπως η SpaceX συμμάχους μας απέναντι στη Ρωσία. Μας στενοχωρεί όταν συμβαίνουν τέτοια περιστατικά», δήλωσε ο Ρόμπερτς σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα.

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα γιατί συνέβη. Ίσως να υπήρξε κάποιος τεχνικός λόγος. Και ελπίζουμε να μη συνέβη επειδή υπήρχε πρόθεση να μας βλάψουν», κατέληξε.

Διαβάστε επίσης

Ξεσπά ο Ζελένσκι για την άρση των ρωσικών κυρώσεων: Ο Τραμπ ενθαρρύνει το Πούτιν – Επιχειρείται γενικό μπλακ άουτ στην Ουκρανία

Οι Χούθι χτύπησαν το αεροδρόμιο του Άντεν – Κλιμακώνεται ο πόλεμος με τη Σαουδική Αραβία

ΣΥΡΙΖΑ: Στα «μαχαίρια» Πολάκης με Δούρου και Παππά για την ηγεσία – Πρόταση για συνέδριο και εκλογή προέδρου