Αγαπητοί αναγνώστες θα πρωτοτυπήσω. Ο Κυριάκος Βελόπουλος δεν είναι ανόητος. Δεν είναι ένας σύγχρονος Αρμάνδος Δελλαπατρίδης, αυτός ο γραφικός, θρυλικός τύπος της παλιάς Αθήνας που έβγαζε λόγους στους δρόμους και όλοι τον περνούσαν για τρελό.

Και σίγουρα δεν είναι κανένα κορόιδο που απλά κάνει λάθη και περιμένει να τα πληρώσει πολιτικά. Ή και κοινωνικά.

Αντίθετα θα έλεγα. Είναι ένας πανέξυπνος, πανούργος άνθρωπος, ιδιαίτερα συγκροτημένος και πιστός στο σχέδιο που έχει φτιάξει στο κεφάλι του.

Είτε αυτό είναι να βγάλει λεφτά και να θεωρείται επιτυχημένος πετυχημένος επιχειρηματίας και τηλεπωλητής, είτε με το να είναι αρχηγός πολιτικού κόμματος με 11 βουλευτές και 2 ευρωβουλευτές.

Εστω κι αν η μία από τους ευρωβουλευτές είναι η γνωστή χασάπισσα κυρά Γαλάτω που δεν ξέρει ούτε πως είναι η όψη του ευρωκοινοβουλίου.

Αν μη τι άλλο, λοιπόν, στον απολογισμό της ζωής του ο Κυριάκος, κι όχι Κούλης, είναι αυτό που λέμε success story.

Γιατί είναι, ωστόσο πετυχημένος θα πρέπει να μας απασχολήσει, κι όχι ότι είναι, αυτό οι νοήμονες άνθρωποι κάποιοι στιγμή πρέπει να το ξεπεράσουν.

Τις αιτίες της επιτυχίας του προσπαθώ να καταλάβω, και σίγουρα δεν είναι η… σκληρή δουλειά του, το γιαπί, το πιλοφόρι, το μυστρί ή η πολιτική διάνοιά του.

Εξυπνος είναι αλλά όχι ηγέτης. Ευφυής είναι αλλά εκεί που τον παίρνει, όχι παντού.

Κι εξηγούμαι, με αφορμή τις χθεσινές αθλιότητες στη Βουλή.

Υπάρχουν, λοιπόν, στιγμές που η πολιτική εκμετάλλευση μιας τραγωδίας ξεπερνά τα όρια της συνηθισμένης δημαγωγίας.

Αλλά υπάρχουν και κάποιες στιγμές που το ερώτημα δεν είναι πλέον τι κάνει ένας πολιτικός, αλλά γιατί εξακολουθεί να βρίσκει ανθρώπους πρόθυμους να τον πιστέψουν.

Κι εδώ είναι όλο το ζουμί.

Η χθεσινή εμφάνιση του Κυριάκου Βελόπουλου στη Βουλή, με φωτογραφίες οστών που παρουσίασε ως ανθρώπινα λείψανα συνδεόμενα με την τραγωδία των Τεμπών, είναι μία τέτοια περίπτωση.

Μόνο που τα συγκεκριμένα οστά τελικά ανήκαν σε ζώα. Σε έναν σκύλο και ένα βοοειδές, όπως διευκρίνισε και ο Νίκος Πλακιάς, ένας πατέρας που έχασε τις κόρες του στα Τέμπη.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικά αποκρουστικό μέρος της ιστορίας.

Γιατί δεν μιλάμε για μια αστοχία σε κάποιον οικονομικό πίνακα. Δεν είναι μια λανθασμένη πρόβλεψη ή μια συνηθισμένη πολιτική υπερβολή.

Ούτε καν για μια αλοιφή για τη φαλάκρα που τη βάζεις αλλά τρίχες δεν βλέπεις.

Μιλάμε για ανθρώπινα λείψανα. Για νεκρά παιδιά. Για γονείς που ζουν καθημερινά με την απώλεια. Για μια εθνική τραγωδία που απαιτεί αλήθεια, δικαιοσύνη και, πάνω απ’ όλα, στοιχειώδη σεβασμό.

Ο Νίκος Πλακιάς αναγκάστηκε να εξηγήσει δημοσίως ότι τα οστά που επιδείκνυε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης δεν ήταν ανθρώπινα. Αναγκάστηκε επίσης να του ζητήσει να είναι προσεκτικότερος, επειδή είχαν βρεθεί και πραγματικά οστά των δικών του παιδιών.

Με απλά λόγια, ο Βελόπουλος λανθασμένα (αυτό το αποκλείω και θα εξηγήσω γιατί) έκανε μια ύψιστη αθλιότητα, μια κορυφαία προσβολή νεκρών, θεωρώντας (;;;) ότι είναι οστά παιδιών.

Ο Βελόπουλος επανήλθε στη συνέχεια δημοσιοποιώντας φωτογραφίες πραγματικών ανθρώπινων λειψάνων, ήδη ταυτοποιημένων, προκαλώντας νέες αντιδράσεις συγγενών, πριν αποσύρει τις φωτογραφίες.

Αναλογιστείτε για μια στιγμή το μέγεθος αυτής της προσβολής. Ένας πατέρας που έχασε τα παιδιά του πρέπει να εξηγεί σε έναν αρχηγό κοινοβουλευτικού κόμματος ποια οστά ανήκουν σε ζώα και γιατί δεν πρέπει να επιδεικνύονται δημοσίως τα λείψανα των θυμάτων.

Επομένως, για να το λήξουμε το θέμα: Οι νεκροί δεν είναι τηλεοπτικά σκηνικά. Τα οστά τους δεν είναι πολιτικά επιχειρήματα. Και ο πόνος των οικογενειών τους δεν είναι πρώτη ύλη για παραγωγή εντυπώσεων.

Πάμε, όμως, στην ουσία: Το ενδιαφέρον ερώτημα δεν είναι μόνο τι έκανε ο Βελόπουλος αλλά γιατί μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να βρίσκει πολιτικό ακροατήριο.

Ας θυμηθούμε ποιος είναι ο άνθρωπος για τον οποίο μιλάμε.

Ο Κυριάκος Βελόπουλος δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στη δημόσια ζωή. Έχει πίσω του μια μακρά διαδρομή τηλεπωλήσεων και δημόσιων ισχυρισμών που έχουν προκαλέσει επανειλημμένα αντιδράσεις. Από τις περιβόητες «επιστολές του Ιησού» μέχρι τα σκευάσματα για τη φαλάκρα και τις κηραλοιφές που διαφημίζονταν με ισχυρισμούς προστασίας από τον κορωνοϊό.

Στην αρχή της πανδημίας, μάλιστα, οι ισχυρισμοί για τις κηραλοιφές είχαν προκαλέσει εισαγγελική έρευνα.

Κι όμως, αυτή η δημόσια διαδρομή δεν εμπόδισε την πολιτική του παρουσία. Ούτε οι επανειλημμένες διαψεύσεις αρκούν πάντοτε για να κλονίσουν την εμπιστοσύνη όσων τον ακολουθούν.

Αυτό είναι το ουσιαστικό πρόβλημα.

Θα ήταν βολικό να αποδώσουμε τα πάντα στην ανοησία ενός πολιτικού. Αλλά η ευκολία αυτή μας απαλλάσσει από το δυσκολότερο ερώτημα: Τι συμβαίνει σε μια κοινωνία όταν η τεκμηρίωση χάνει την αξία της και η βεβαιότητα με την οποία διατυπώνεται ένας ισχυρισμός μετρά περισσότερο από την αλήθεια του;

Ο Βελόπουλος έχει αποδείξει ότι γνωρίζει να χειρίζεται τα εργαλεία της τηλεοπτικής επικοινωνίας. Ξέρει να δημιουργεί ένταση, να χρησιμοποιεί εντυπωσιακές εικόνες, να προκαλεί την προσοχή και να μετατρέπει την αμφισβήτηση σε σύγκρουση.

Η μέθοδος έχει μια απλή λογική: Πρώτα δημιουργείται η εντύπωση, έπειτα έρχεται η διάψευση. Αλλά η διάψευση σπανίως ταξιδεύει με την ίδια ταχύτητα ή την ίδια συναισθηματική δύναμη.

Και όταν κάποιος έχει ήδη αποφασίσει ότι όλοι οι θεσμοί ψεύδονται, κάθε διάψευση μπορεί να εκληφθεί όχι ως στοιχείο ελέγχου, αλλά ως ακόμη μία απόδειξη της υποτιθέμενης συνωμοσίας.

Είναι ο ίδιος μηχανισμός που συντηρεί θεωρίες για μυστικούς ψεκασμούς, κρυφά σχέδια και αόρατους εχθρούς. Η πραγματικότητα δεν εξετάζεται με βάση τα αποδεικτικά στοιχεία. Προσαρμόζεται σε μια ήδη διαμορφωμένη πεποίθηση.

Σκεφτείτε ότι σύμφωνα με έρευνες, ένας στους 3 Ελληνες θεωρεί πραγματικό γεγονός ότι μας ψεκάζουν.

Σε όλους αυτούς και σε ακόμη άλλους απευθύνεται ο πανούργος.

Και στον ψεκ, και στον απογοητευμένο από το πολιτικό σύστημα και τον κουρασμένο από τους πολιτικούς, αλλά και σε όσους δυσπιστούν για όσα συμβαίνουν γύρω τους και αναζητά λύσεις και απαντήσεις σε βολικά αφηγήματα.

Είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι η αθλιότητα του Βελόπουλου, που καταδικάζεται από όλους, είχε έναν συγκεκριμένο στόχο: Να σπείρει ακόμη μια φορά το σπόρο της αμφιβολίας στην κοινωνία για το τι έγινε και τι δεν έγινε στα Τέμπη.

Διότι ο Βελόπουλος ήταν από τους βασικούς εκφραστές της θεωρίας των ξυλολίων. Ακόμη, όμως, κι αν διαψεύστηκαν αυτές, η αμφιβολία έχει μείνει. Και δεν αφορά 1, 2 ή 100 πολίτες, αλλά πολλούς περισσότερους.

Ετσι και με τα οστά των νεκρών. Αυτό που ενδιαφέρει τον πανούργο τηλεπωλητή είναι να «πουλήσει» την πραμάτεια του, η οποία βασίζεται πάνω στην αμφιβολία, στην αγανάκτηση, το θυμό.

Βεβαίως, δεν είναι όλοι οι ψηφοφόροι του Βελόπουλου οπαδοί τέτοιων θεωριών. Ούτε μπορεί να αποδοθεί συλλογικά σε όλους τους ίδιους ηθελημένη αδιαφορία για την αλήθεια. Και ο πολίτης δεν ευθύνεται για κάθε δήλωση του πολιτικού που επέλεξε. Ευθύνεται, όμως, για το αν αξιολογεί όσα μαθαίνει γι’ αυτόν, για το αν απαιτεί αποδείξεις και για το αν θεωρεί τον σεβασμό προς τους νεκρούς αδιαπραγμάτευτο όριο.

Δεν αρκεί να καταγγέλλουμε τον πολιτικό που χρησιμοποιεί μια τραγωδία για να προκαλέσει εντυπώσεις. Χρειάζεται να αναρωτηθούμε και ποιοι κοινωνικοί μηχανισμοί ανταμείβουν αυτή τη συμπεριφορά.

Η τραγωδία των Τεμπών έχει πραγματικά, σοβαρά και αναπάντητα ερωτήματα. Οι ευθύνες πρέπει να διερευνηθούν. Η Δικαιοσύνη οφείλει να φτάσει μέχρι τέλους. Οι οικογένειες δικαιούνται να γνωρίζουν τι συνέβη και γιατί.

Ακριβώς γι’ αυτό η παραπληροφόρηση είναι τόσο επιζήμια.

Γιατί κάθε ατεκμηρίωτος ισχυρισμός, κάθε φωτογραφία που παρουσιάζεται χωρίς επαρκή έλεγχο, κάθε εντυπωσιακή αποκάλυψη που καταρρέει, προσφέρει τελικά άλλοθι σε όσους θα ήθελαν να απαξιώσουν ακόμη και τα απολύτως βάσιμα ερωτήματα.

Η αλήθεια για τα Τέμπη δεν έχει ανάγκη από οστά ζώων που παρουσιάζονται ως ανθρώπινα. Δεν χρειάζεται σκηνοθετημένη αγανάκτηση. Δεν χρειάζεται πολιτικούς που ανταγωνίζονται για το ποιος θα εμφανιστεί περισσότερο συγκλονισμένος μπροστά στις κάμερες.

Χρειάζεται αποδείξεις, σοβαρότητα και σεβασμό. Ο σεβασμός στους νεκρούς δεν μετριέται από το πόσο δυνατά φωνάζει κάποιος το όνομά τους αλλά από το πόσο προσεκτικά και υπεύθυνα μιλά γι’ αυτούς.

Όμως, μην περιμένετε από τον προφήτη του Ιησού επί της γης μπέσα, φιλότιμο, αξιοπρέπεια.

Αρκεί να κάνει τη δουλίτσα του και το ψεκασμένο, ακροδεξιό μαγαζάκι του να είναι καλά.

Όλα τα υπόλοιπα, ακόμη και τα νεκρά παιδιά είναι απλή υποσημείωση στην ιστορία του.

Διαβάστε επίσης:

Πλακιάς για Βελόπουλο: Έκπληκτος τον είδα να δείχνει φωτογραφίες οστών ζώων στη Βουλή υποστηρίζοντας ότι είναι από θύματα στα Τέμπη

Λατινοπούλου εναντίον Βελόπουλου: Πουλούσε ματζούνια για την άνοια και δεν είναι φυλακή

Δημοσκοπήσεις: Το «φάντασμα» της αυτοδυναμίας, η κατανομή των εδρών και η πιθανότητα για μετεκλογικές συνεργασίες