Τουρισμός: 80.000 κενές θέσεις, επταήμερη εργασία και μισθοί 700 ευρώ – Σοβαρές καταγγελίες για εργοδοτική αυθαιρεσία

Σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά εργασίας του τουρισμού, που επηρεάζουν τόσο τις συνθήκες απασχόλησης όσο και τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων, αναδεικνύουν οι καταγγελίες των εκπροσώπων των εργαζομένων, με τις ελλείψεις προσωπικού να ξεπερνούν τις 80.000 θέσεις, παρά τις υψηλές επιδόσεις του κλάδου.

Η ολοκλήρωση της φετινής τουριστικής περιόδου βρίσκει τις επιχειρήσεις αντιμέτωπες με σημαντικές δυσκολίες στελέχωσης και τους περίπου 540.000 εργαζομένους στον τουρισμό και τον επισιτισμό να περιγράφουν συνθήκες εντατικοποίησης της εργασίας, παραβίασης συλλογικών συμβάσεων και καταστρατήγησης βασικών εργασιακών δικαιωμάτων.

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Επισιτισμό και τον Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ) Γιώργος Χότζογλου, κατά τη διάρκεια χθεσινής συνέντευξης Τύπου, έκανε λόγο για «εργασιακή βαρυχειμωνιά», προειδοποιώντας ότι, εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις, η τουριστική περίοδος του 2027 θα ξεκινήσει με απεργιακές κινητοποιήσεις σε αεροδρόμια, λιμάνια και αρχαιολογικούς χώρους.

Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκονται ξενοδοχειακές και επισιτιστικές επιχειρήσεις στην Κρήτη, τη Ρόδο, τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, την Κω και την Αθήνα, με τους συνδικαλιστές να υποστηρίζουν ότι η ανεπαρκής εποπτεία επιτρέπει την ανάπτυξη πρακτικών που δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των επιχειρήσεων που τηρούν τη νομοθεσία.

Ψηφιακή κάρτα: Δηλωμένο πενθήμερο, πραγματική επταήμερη εργασία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις καταγγελίες για καταστρατήγηση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία έχει σχεδιαστεί για την καταγραφή του πραγματικού χρόνου απασχόλησης και τον περιορισμό της αδήλωτης υπερωριακής εργασίας. Σύμφωνα με την ΠΟΕΕΤ, σε ορισμένες επιχειρήσεις οι κάρτες των εργαζομένων φυλάσσονται συγκεντρωμένες στη ρεσεψιόν ή στο λογιστήριο, με αποτέλεσμα οι ηλεκτρονικές καταγραφές να μην ανταποκρίνονται πάντοτε στην πραγματικότητα.

Εντοπίζονται, όπως καταγγέλλεται, περιπτώσεις στις οποίες εμφανίζεται πενθήμερη εργασία με οκτάωρες βάρδιες, ενώ οι εργαζόμενοι απασχολούνται επτά ημέρες την εβδομάδα, χωρίς να καταγράφονται οι επιπλέον ώρες και οι αντίστοιχες προσαυξήσεις.

Παράλληλα, καταγγέλλονται παραβιάσεις της υποχρεωτικής 11ωρης ημερήσιας ανάπαυσης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα εργαζομένους που ολοκληρώνουν τη βραδινή βάρδια τα μεσάνυχτα και επιστρέφουν στην εργασία στις 7 το πρωί.

Η αλλοίωση των πραγματικών ωραρίων, εφόσον επιβεβαιώνεται, δεν στερεί μόνο αποδοχές από τους εργαζομένους, αλλά επηρεάζει και τις ασφαλιστικές εισφορές, δημιουργώντας παράλληλα άνισους όρους ανταγωνισμού.

Μετακλητοί εργαζόμενοι με 700-800 ευρώ και 12ωρα

Ακόμη σοβαρότερες είναι οι καταγγελίες για τις συνθήκες απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, οι οποίοι καλύπτουν μέρος των αυξημένων αναγκών των τουριστικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ομοσπονδία, στη Ρόδο απασχολούνται περίπου 9.000 μετακλητοί εργαζόμενοι, κυρίως από τις Φιλιππίνες.

Οι συνδικαλιστές καταγγέλλουν ότι ορισμένοι εργάζονται επτά ημέρες την εβδομάδα, ακόμη και επί 12 ώρες ημερησίως, λαμβάνοντας μηνιαίες αποδοχές μόλις 700-800 ευρώ.

Επιπλέον, υποστηρίζουν ότι σε κάποιες περιπτώσεις οι εργαζόμενοι υποχρεώνονται να αποδίδουν το 10% του μισθού τους σε γραφεία διαμεσολάβησης, προκειμένου να αποπληρώσουν έξοδα μετακίνησης που φέρονται να φτάνουν τις 5.000 ευρώ.

Η ΠΟΕΕΤ ζητεί αυστηρότερους ελέγχους στη λειτουργία των συγκεκριμένων γραφείων, κάνοντας λόγο για πρακτικές εκμετάλλευσης που απαιτούν διερεύνηση από τις αρμόδιες αρχές.

Επιστροφή δώρων και πιέσεις για παραιτήσεις

Στο μέτωπο των αποδοχών, η Ομοσπονδία κατήγγειλε περιστατικά επιστροφής καταβληθέντων δώρων και υπερωριών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επιχείρησης στην Κρήτη, η οποία, σύμφωνα με τους συνδικαλιστές, κατέβαλε κανονικά το δώρο Πάσχα, αλλά τον επόμενο μήνα ζήτησε την επιστροφή του, επικαλούμενη «λογιστικό λάθος». Όπως αναφέρθηκε, χρειάστηκε παρέμβαση του τοπικού συνδικάτου για να αποδοθούν εκ νέου τα ποσά στους εργαζομένους.

Καταγγελίες έγιναν και για εργασιακό εκφοβισμό. Στη Χαλκιδική, προϊσταμένη επιχείρησης φέρεται να άλλαξε τις κλειδαριές προκειμένου να εμποδίσει εργαζομένους να εισέλθουν στον χώρο εργασίας τους.

Στη Ρόδο, καταγγέλθηκαν πιέσεις προς εργαζόμενες μητέρες και εγκύους να παραιτηθούν, παρά τη νομοθετική προστασία που προβλέπεται για την απασχόλησή τους.

Φεύγουν οι μάγειρες – Ελλείψεις και ανεπαρκείς έλεγχοι

Η έλλειψη προσωπικού αποτελεί πλέον διαρθρωτικό πρόβλημα για τον ελληνικό τουρισμό. Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με καταγγελία του Σωματείου Εργαζομένων Ηρακλείου, περίπου 500 μάγειρες έχουν αναζητήσει εργασία στο εξωτερικό, με βασικούς προορισμούς την Ελβετία, το Μονακό, τις Σεϋχέλλες και την Ισπανία. Φέτος καταγράφηκε ενδιαφέρον και από επιχειρήσεις της Κωνσταντινούπολης.

Την ίδια στιγμή, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων υποστηρίζουν ότι στους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου πραγματοποιούν ελέγχους μόλις πέντε έως έξι επιθεωρητές εργασίας, αριθμός που θεωρούν ανεπαρκή για το μέγεθος της τουριστικής δραστηριότητας.

Προβλήματα καταγράφονται και στην εφαρμογή των κλαδικών συμβάσεων, με την Ομοσπονδία να επισημαίνει ότι διαφορετικοί Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας (ΚΑΔ) χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις για την αποφυγή εφαρμογής συγκεκριμένων συμβατικών υποχρεώσεων.

Επίδομα ανεργίας και απειλή κινητοποιήσεων

Σημαντική εκκρεμότητα παραμένει και η εισοδηματική προστασία των εποχικά εργαζομένων κατά τους χειμερινούς μήνες. Οι συνδικαλιστές επισημαίνουν ότι η επιδότηση ανεργίας διάρκειας περίπου τριών μηνών δεν καλύπτει το διάστημα χωρίς εργασία, όταν η τουριστική σεζόν διαρκεί κατά μέσο όρο έξι έως επτά μήνες.

Καταγγέλλουν, μάλιστα, καθυστερήσεις στην καταβολή επιδομάτων που φτάνουν ακόμη και τους δυόμισι μήνες.

Με αυτά τα δεδομένα, η ΠΟΕΕΤ σχεδιάζει αρχικά συναντήσεις με την κυβέρνηση και στη συνέχεια διαπραγματεύσεις με τους εργοδοτικούς φορείς, παρουσία των συναρμόδιων υπουργείων. Εάν δεν υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, προειδοποιεί με απεργίες και παρεμβάσεις σε κρίσιμες τουριστικές υποδομές κατά την έναρξη της σεζόν του 2027.

Για τις τουριστικές επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στον σχεδιασμό της επόμενης χρονιάς, αναδεικνύοντας ότι η διατήρηση του ανθρώπινου δυναμικού και η εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας αποτελούν πλέον κρίσιμες παραμέτρους για την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού.

Διαβάστε επίσης:

ΙEA: Συναγερμός για το ντίζελ και για το 2027 – Κίνδυνος νέου κύματος πληθωρισμού από τις ελλείψεις

Πρεμιέρα για το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,55 ευρώ – Πώς θα δοθεί το επίδομα θέρμανσης

Ανακαίνιση Κατοικίας: Αντίστροφη μέτρηση για τη δεύτερη φάση – Ποιοι μπαίνουν πρώτοι στην πλατφόρμα