Μπερδέματα γίνονται. Λέει ξέρω ‘γω η προκήρυξη ότι επιδοτούνται ξενοδοχεία, υποβάλλει κάποιος με ενοικιαζόμενα δωμάτια, παίρνει τα λεφτά, που κανονικά δεν τα δικαιούται αλλά δεν είναι εκτός θέματος.

Στις επιδοτήσεις για την αλιεία υπήρξαν μερικές παρανοήσεις που είναι απολύτως εύλογες. Πήρε κάποιος κονδύλι για πισίνες επειδή προφανώς θέλει να βάλει μέσα ψάρια και να τα πιάνει με πετονιά. Κι αυτό αλιεία είναι, κατά κάποιον τρόπο, και μπορούμε να ζητήσουμε τη γνώμη του αρμόδιου υπουργού, Μαργαρίτη Σχοινά, αν δηλαδή ο ίδιος εγκρίνει το ψάρεμα σε υδατοδεξαμενή.

Το σκάνδαλο χρονολογείται πολύ πριν αναλάβει ο ίδιος το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, δηλαδή η εκτροπή ξεκινά κάπου το 2014. Πώς τα μάθαμε; Όχι από κάποια υπηρεσιακή έρευνα αλλά από καταγγελία. Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» ανέλυσε στοιχεία που είχαν αναρτηθεί από το ίδιο το Υπουργείο και από τις τοπικές αναπτυξιακές εταιρείες. Ανέδειξαν ότι περίπου 52 εκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν για τη στήριξη της αλιείας και των παράκτιων αλιευτικών κοινοτήτων διοχετεύθηκαν σε άσχετες ιδιωτικές και εμπορικές δραστηριότητες.

Υπάρχει άσχετο και άσχετο. Αν λοιπόν από καλή καρδιά αποδεχτούμε ότι το ψάρι ζει σε πισίνες, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι σχέση έχει η αλιεία με ένα κομμωτήριο της Καβάλας που πήρε επιδότηση. Δεν μιλάμε για διεύρυνση της ιδέας της παράκτιας δραστηριότητας αλλά για μια ακόμη ντροπιαστική μέθοδο απάτης. Ναι, είναι μέθοδος και όχι κάτι ξεκομμένο. Πήραν λεφτά φούρνοι, ζαχαροπλαστεία, παγωτατζίδικο, εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων. Θέλετε κι άλλα; Έγινε επέκταση γηπέδου τένις, με επιδότηση περίπου 45.000 ευρώ. Επιδοτήθηκε κέντρο ξένων γλωσσών κι ένα κέντρο γλωσσοθεραπείας. Ένα Λούνα Παρκ πήρε πάνω από 60.000 ευρώ.

Για να επιρρίψουμε την ευθύνη πρέπει να δούμε ποια ήταν τα προβληματικά σημεία, από την προκήρυξη ως την εκταμίευση. Ας επιμερίσουμε λοιπόν σε διαφορετικά επίπεδα, από τη βάση ως την κορυφή. Οι τοπικές Αναπτυξιακές Εταιρείες συνέταξαν υπερβολικά χαλαρές προσκλήσεις, επιτρέποντας την είσοδο άσχετων Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας. Μετά έχει ευθύνη η Διαχειριστική Αρχή του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, που ενέκρινε τις εκταμιεύσεις χωρίς να αξιολογήσει τη συνάρτηση των έργων με την αλιεία. Φταίνε επίσης οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, που περιορίστηκαν σε τυπική εξέταση των δικαιολογητικών χωρίς ουσιαστικό ή επιτόπιο έλεγχο σκοπιμότητας. Δεν είδε κανείς ότι ο ψαράς έχει κομμωτήριο; Δεν είδε κανείς ότι επιδοτείται ένας βενζινάς κι ένας ταπετσέρης;

Μην πει κανείς και πάλι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει ευθύνη. Έχει και παραέχει, γιατί το σύστημα που ξεκίνησε το 2014 συνέχισε να λειτουργεί επί των υπουργών και υφυπουργών που διόρισε ο ίδιος, και αυτοί είτε εμπλέκονται άμεσα κάνοντας χατίρια είτε υπήρξαν άχρηστοι και δεν είδαν την απάτη κάτω από τη μύτη τους.

Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι δεν υπήρχε άμεσος δόλος, η πολιτική ηγεσία φέρει ευθύνη για τη θεσμική τύφλωση, την απουσία δικλείδων ασφαλείας και την πολιτική ανοχή σε ένα σύστημα που επέτρεψε την καταστρατήγηση των κοινοτικών πόρων εις βάρος των αληθινών αλιέων. Αν λοιπόν στο σκάνδαλο με τα κατσίκια και τα βοσκοτόπια έχουμε επιδότηση ανύπαρκτων εκτάσεων και ζώων, στο σκάνδαλο με τα ψάρια υπάρχει εκτροπή κονδυλίων που φαίνεται πάνω στην αίτηση χωρίς κανένα κόπο. Δεν είναι αργά να ξεκινήσει ο έλεγχος από τον σημερινό υπουργό και μάλιστα με απαίτηση επιστροφής. Αλλιώς θα πρέπει και πάλι να πληρώσουν τα κλεμμένα οι άλλοι φορολογούμενοι, καθώς τα πρόστιμα θα έρθουν και θα πέσουν στον κρατικό προϋπολογισμό.