Σαουδική Αραβία: Το παρασκήνιο της συμφωνίας με Τουρκία και Πακιστάν – Ενεργοποιείται η «Συμμαχία της Μέκκας»

Σε ταχεία αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία προχωρούν Τουρκία και Πακιστάν, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης της λεγόμενης «Συμμαχίας της Μέκκας», καθώς οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης κατά σαουδαραβικών στόχων συνεχίζονται και η ένταση στην περιοχή κλιμακώνεται.

Η απόφαση για την ενεργοποίηση της συμμαχίας ανακοινώθηκε τη Δευτέρα (5/10), έπειτα από έκτακτη συνάντηση εκπροσώπων της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας και του Πακιστάν στο Ριάντ. Οι τρεις πλευρές καταδίκασαν τις επιθέσεις των Χούθι, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε εκείνες που είχαν ως στόχο τις ιερές πόλεις της Μέκκας και της Μεδίνας.

Η εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αν και προς το παρόν δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιος ακριβώς θα είναι ο επιχειρησιακός ρόλος των τουρκικών και πακιστανικών δυνάμεων που θα αναπτυχθούν στη Σαουδική Αραβία.

Το Πακιστάν διαθέτει ήδη σημαντική στρατιωτική παρουσία στο βασίλειο. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters την περασμένη εβδομάδα, το Ισλαμαμπάντ απέστειλε επίσης τέσσερα αεροσκάφη με οπλισμό στη λιμενική πόλη Άντεν, με στόχο την υποστήριξη της κυβέρνησης που στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Η χρονική συγκυρία και οι νέες επιθέσεις των Χούθι

Η χρονική στιγμή κατά την οποία ενεργοποιείται η «Συμφωνία της Μέκκας» αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η απόφαση έρχεται ενώ οι Χούθι έχουν εξαπολύσει νέες επιθέσεις και μετά την άρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να προσφέρουν την πρόσθετη στρατιωτική συνδρομή που ζήτησε το Ριάντ.

Παράλληλα, η συμμετοχή του Πακιστάν αποκτά πρόσθετο γεωπολιτικό βάρος, καθώς πρόκειται για τη μοναδική χώρα του μουσουλμανικού κόσμου που διαθέτει πυρηνικά όπλα. Το Ισλαμαμπάντ είχε επιχειρήσει επίσης να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία.

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία, ως κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, έχει λάβει σαφή θέση απέναντι στο Ισραήλ, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σύνθετες τις ισορροπίες που διαμορφώνονται στην περιοχή.

Το «όχι» των ΗΠΑ και η στροφή του Ριάντ σε νέους συμμάχους

Καθοριστικός παράγοντας στις τελευταίες εξελίξεις είναι η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στην αντιπαράθεση της Σαουδικής Αραβίας με τους Χούθι.

Νωρίτερα μέσα στον μήνα, το Ριάντ είχε ζητήσει την παρέμβαση των ΗΠΑ προκειμένου να περιοριστεί η κλιμάκωση. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, αρνήθηκε να προσφέρει την υποστήριξη που ζητούσε η σαουδαραβική ηγεσία, καθώς η Ουάσινγκτον δεν επιθυμούσε να ανοίξει ακόμη ένα μέτωπο εν μέσω του πολέμου με το Ιράν.

Η αμερικανική στάση επανέφερε στο προσκήνιο ένα ερώτημα που επί δεκαετίες συνοδεύει τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Ριάντ: κατά πόσο οι ΗΠΑ θα έσπευδαν πράγματι να υπερασπιστούν το βασίλειο σε περίπτωση μιας μεγάλης στρατιωτικής επίθεσης.

Οι τελευταίες εξελίξεις δοκιμάζουν στην πράξη την πολυδιαφημισμένη αμερικανική «ασπίδα ασφαλείας» προς τη Σαουδική Αραβία και αναδεικνύουν τα όρια της συγκεκριμένης σχέσης. Η απροθυμία των ΗΠΑ να εμπλακούν περισσότερο ανάγκασε το Ριάντ να αναζητήσει άλλους συμμάχους που θα ήταν διατεθειμένοι να προσφέρουν ουσιαστική στρατιωτική συνδρομή.

Η νέα στρατιωτική διπλωματία της Σαουδικής Αραβίας

Η προσέγγιση με την Τουρκία και το Πακιστάν δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση. Τους τελευταίους μήνες, καθώς οι χώρες του Περσικού Κόλπου βρίσκονται αντιμέτωπες με τις συνέπειες του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, η Σαουδική Αραβία έχει εντείνει τη διπλωματική δραστηριότητά της στον τομέα της άμυνας.

Τον Ιούλιο ανακοίνωσε τη δημιουργία ναυτικής συμμαχίας 15 χωρών με αποστολή την προστασία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και στον Κόλπο του Άντεν.

Λίγο αργότερα ακολούθησε η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας, ένα σύμφωνο ασφαλείας με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στη λογική συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τη συμφωνία, επίθεση εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας ή του Πακιστάν αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των τριών χωρών.

Η πίεση στο πετρέλαιο και το «Όραμα 2030»

Οι κινήσεις του Ριάντ πραγματοποιούνται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο για τη σαουδαραβική οικονομία. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχει περιορίσει σημαντικά τη λειτουργία του βασικού διαύλου μέσω του οποίου εξάγεται το σαουδαραβικό πετρέλαιο.

Την ίδια ώρα, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν πλήξει την παραγωγική δυνατότητα του βασιλείου, εντείνοντας τις οικονομικές πιέσεις. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε επώδυνες περικοπές στο φιλόδοξο πρόγραμμα «Όραμα 2030», το οποίο αποτελεί την κεντρική στρατηγική του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν για τον οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό της χώρας.

Η παλιά σύγκρουση με τους Χούθι επιστρέφει

Η σημερινή αντιπαράθεση δεν αποτελεί την πρώτη στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι. Οι δύο πλευρές είχαν βρεθεί σε πόλεμο από το 2015, στο πλαίσιο του εμφυλίου της Υεμένης, μιας σύγκρουσης που κόστισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και κατέληξε σε αδιέξοδο και σε μια εύθραυστη εκεχειρία το 2022.

Η ένταση αναζωπυρώθηκε τον περασμένο Ιούλιο, όταν η Σαουδική Αραβία επιτέθηκε στο αεροδρόμιο της Σαναά, πρωτεύουσας της Υεμένης, επιχειρώντας να εμποδίσει την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους που, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, μετέφερε υψηλόβαθμα στελέχη των Χούθι.

Ακολούθησε σειρά επιθέσεων των Χούθι εναντίον σαουδαραβικών υποδομών, ενώ οι αντάρτες ανακοίνωσαν και αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Από τις ΗΠΑ στην Τουρκία και το Πακιστάν

Η κλιμάκωση οδήγησε τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να ζητήσει τη συνδρομή των ΗΠΑ, έχοντας λόγους να θεωρεί ότι η Ουάσινγκτον θα ανταποκρινόταν. Μόλις στα τέλη του προηγούμενου έτους, οι δύο χώρες είχαν υπογράψει στρατηγική αμυντική συμφωνία, ενώ οι ΗΠΑ είχαν συμφωνήσει στην πώληση προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35 στη Σαουδική Αραβία.

Οι σχέσεις των δύο χωρών στηρίζονταν επιπλέον στις στενές προσωπικές επαφές μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Η αμερικανική απροθυμία να εμπλακεί στο νέο μέτωπο, ωστόσο, αλλάζει τις ισορροπίες. Το Ριάντ στρέφεται πλέον στους εταίρους του στη «Συμμαχία της Μέκκας», με την Τουρκία και το Πακιστάν να καλούνται να αποδείξουν στην πράξη κατά πόσο η συμφωνία συλλογικής άμυνας μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματική στρατιωτική ασπίδα για τη Σαουδική Αραβία.

 

Διαβάστε επίσης

Στενά του Ορμούζ: Χτύπημα στο Maran Gas Mystras της Μαρίας Αγγελικούση – Συνεχίζει την πορεία του το πλοίο

Στουρνάρας στο mononews: «Η ΤτΕ δεν φοβάται όσο υπάρχει πολιτική σταθερότητα» – Τι λέει για τα επιτόκια

ΕΟΠΥΥ κατά Novartis: Αποκλειστικά στο Mononews η αγωγή των 228 εκατ. ευρώ που εκδικάζεται στις 12 Νοεμβρίου