Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Υποχρεωτικές οι εισφορές – Πότε γίνεται παρακράτηση από τη σύνταξη

Συνεπείς στην καταβολή των ασφαλιστικών τους εισφορών πρέπει να είναι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι και ιδιαίτερα όσοι συνεχίζουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι. Το νέο καθεστώς που εφαρμόζεται από το 2024 επιτρέπει στους συνταξιούχους να παραμένουν στην αγορά εργασίας χωρίς να χάνουν μέρος της σύνταξής τους. Παράλληλα, όμως, προβλέπει συγκεκριμένες ασφαλιστικές υποχρεώσεις που συνδέονται με την εργασία τους και οι οποίες πρέπει να εξυπηρετούνται κανονικά.

Για τους μη μισθωτούς, μάλιστα, η ευθύνη για την πληρωμή των εισφορών βαρύνει τους ίδιους. Εφόσον οι υποχρεώσεις παραμείνουν απλήρωτες για περισσότερο από δύο μήνες, ο e-ΕΦΚΑ έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει στην παρακράτηση των οφειλόμενων ποσών από τη σύνταξη.

Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν πρέπει να συγχέεται με την παλαιά περικοπή που επιβαλλόταν στους εργαζόμενους συνταξιούχους. Η σύνταξη δεν μειώνεται επειδή ο δικαιούχος εξακολουθεί να εργάζεται. Η παρακράτηση αφορά την είσπραξη ασφαλιστικών οφειλών που δημιουργήθηκαν επειδή δεν καταβλήθηκαν οι προβλεπόμενες εισφορές.

Τέλος στην περικοπή του 30%

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε με τον νόμο 5078/2023, με τον οποίο καταργήθηκε από την 1η Ιανουαρίου 2024 η περικοπή κατά 30% της κύριας και επικουρικής σύνταξης λόγω απασχόλησης.

Το προηγούμενο σύστημα λειτουργούσε ως ισχυρό αντικίνητρο για τη συνέχιση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση και, σε αρκετές περιπτώσεις, ευνοούσε την αδήλωτη απασχόληση.

Με το νέο πλαίσιο ο συνταξιούχος μπορεί να εισπράττει ολόκληρη τη σύνταξή του και παράλληλα να έχει εισόδημα από την εργασία του. Αντί της περικοπής, θεσπίστηκε ειδικός μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ, ο οποίος καταβάλλεται όσο διαρκεί η ασφαλιστέα απασχόληση.

Για τους μισθωτούς συνταξιούχους η διαδικασία είναι περισσότερο αυτοματοποιημένη, καθώς ο προβλεπόμενος πόρος, ύψους 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών, παρακρατείται μέσω της μισθοδοσίας.

Διαφορετική είναι η διαδικασία για τους μη μισθωτούς, δηλαδή τους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους. Στις περιπτώσεις αυτές οι ίδιοι πρέπει να μεριμνούν για την πληρωμή των μηνιαίων ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων.

Για τους μη μισθωτούς που υπάγονται στην κύρια ασφάλιση, ο ειδικός πόρος αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς του κλάδου κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία έχουν υπαχθεί, ενώ ειδικότερες προβλέψεις ισχύουν για όσους έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης.

Τι γίνεται εάν δεν πληρωθούν οι εισφορές

Η συνέπεια στην καταβολή των εισφορών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους μη μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο και τις σχετικές οδηγίες του e-ΕΦΚΑ, όταν οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις δεν εξυπηρετούνται για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών, προβλέπεται η δυνατότητα είσπραξης των οφειλόμενων ποσών μέσω παρακράτησης από τις καταβαλλόμενες συντάξεις.

Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι η κατάργηση της περικοπής λόγω εργασίας δεν μεταφράζεται σε απαλλαγή από τις εισφορές που οφείλει κάθε ασφαλισμένος λόγω της επαγγελματικής του δραστηριότητας.

Το βασικό μήνυμα για τους εργαζόμενους συνταξιούχους είναι επομένως σαφές: μπορούν να εργάζονται και να εισπράττουν ολόκληρη τη σύνταξή τους, αλλά πρέπει να καταβάλλουν κανονικά τις εισφορές και τον πόρο που αντιστοιχούν στην απασχόλησή τους.

Υποχρεωτική και η δήλωση της εργασίας

Εκτός από την πληρωμή των εισφορών, απαραίτητη είναι και η δήλωση της απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ.

Ο συνταξιούχος που αναλαμβάνει ασφαλιστέα εργασία πρέπει να δηλώσει την απασχόλησή του στην ειδική ηλεκτρονική υπηρεσία του Φορέα. Η παράλειψη της δήλωσης επισύρει σημαντική χρηματική κύρωση, ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Η οφειλή που προκύπτει από την επιβολή της κύρωσης μπορεί να αποπληρωθεί μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει η νομοθεσία.

Γι’ αυτό και οι δύο βασικές υποχρεώσεις για όποιον συνταξιούχο συνεχίζει να εργάζεται είναι η δήλωση της απασχόλησης και η τακτική εξόφληση των ασφαλιστικών επιβαρύνσεων.

Άλλο οι οφειλές κατά τη συνταξιοδότηση

Ξεχωριστή περίπτωση αποτελούν οι ασφαλισμένοι που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης έχοντας ήδη χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ.

Το ισχύον πλαίσιο επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη συνταξιοδότηση με οφειλές έως 30.000 ευρώ για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους και έως 10.000 ευρώ για ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ.

Για το τμήμα της οφειλής που υπερβαίνει τα γενικά όρια των 20.000 και 6.000 ευρώ αντίστοιχα εφαρμόζεται ειδικός μηχανισμός παρακράτησης μέρους της σύνταξης, μέχρι η οφειλή να περιοριστεί στα συγκεκριμένα επίπεδα και να ακολουθήσει η προβλεπόμενη διαδικασία αποπληρωμής. Πρόκειται, ωστόσο, για διαφορετική διαδικασία από τις υποχρεώσεις που δημιουργούνται όταν ένας ήδη συνταξιούχος εξακολουθεί να εργάζεται.

 

Διαβάστε επίσης 

Σενάρια για «μπόνους συνέπειας» σε φορολογούμενους – Πώς θα «χτίζεται», ποιοι θα κερδίζουν μικρότερο φόρο

Μειώσεις τιμών: Εως 39 ευρώ τον μήνα εκτιμά η Αρχή το όφελος ανά νοικοκυριό

Τριετίες: Ποιοι θα δουν αυξήσεις από το 2027 και πού φτάνουν οι μισθοί