Βενεζουέλα: Το πετρελαϊκό στοίχημα Τραμπ των 65 δισ. βαρελιών – Το κενό των 100 δισ. δολαρίων

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προβάλλει τη συμφωνία, μέσω της οποίας οι ΗΠΑ αποκτούν συμμετοχή σε πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας που υπολογίζονται σε 65 δισ. βαρέλια, ως μια σημαντική ενεργειακή επιτυχία. Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των τιμών της βενζίνης και στην ενίσχυση των αμερικανικών αποθεμάτων αργού. Παραμένει, ωστόσο, εξαιρετικά αβέβαιο εάν θα αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα προτού ολοκληρωθεί η προεδρική του θητεία.

Η συμφωνία επιταχύνθηκε καθώς ο Τραμπ εξέφραζε ολοένα μεγαλύτερη δυσαρέσκεια για τον αργό ρυθμό με τον οποίο ιδιωτικοί πετρελαϊκοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων η ExxonMobil και η ConocoPhillips, προχωρούσαν σε επενδύσεις για την αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η δημιουργία νέας κοινοπραξίας υπό άμεσο αμερικανικό έλεγχο. Στόχος είναι να περιοριστεί το επενδυτικό ρίσκο και να δοθούν ισχυρότερες εγγυήσεις στις εταιρείες που θα αναλάβουν την ανάπτυξη των 17 πετρελαϊκών κοιτασμάτων της συμφωνίας.

Το χρηματοδοτικό κενό των 100 δισ. δολαρίων

Το βασικότερο εμπόδιο αφορά τη χρηματοδότηση. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει διευκρινίσει από πού θα προέλθουν οι επενδύσεις ύψους περίπου 100 δισ. δολαρίων που εκτιμάται ότι απαιτούνται για την υλοποίηση του σχεδίου.

Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι το κόστος δεν θα επιβαρύνει τους Αμερικανούς φορολογουμένους. Την ίδια στιγμή, η North American Blue Energy Partners, ο ιδιωτικός εταίρος των ΗΠΑ στην κοινοπραξία, δεν διαθέτει από μόνη της την οικονομική ισχύ για να χρηματοδοτήσει ένα έργο τέτοιας κλίμακας.

Η απουσία σαφούς χρηματοδοτικού πλάνου ενισχύει τις αμφιβολίες σχετικά με το εάν η συμφωνία μπορεί να εφαρμοστεί με τους όρους και το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζει η αμερικανική κυβέρνηση.

«Εξαρτάται από το ποιος θα υπογράψει, αν πράγματι θα επενδύσει και, φυσικά, για τι είδους συμβάσεις μιλάμε», σημειώνει ο Φρανσίσκο Μονάλντι, διευθυντής ενεργειακής πολιτικής για τη Λατινική Αμερική στο Πανεπιστήμιο Rice. Όπως επισημαίνει, σημαντικό μέρος των αποθεμάτων που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επαρκώς.

Η πολιτική διάσταση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών

Η απόσταση μεταξύ της άμεσης πολιτικής αξίας της συμφωνίας και του πραγματικού αντικτύπου της στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται πιέσεις να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων, οι οποίες έχουν επιβαρυνθεί από τις διαταραχές στις πετρελαϊκές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.

Η συμφωνία με τη Βενεζουέλα επιτρέπει στον Αμερικανό πρόεδρο να παρουσιάσει άμεσα μια ενεργειακή επιτυχία, ακόμη και αν η πραγματική αύξηση της παραγωγής απαιτήσει πολλά χρόνια και επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Το πολιτικό αφήγημα κινείται πολύ ταχύτερα από την πραγματική επίδραση που μπορεί να έχει βραχυπρόθεσμα η Βενεζουέλα στις τιμές των καυσίμων», επισημαίνει η Ρεμπέκα Μπιλ Τσάβες, πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του Inter-American Dialogue.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε τη Δευτέρα ότι η αύξηση της παραγωγής στη Βενεζουέλα αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι διεθνείς τιμές του αργού δεν έχουν ενισχυθεί περισσότερο το τελευταίο διάστημα.

Στο Καράκας ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επιταχύνει συνολικά τις επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας. Στο πλαίσιο αυτό, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ αναμένεται να επισκεφθεί το Καράκας αργότερα μέσα στην εβδομάδα.

Κατά την επίσκεψή του αναμένεται να παρουσιαστούν περισσότερες από δώδεκα συμφωνίες στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Σε αυτές περιλαμβάνονται ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις, αλλά και μνημόνια συνεργασίας που ενδέχεται να οριστικοποιηθούν το επόμενο διάστημα.

Οι συγκεκριμένες συμφωνίες είναι ανεξάρτητες από την άμεση αμερικανική συμμετοχή στον πετρελαϊκό τομέα της χώρας, την οποία ανακοίνωσε ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα.

Η επίσκεψη του Ράιτ αποσκοπεί να δείξει ότι η εισροή επενδύσεων στην επί χρόνια υποχρηματοδοτούμενη πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας αρχίζει να επιταχύνεται. Μέχρι σήμερα, η προσέλκυση νέων κεφαλαίων παρέμενε περιορισμένη, παρά τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο.

Chevron και ευρωπαϊκοί ενεργειακοί όμιλοι στο προσκήνιο

Η Chevron, η μοναδική μεγάλη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία που εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για να προσθέσει δύο κοιτάσματα βαρέος πετρελαίου στις υφιστάμενες δραστηριότητές της.

Η GeoPark σχεδιάζει να αναλάβει την εκμετάλλευση του κοιτάσματος Bare στη ζώνη πετρελαίου του Ορινόκο, ενώ η Hunt Oil έχει ήδη υπογράψει συμφωνία για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων Caro και Carisito.

Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες έχει αναφέρει επίσης ότι οι Chevron, Repsol, Eni, Shell και BP συγκαταλέγονται στις εταιρείες που αναμένεται να συμμετάσχουν σε πρόσθετες ενεργειακές συμφωνίες.

Στόχος του Καράκας είναι η ημερήσια παραγωγή πετρελαίου να ξεπεράσει τα 1,5 εκατ. βαρέλια, επίπεδο περίπου 30% υψηλότερο σε σύγκριση με σήμερα.

Ακόμη και αν επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος, η παραγωγή θα παραμένει χαμηλότερη από το μισό των περίπου 3,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως που παρήγαγε η χώρα στα τέλη της δεκαετίας του 1990, πριν από τις εθνικοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν επί προεδρίας Ούγκο Τσάβες.

Γιατί οι πετρελαϊκές διατηρούν επιφυλάξεις

Τα τεχνικά και οικονομικά εμπόδια παραμένουν σημαντικά. Πολλά από τα 17 κοιτάσματα που επιδιώκει να αναπτύξει η Ουάσιγκτον διαθέτουν ανεπαρκείς υποδομές και εξαρτώνται από ένα αναξιόπιστο δίκτυο ηλεκτροδότησης.

Η αποκατάσταση και αναβάθμισή τους ενδέχεται να απαιτήσει επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων και εργασίες που θα συνεχιστούν ακόμη και μετά τη λήξη της θητείας Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2029.

Σημαντικοί είναι επίσης οι πολιτικοί και νομικοί κίνδυνοι. Δεν είναι βέβαιο ότι η επόμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ θα διατηρήσει την ίδια στρατηγική απέναντι στη Βενεζουέλα, ούτε ότι μια μελλοντική κυβέρνηση στο Καράκας θα συνεχίσει τη σημερινή συνεργασία με την Ουάσιγκτον.

Οι αβεβαιότητες αυτές εξηγούν γιατί οι μεγαλύτεροι πετρελαϊκοί όμιλοι εξακολουθούν να κινούνται με ιδιαίτερη προσοχή.

Οι αναλυτές Βίνσεντ Πιάτσα και Τζάστιν Τερέσι εκτιμούν ότι οι μεγάλες αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες εμφανίζουν «περιορισμένη διάθεση» να επενδύσουν στη Βενεζουέλα στην κλίμακα και με την ταχύτητα που επιθυμεί η κυβέρνηση Τραμπ.

Ακόμη και χωρίς μια άμεση εκτόξευση της παραγωγής, πάντως, η ανακοίνωση μιας σειράς νέων επενδυτικών σχεδίων θα μπορούσε να πείσει τις αγορές ότι μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου από τη Βενεζουέλα θα είναι διαθέσιμες τα επόμενα χρόνια.

Μια τέτοια προοπτική θα εξυπηρετούσε έναν από τους βασικούς στόχους της Ουάσιγκτον: να καθησυχάσει τις αγορές σχετικά με τη μελλοντική προσφορά αργού, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος με το Ιράν εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Διαβάστε επίσης 

G20: Σπάνια συνάντηση Μπέσεντ–Σιλουάνοφ για οικονομία και Ουκρανία

Κίνα-Ρωσία: Σι και Πούτιν εξαίρουν τη συμμαχία τους κατά τη διάρκεια περιφερειακής συνόδου κορυφής στο Κιργιστάν

Νετανιάχου για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»: «Μία από τις μεγαλύτερες συμφωνίες στην ιστορία του Ισραήλ»