Βερβεσός στο mononews για την απόφαση του ΣτΕ: Πρόβλημα και για τα 7 Μη Κρατικά Πανεπιστήμια – Στη ρίζα η ίδια πράξη της ΕΘΑΑΕ

Σημαντικές νομικές προεκτάσεις για το σύνολο του εγχειρήματος των Μη Κρατικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα βλέπει ο Δημήτρης Βερβεσός, με αφορμή την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που ακύρωσε τις άδειες τριών ιδρυμάτων.

Ο τέως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών μιλάει στο mononews και εκτιμά ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα τρία πανεπιστήμια, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τις άδειες των επτά ιδρυμάτων που έχουν εγκριθεί, καθώς, όπως υποστηρίζει, η ίδια βασική διοικητική πράξη της ΕΘΑΑΕ βρίσκεται στη «ρίζα» της διαδικασίας. Παράλληλα, εξηγεί τι σημαίνει η αίτηση ανάκλησης της άδειας του UNIC Athens και ποια είναι τα επόμενα νομικά βήματα.

Ολόκληρη η συνέντευξη:

Πώς κρίνετε την απόφαση του ΣτΕ που ακυρώνει τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας των τριών μη κρατικών Πανεπιστημίων;

Με βάση την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, για τα τρία εκπαιδευτικά ιδρύματα των οποίων δεν εγκρίθηκαν οι άδειες για πρόσωπα, ειδικού Ν.Π.Π.Ε., η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας είναι πολύ κρίσιμη και σημαντική στο κομμάτι που αναφέρεται στα προγράμματα σπουδών. Δηλαδή, στο γεγονός ότι εντοπίζει το ότι η απόφαση της ΕΘΑΑΕ με βάση την οποία υποβλήθηκαν οι αιτήσεις αδειοδότησης των ιδιωτικών σχολών, δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια τέτοια ώστε να μπορεί να είναι ελέγξιμο αν τα συγκεκριμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο ρυθμιστικό πεδίο του νόμου. Αυτό δηλαδή σημαίνει ότι με τον ισχύοντα κανονισμό που έχει εκπονήσει η ΕΘΑΑΕ τα προγράμματα σπουδών τα οποία έχουν εγκριθεί δεν είναι σύννομα.

Πέρα από τα προγράμματα σπουδών των τριών Πανεπιστημίων, υπάρχει νομικό κόλλημα και με τα κριτήρια των υπολοίπων επτά ιδρυμάτων;

Υπάρχει τόσο για τα τρία, όσο και για τα υπολοίπα που έχουν εγκριθεί, γιατί δεν είναι ότι πάσχουν τα προγράμματα, είναι ότι πάσχει η εξουσιοδοτική διάταξη του νόμου, δηλαδή η διοικητική πράξη της ΕΘΑΑΕ, με βάση την οποία υπεβλήθησαν οι αιτήσεις. Άρα από την ώρα που πάσχει η βασική πράξη, η πράξη στην πηγή, όλες οι απορρέουσες συνέπειες της διοικητικής πράξης μη συμβατότητας με τον νόμο όπως τις εντοπίζει το Συμβούλιο Επικρατείας είναι και αυτές προβληματικές νομικά. Άρα, για τον ίδιο λόγο που έχουν ακυρωθεί οι άδειες των τριών νομικών προσώπων των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που επιθυμούν να πάρουν άδεια ιδιωτικής σχολής, με το ίδιο κριτήριο κατά την γνώμη μου είναι προβληματική και η λειτουργία των υπόλοιπων.

Τα επτά πανεπιστήμια έχουν πρόβλημα και με βάση τις λοιπές αποφάσεις του ΣτΕ που αναφέρονται σε κτιριολογικά κριτήρια και κριτήρια μεροληψίας ;

Τώρα για τα κτιριολογικά και για τα λοιπά δεν το γνωρίζω γιατί μπορεί εκεί πράγματι κάποιες από τις σχολές να πληρούν τις κτιριολογικές προϋποθέσεις, είτε και να μην υπάρχει ζήτημα ασυμβίβαστου με πρόσωπο της Επιτροπής το οποίο είχε κάποια σχέση με ένα συγκεκριμένο νομικό πρόσωπο από τα τρία τα οποία ακυρώθηκαν και δεν έχει να κάνει με τα υπόλοιπα εφτά. Αυτό σημαίνει ότι όλη η διαδικασία «έγινε στο πόδι».

Δηλαδή έγινε λίγο γρήγορα, βιαστικά και χωρίς να υπάρχει πλήρης αποτύπωση των ποιοτικών κριτηρίων. Αυτά τα είχαμε επισημάνει και στην Επιτροπή όταν συμμετείχε εκπρόσωπος της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων κατά την προηγούμενη θητεία της και είχαν εντοπιστεί όλες αυτές οι παραλείψεις και άλλες παραλείψεις που υπήρχαν, κάποιες από τις οποίες τις εντόπισε το Συμβούλιο Επικρατείας και τις αξιολόγησε ως λόγο ακυρώσεως των συγκεκριμένων αδειών. Όμως αυτές τις παρατηρήσεις που είχαμε κάνει (γιατί είχαμε αναγράψει και για άλλα θέματα π.χ. για το διδακτικό προσωπικό, για την αναλογία φοιτητών προς καθηγητές, βιβλιοθήκες κλπ.) τις είχαμε εντοπίσει για τις νομικές σχολές στα πλαίσια της Επιτροπής.

Με όσα μας αναφέρετε θεωρείτε ότι το ΣτΕ έκρινε ανάλογα με τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών επι προεδρίας σας;

Το θέμα αυτό είχαμε εντοπίσει και εμείς. Δυστυχώς η φωνή της Ολομέλειας των δικηγορικών συλλόγων ήταν «ενοχλητική», δεν εκλήθη στη συνέχεια για την συμμετοχή της στην Επιτροπή αξιολόγησης εκπρόσωπος ολομέλειας ώστε να μην υπάρχει μια «ενοχλητική» φωνή για την κυβέρνηση και την ΕΘΑΑΕ. Όμως οι παραλήψεις που είχαμε εντοπίσει, τουλάχιστον μια εξ’ αυτών, το Συμβούλιο της Επικρατείας τις έκρινε σημαντικές και έτσι ακύρωσε τις συγκεκριμένες άδειες. Θεωρώ λοιπόν ότι είναι δύσκολο για τις υπόλοιπες 7 αιτήσεις να αφισταθεί το Συμβούλιο Επικρατείας απ’ την κρισιολόγηση που έχει κάνει για τα τρία ιδρύματα.

Το δεύτερο το οποίο θέλω να επισημάνω είναι ότι τους ακριβείς λόγους ακυρώσεως δεν τους ξέρουμε, έχουμε διαβάσει λίγα και δεν έχουμε ακριβή εικόνα του σκεπτικού της απόφασης γιατί αυτή δεν έχει δημοσιευτεί ακόμα. Ό,τι ξέρουμε είναι αυτά που διαβάζουμε από τον τύπο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έτσι επιθυμώ να αποφύγω να κάνω κριτική δικαστικών αποφάσεων στον βαθμό που δεν είναι κάποιο κείμενο που να μπορώ να έχω πρόσβαση. Γιατί, το Συμβούλιο Επικρατείας αποφασίζοντας να δώσει Δελτία Τύπου – μια νέα πρωτόλεια διαδικασία και για μένα όχι δόκιμη μέθοδο ανακοίνωσης συγκεκριμένων αποφάσεων – δεν δίνει την εικόνα για το τι έχουν πει οι Δικαστές δίνοντας περιλήψεις στο κείμενο και όχι το σύνολο της αποφάσεως.

Πείτε μας την νομική σας γνώμη για τα αιτήματα ανάκλησης αδειών κατά του UNIC Athens

Όσον αφορά το ζήτημα του Unic, όπως πληροφορήθηκα υπάρχουν αιτήσεις από τρίτους που ισχυρίζονται ότι έχουν έννομο συμφέρον σε σχέση με την άδεια. Δεν έχει υποβληθεί αίτηση ακύρωσης, αλλά υπάρχει η πληροφορία ότι έχει υποβληθεί αίτηση ανάκλησης της άδειας στο Υπουργείο και στην ΕΘΑΑΕ.

Αν αυτό έχει γίνει, προφανώς το Υπουργείο θα πρέπει να απαντήσει αρνητικά ή θετικά. Στο βαθμό που δε έχει προσβληθεί η ατομική διοικητική πράξη αδειοδότησης αυτή τεκμαίρεται νόμιμη.
Έτσι κατά τις πληροφορίες αυτές, εκκρεμεί μια αίτηση ανάκληση της άδειας του προς τους συναρμόδιους φορείς, δηλαδή από την ΕΘΑΑΕ και το Υπουργείο Παιδείας. Αυτή η αίτηση ανακλήσεως μπορεί να γίνει δεκτή από το Υπουργείο και την ΕΘΑΑΕ, μπορεί και να μην γίνει δεκτή. Εάν σε τρεις μήνες δεν απαντήσουν θετικά ή αρνητικά, τεκμαίρετε αρνητική απάντηση. Και κατά αυτής δύναται να προσφύγει κάποιος διοικητικά.

Έχουν γίνει πολλά ρεπορτάζ και έχουμε μόνο πληροφορίες από πηγές για τα φερόμενα αιτήματα. Μπορείτε να μας εξηγήσετε την νόμιμη διαδικασία και το αν περιέχουν και την ανάκληση προγραμμάτων σπουδών πέρα από την αίτηση ακυρώσεως;

Η διαδικασία αιτήσεως ακυρώσεως κατά της πράξεως χορήγησης αδείας όπως ειπώθηκε ανωτέρω δεν υπάρχει. Δηλαδή δεν μπορεί να κάνει κάποιος Αυτοτελώς αίτηση ακυρώσεως κατά της άδειας στο Συμβούλιο Επικρατείας.

Το μόνο που μπορεί είναι αίτηση ανάκλησης αδείας η οποία χορηγήθηκε επί τη βάση προγραμμάτων που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις που έτασσε η ΕΘΑΕΕ.

Υπάρχει η δυνατότητα δικαστικής ενέργειας από τους αιτούντες μετά την απόφαση της ΕΘΑΑΕ και του Υπουργείου;

Αν η Διοίκηση δεν την ανακαλέσει ή δεν απαντήσει και περάσει το τρίμηνο, στο τρίμηνο μπορεί να προσβληθεί στα δικαστήρια η παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας. Άρα εκεί θα υπάρχει ένα περιθώριο νέας δικαστικής διερεύνησης για το αν η άρνηση ή η αρνητική απάντηση με σιωπή είτε με τυπική ρηματική άρνηση της ΕΘΑΑΕ ή του Υπουργείου να ανακαλέσει τη συγκεκριμένη άδεια θα προσβληθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας και θα ξαναρθεί το Συμβούλιο να κρίνει επί ομοίων διοικητικών πράξεων. Θα έρθει να κρίνει αν καλώς ή κακώς δεν έγινε η ανάκληση.

Όσον αφορά για τους φοιτητές των τριών ιδρυμάτων των οποίων οι άδειες ακυρώθηκαν νομικά γίνεται να μη χαθεί το ακαδημαϊκό έτος για αυτούς ; Ποια είναι η νομική σας γνώμη;

Με το σημερινό ισχύον καθεστώς υπάρχει πρόβλημα γιατί έχουν παρακολουθήσει μαθήματα με βάση άκυρες άδειες. Αυτές που έχουν ακυρωθεί προφανώς δεν παρέχουν νόμιμες σπουδές, έχουν γίνει από εκπαιδευτικό ίδρυμα που δεν έχει την δυνατότητα να παρέχει τέτοιες γνώσεις ανώτατης εκπαίδευσης. Έχουν δυνατότητα οι φοιτητές αυτοί να στραφούν αγωγικώς κατά των συγκεκριμένων ιδρυμάτων για να τους επιστραφούν τα χρήματά τους.

Υπάρχει η επίλυση του να σπουδάσουν στα μητρικά ή και αυτό είναι κάτι το νομικά δύσκολο?

Αυτό το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί με νεότερη νομοθετική ρύθμιση και ουχί αναδρομικού χαρακτήρα, για να μπορεί να πάρει κάποιος πανεπιστημιακό δίπλωμα ισότιμο με τα ελληνικά ΑΕΙ χωρίς να χρειάζεται βέβαια να υποβληθεί σε διαδικασία επάρκειας και αξιολόγησης.

Θα είναι εξαιρετικά χρήσιμο για τους αναγνώστες μας και για τους φοιτητές που βρίσκονται αυτή την στιγμή στον αέρα να ξεκαθαρίσετε αν βάση νόμου τα Μητρικά Ιδρύματα είναι υπεύθυνα για την ολοκλήρωση σπουδών των φοιτητών των Ν.Π.Π.Ε.

Όχι, τα Μητρικά Ιδρύματα είναι αρμόδια για να εγκρίνουν το πρόγραμμα σπουδών.

Δεν είναι όπως τα παλιά τα Ιδρύματα Δικαιόχρησης τα οποία χορηγούσαν το πτυχίο του Μητρικού Ιδρύματος, τελείωνες δηλαδή εδώ και εγκρίνετε το πτυχίο σου από το Μητρικό Ίδρυμα. Εδώ έχουμε νέα διαδικασία ενός αυτοτελούς νομικού προσώπου το οποίο το Μητρικό Πανεπιστήμιο εγκρίνει το πρόγραμμα σπουδών του, δεν εγκρίνει το πτυχίο του φοιτητή που θα πάρει το πτυχίο από τη συγκεκριμένη σχολή.

Έχετε να προσθέσετε κάτι ακόμα;

Αυτές είναι οι βασικές μου απαντήσεις που ήθελα να σας δώσω και εκείνο που ήθελα να πω σαν συμπέρασμα είναι ότι όταν φτιάχνεις ένα θεσμό για τον οποίο έχεις αναλώσει πάρα πολύ πολιτικό κεφάλαιο σαν κυβέρνηση και έχει χυθεί πάρα πολύ μελάνι και πολύ χολή ένθεν κακείθεν, με τους μεν και τους δε διαπρύσιους υποστηρικτές, εικονομάχους και εικονοκλάστες της συγκεκριμένης διάταξης και ρύθμισης για τα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια, οφείλεις να είσαι περισσότερο προσεκτικός. Το Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε συνταγματική τη διάταξη του νόμου, του συγκεκριμένου 5094/2024 άρα δεν μπαίνει ξανά θέμα συνταγματικότητας. Όμως, όταν θες να κάνεις ένα καινούργιο θεσμό φροντίζεις αφενός να επικοινωνείς με κάποια σοβαρά πανεπιστημιακά ιδρύματα και να μην αδειοδοτείς μόνο παραρτήματα τα οποία λειτουργούσαν ως χθες υπό το καθεστώς της δικαιόχρησης ή σαν κέντρα ελεύθερών σπουδών, σαν ιδιωτικά εκπαιδευτικά κέντρα (ΙΕΚ), αλλά φροντίζεις να φέρεις και πανεπιστήμια τα οποία να έχουν ένα εκτόπισμα επιστημονικής γνώσης και φερεγγυότητας με βάση τα διεθνή standards.

Αφετέρου δε, ακολουθείς μια διαδικασία πολύ πιο τεκμηριωμένη και με μια σοβαρή διαδικασία. Και την τροχειοδρομείς με πιο στιβαρά ποιοτικά χαρακτηριστικά, όχι με επιτροπές οι οποίες διορίζονται για να στηρίζουν αυτό που θέλει η εκάστοτε κυβέρνηση να κάνει και να αδειοδοτήσει για να δείξει ότι τα κατάφερε. Και την κάνεις πιο σοβαρή την επιτροπή, πιο αξιοπρεπή, στηρίζεις με κριτήρια βάσει σε συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά, δεν την κάνεις στο πόδι. Έτσι ώστε να μην βρεθείς στη θέση που είναι σήμερα η κυβέρνηση, να πρέπει να απολογείσαι ακόμα και στους ανθρώπους που σε στήριξαν, και είχαν την άποψη ότι πρέπει να γίνουν τα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια για την διαδικασία που ακολούθησες. Δηλαδή, το Υπουργείο και η ΕΘΑΕΕ είχαν ταχύτητα που δεν συνάδει με το διαμέτρημα και τις μεταρρύθμισεις που είχαν αναλάβει να υλοποιήσουν.

Διαβάστε επίσης:

Μη Κρατικά Πανεπιστήμια: Αιτήματα κατά του UNIC Athens από δυο από τα τρία ΑΕΙ που έχασαν τις άδειές τους

Μη Κρατικά πανεπιστήμια: Τελεσίδικη η απόφαση του ΣτΕ για τα 3 ΑΕΙ – Στο μικροσκόπιο οι άδειες των 7 νέων ιδρυμάτων

Μη κρατικά πανεπιστήμια: Τι εισηγείται η νομική υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας μετά την απόφαση του ΣτΕ – Αποκάλυψη mononews