Πώς Τραμπ και Πούτιν προσγείωσαν απότομα τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας

Ο Άντι Μπέρναμ μόλις που πρόλαβε να καθίσει στην πρωθυπουργική καρέκλα στην Ντάουνινγκ Στριτ, όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με τις πρώτες διεθνείς προκλήσεις.

Έχοντας αναλάβει καθήκοντα νέου πρωθυπουργού της Βρετανίας το απόγευμα της Δευτέρας, ο Μπέρναμ επιχειρούσε να συγκροτήσει το υπουργικό του συμβούλιο, όταν οι συνεργάτες του τον απομάκρυναν από τις διαβουλεύσεις, καθώς έπρεπε να συνομιλήσει τηλεφωνικά με ηγέτες όπως ο Ντόναλντ Τραμπ και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Παράλληλα, έπρεπε να ενημερωθεί για τις ανησυχητικές εξελίξεις στη διεθνή σκηνή. Το ίδιο πρωί, ρωσικό πολεμικό πλοίο πραγματοποίησε μια σπάνια άσκηση με πραγματικά πυρά σε διεθνή ύδατα, μόλις 40 ναυτικά μίλια νότια της Αγγλίας. Την ίδια στιγμή, στη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλασσαν πλήγματα για δέκατη διαδοχική ημέρα, ενώ οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης απειλούσαν πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, ο Μπέρναμ ήταν δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ και ανήλθε στην εξουσία με μια ατζέντα που επικεντρώνεται κυρίως στην εσωτερική πολιτική, υποσχόμενος να βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών σε ολόκληρη τη Βρετανία. Γνωρίζει, ωστόσο, ότι η περιορισμένη εμπειρία του στη διεθνή σκηνή προκαλεί προβληματισμό.

Επιχειρώντας να καθησυχάσει τους συμμάχους της χώρας, είπε στον Ρούτε ότι η απόφασή του να διορίσει υπουργό Οικονομικών τον πρώην υπουργό Άμυνας Τζον Χίλι αποτελεί «ένδειξη των προθέσεών του», υπονοώντας ότι θα ενισχυθεί η χρηματοδότηση των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε μια «πολύ καλή» συνομιλία με τον ηγέτη των Εργατικών, η οποία κάλυψε θέματα όπως το πετρέλαιο της Βόρειας Θάλασσας, το εμπόριο, τα Στενά του Ορμούζ και το ΝΑΤΟ. Το βράδυ της Τρίτης, ο Μπέρναμ ενέκρινε άμεσα τη χρήση βρετανικών στρατιωτικών βάσεων από τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι επιλογές του νέου πρωθυπουργού για τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας προκάλεσαν αντιδράσεις. Ο Μπέρναμ αντικατέστησε τον υπουργό Άμυνας Νταν Τζάρβις, πρώην αξιωματικό του στρατού και πρώην υπουργό Ασφάλειας, ο οποίος παρέμεινε στη θέση του για λιγότερο από έξι εβδομάδες, με τον Ουές Στρίτινγκ. Πρόκειται για πολιτικό αντίπαλό του, χωρίς προηγούμενη εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα.

Ο πρώην υπουργός Άμυνας των Συντηρητικών Μπεν Γουάλας υποστήριξε ότι η απόφαση «δείχνει περιφρόνηση για την άμυνα, σε μια στιγμή κατά την οποία απαιτείται συνέχεια και ένας άνθρωπος που να κατανοεί τη νέα μορφή του πολέμου».

Ο Στρίτινγκ, πάντως, θεωρείται ικανός υπουργός. Ως επικεφαλής του τομέα Υγείας προώθησε μεταρρυθμίσεις που περιόρισαν τους χρόνους αναμονής — επίδοση την οποία ο Κιρ Στάρμερ προβάλλει ως βασική επιτυχία της κυβέρνησής του. Τις τελευταίες εβδομάδες είχε επίσης στηρίξει τις εκκλήσεις του Χίλι για αύξηση των αμυντικών δαπανών.

«Περιβάλλομαι από ανθρώπους με υποδειγματική στρατιωτική θητεία, εμπειρία και βαθιά γνώση», δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της Αεροπορικής Έκθεσης του Φάρνμπορο την Τετάρτη.

«Ο ρόλος του υπουργού Άμυνας είναι διαφορετικός: πρέπει να διασφαλίσει ότι διαμορφώνουμε τη σωστή πολιτική και στρατηγική και ότι παρέχουμε στις ένοπλες δυνάμεις τους πόρους που χρειάζονται», πρόσθεσε.

Ο Στρίτινγκ θα εξετάσει επίσης το ενδεχόμενο συμμετοχής της Βρετανίας στην πολυεθνική αναπτυξιακή τράπεζα για την άμυνα που προωθεί ο Καναδάς, μια πρωτοβουλία στην οποία είχε αντιταχθεί η κυβέρνηση Στάρμερ.

Η άμυνα θεωρείται ένα από τα αδύναμα σημεία του Μπέρναμ

Στη θέση του υπουργού Εξωτερικών τοποθετήθηκε ο πρώην ηγέτης των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ, ο οποίος αποτελεί συχνά στόχο των δεξιών βρετανικών μέσων ενημέρωσης.

Ο Μίλιμπαντ διαθέτει μεγαλύτερη διεθνή εμπειρία, έχοντας αναπτύξει σχέσεις με ξένες κυβερνήσεις κατά τη θητεία του ως υπουργός Ενέργειας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο διεθνών συνόδων για το κλίμα και συναντήσεων του ΟΗΕ.

Ωστόσο, τόσο ο Τραμπ όσο και ο Αμερικανός πρέσβης στη Βρετανία έχουν εκφράσει την περιφρόνησή τους για τις κλιματικές πολιτικές του Μίλιμπαντ. Νωρίτερα φέτος είχαν μάλιστα ανταλλάξει αιχμηρές δηλώσεις για τις ανεμογεννήτριες, με τον Τραμπ να υποστηρίζει ότι είναι «για τους αποτυχημένους» και τον Μίλιμπαντ να απαντά ότι είναι «για τους νικητές».

Στο παρελθόν, ο Μίλιμπαντ είχε επίσης ασκήσει έντονη κριτική στον Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τον «ρατσιστή και μισαλλόδοξο», κατηγορώντας τον για «μισογυνισμό» και για μια «απίστευτα παράξενη σχέση με τη Ρωσία». Οι τοποθετήσεις αυτές ενδέχεται να τον φέρουν σε δύσκολη θέση απέναντι σε μια ολοένα πιο εχθρική αμερικανική κυβέρνηση.

«Τι είναι αυτό στον Σαντίκ Καν και σε όσα εκπροσωπεί που κάνει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να γράφει ανοησίες γι’ αυτόν; Α, ναι, ο Τραμπ είναι ένας ρατσιστής και μισαλλόδοξος, ο οποίος προσπάθησε να απαγορεύσει την είσοδο μουσουλμάνων στην Αμερική και μισεί όποιον του αντιστέκεται», είχε γράψει ο Μίλιμπαντ σε ανάρτησή του το 2019.

«Πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο χαρτοφυλάκιο αυτή την περίοδο: ο Ντόναλντ Τραμπ βυθίζεται στο τέλμα του Ιράν, ο πόλεμος μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας κλιμακώνεται και υπάρχουν πολλές εντάσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα», δήλωσε στους Times Radio ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Ουίλιαμ Χέιγκ.

«Υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με τις σχέσεις με την Ευρώπη, ενώ η διαχείριση της κυβέρνησης Τραμπ είναι καθημερινά δύσκολη», πρόσθεσε.

Ο Μίλιμπαντ δεσμεύθηκε να «καλλιεργήσει την ισχυρή, διαχρονική και απαραίτητη συμμαχία μας με τις ΗΠΑ», ενώ συνεργάτες του αναφέρουν ότι σκοπεύει να αναπτύξει μια παραγωγική σχέση με την ομάδα του Τραμπ.

Σύμφωνα με συμμάχους του που μίλησαν στο Bloomberg, πρόκειται για έναν πολιτικό που εστιάζει στην ουσία και μπορεί να διαχειρίζεται ακόμη και δύσκολες σχέσεις. Άλλωστε, προηγούμενοι υπουργοί Εξωτερικών, όπως ο Ντέιβιντ Λάμι, είχαν εκφράσει στο παρελθόν αντίστοιχες αρνητικές απόψεις για τον Τραμπ, χωρίς αυτό να τους εμποδίσει να οικοδομήσουν στενές σχέσεις με τους Αμερικανούς ομολόγους τους.

Ο Στρίτινγκ δήλωσε την Τετάρτη ότι ο Τραμπ έχει δίκιο να ζητά από την Ευρώπη να δαπανά περισσότερα για την άμυνα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η νέα βρετανική κυβέρνηση θα επιδιώξει εποικοδομητική συνεργασία με τον Λευκό Οίκο.

Αύξηση των βρετανικών αμυντικών δαπανών υπό τον Μπέρναμ

Ο Μίλιμπαντ αναμένεται να έχει διμερή συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο την Τετάρτη. Ο Ρούμπιο, τον οποίο οι Βρετανοί διπλωμάτες θεωρούν τον πλέον αξιόπιστο και μετριοπαθή υψηλόβαθμο αξιωματούχο της κυβέρνησης Τραμπ, ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα εκστρατεία με στόχο την αποδυνάμωση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Στην πρώτη του δήλωση μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Μίλιμπαντ υπογράμμισε ότι η απειλή για το διεθνές δίκαιο είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, χωρίς πάντως να αναφερθεί σε κάποιο συγκεκριμένο παράδειγμα.

Οι πρώτες τοποθετήσεις του δείχνουν ότι σκοπεύει να συνεχίσει να προωθεί φιλόδοξες πολιτικές για το κλίμα και από τη νέα του θέση. Παρότι ο Τραμπ εξέφρασε την ικανοποίησή του μετά το δημοσίευμα του Bloomberg ότι ο Μπέρναμ προετοιμάζεται να ανακοινώσει νέες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα, ο νέος πρωθυπουργός ανέθεσε το χαρτοφυλάκιο της Ενέργειας στη στενή σύμμαχο του Μίλιμπαντ, Μιάτα Φανμπουλέ.

Ο Μίλιμπαντ συμπεριέλαβε την κλιματική κρίση στις βασικές του προτεραιότητες στο υπουργείο Εξωτερικών, γεγονός που δείχνει ότι θα επανεξετάσει πρόσφατη απόφαση για δραστική περικοπή της διεθνούς κλιματικής βοήθειας.

Προτεραιότητα η στενότερη σχέση με την ΕΕ

Η ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποτελέσει επίσης βασική προτεραιότητα, σύμφωνα με τους συνεργάτες του. Για πρώτη φορά μετά το Brexit, το υπουργείο Εξωτερικών θα έχει την εποπτεία των ευρωπαϊκών σχέσεων από κοινού με το Cabinet Office.

Ο πρώην υφυπουργός αρμόδιος για τη Μέση Ανατολή, Χάμις Φάλκονερ, θα αναλάβει τις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ.

«Κατά την άποψή μου, η οικοδόμηση μιας βαθύτερης στρατηγικής συμμαχίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, βασισμένης στο εμπόριο, στα κοινά συμφέροντα και στις αξίες, βρίσκεται στον πυρήνα του μέλλοντός μας», δήλωσε ο Μίλιμπαντ.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για την αποκατάσταση της επιρροής του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών στην κυβέρνηση. Τα τελευταία χρόνια, αξιωματούχοι του υπουργείου θεωρούσαν ότι οι αρμοδιότητές του περιορίζονταν σταδιακά, καθώς ο Τζόναθαν Πάουελ, από την Ντάουνινγκ Στριτ, είχε αναλάβει τον βασικό ρόλο στη χάραξη της πολιτικής για την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και την Κίνα.

Το ηθικό στο υπουργείο έχει επίσης πληγεί από τα σχέδια περικοπής του προσωπικού κατά 25%. Οι μειώσεις επηρεάζουν μεγάλο μέρος του τομέα διεθνούς ανάπτυξης, αλλά και κρίσιμες υπηρεσίες που ασχολούνται με χώρες όπως το Ιράν.

Το πρώτο ταξίδι του Μίλιμπαντ

Το πρώτο ταξίδι του νέου υπουργού Εξωτερικών θα είναι στις Φιλιππίνες, όπου θα συμμετάσχει την Τετάρτη στη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ASEAN.

Στο περιθώριο της συνόδου θα πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις με εκπροσώπους της ΕΕ, της Ουκρανίας, της Κίνας, της Ινδίας, του Καναδά, της Αυστραλίας, της Ιαπωνίας και χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Σύμφωνα με το γραφείο του, θα επιδιώξει κυρίως την ενίσχυση της συλλογικής δράσης απέναντι στην κλιματική κρίση, την εμβάθυνση των συνεργασιών στον τομέα της διεθνούς ανάπτυξης και τη μεταρρύθμιση των διεθνών θεσμών. Η πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία του μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ήταν με τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα.

Ο Μίλιμπαντ είναι ο δέκατος υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας από το 2014, όταν το αξίωμα κατείχε ο Χέιγκ. Η συχνή εναλλαγή προσώπων αντανακλά την πολιτική αστάθεια στη χώρα και αναγκάζει τους ξένους διπλωμάτες να οικοδομούν διαρκώς νέες σχέσεις από την αρχή.

«Μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου δεν μας παίρνει πλέον στα σοβαρά», δήλωσε ο Χέιγκ. «Είναι ένας πολύ έξυπνος και ικανός άνθρωπος, αλλά οι αλλαγές σε αυτή τη θέση γίνονται υπερβολικά συχνά».

Διαβάστε επίσης 

Deutsche Bank: Έφοδος στα γραφεία της στη Φρανκφούρτη για το σκάνδαλο Cum-Cum

Tencent: Βουτιά πάνω από 7% για τη μετοχή λόγω AI και ανησυχιών για τα mobile games

Βρετανία: Σε χαμηλό έτους ο πληθωρισμός – Προσωρινή «ανάσα» για τα νοικοκυριά