Δρόμοι, λιμάνια, νοσοκομεία, πράσινες πόλεις και ψηφιακές υπηρεσίες – Τι θα χρηματοδοτήσουν τα 23 δισ. ευρώ του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης

Έργα που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών, από δρόμους, λιμάνια, σχολεία και νοσοκομεία έως αντιπλημμυρικά, ύδρευση, αποχέτευση, πράσινες πόλεις και ψηφιακές υπηρεσίες, θα χρηματοδοτήσει το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 (ΕΠΑ).

Το νέο πακέτο που παρουσίασε χθες στο Ωδείο Αθηνών ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο αναπληρωτής Υπουργός Νίκος Παπαθανάσης, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ανέρχεται στα 23 δισ. ευρώ, με το ΕΠΑ να λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά με το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ πρόκειται για το βασικό εργαλείο με το οποίο το κράτος σχεδιάζει και υλοποιεί αναπτυξιακές παρεμβάσεις με αμιγώς εθνικούς πόρους, μέσω του εθνικού σκέλους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Ο προϋπολογισμός του προγράμματος, μετά την πρώτη αναθεώρηση, ανέρχεται σε 13,548 δισ. ευρώ, ενώ με τη δυνατότητα υπερδέσμευσης 30% μπορεί να φτάσει έως τα 17,105 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 9,318 δισ. ευρώ αφορούν Τομεακά Προγράμματα, τα 2,540 δισ. ευρώ Περιφερειακά Προγράμματα, τα 1,670 δισ. ευρώ Ειδικά Προγράμματα και 20 εκατ. ευρώ αποθεματικό, για την αντιμετώπιση τυχόν κατεπειγουσών συνεπειών κρίσεων και εκτάκτων αναγκών.

Οι 17 στόχοι

Μέσω του ολοκληρωμένου μηχανισμού του ΕΠΑ, της ενεργοποίησης όλων των αναπτυξιακών στόχων που θέτει, των συντονισμένων και στοχευμένων αναπτυξιακών παρεμβάσεων και προσπαθειών, καθώς και μέσω της πλήρους αξιοποίησης των ενισχυμένων διαθέσιμων πόρων, οι καταγράφονται 17 στόχοι:

• Ανάπτυξη και επέκταση κοινωνικών υποδομών και υπηρεσιών
• Βελτίωση των υποδομών του τομέα της παιδείας και ενίσχυση του εκπαιδευτικού συστήματος
• Αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος
• Αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος
• Ενίσχυση της εξωστρέφειας, ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων
• Δημιουργία νέων, καλύτερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας προστιθέμενης αξίας
• Εξομάλυνση περιφερειακών ανισοτήτων, προώθηση της σύγκλισης και βελτίωση των όρων διαβίωσης σε όλες τις περιφέρειες της χώρας
• Ενεργοποίηση συνεργειών μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα για την υλοποίηση κρίσιμων αναπτυξιακών παρεμβάσεων
• Κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων
• Ενίσχυση των υποδομών και υπηρεσιών υγείας
• Μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία
• Ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη
• Αναβάθμιση των υποδομών του τομέα της εθνικής άμυνας
• Αύξηση της προστιθέμενης αξίας των δημοσίων επενδύσεων στους τομείς του πολιτισμού, αθλητισμού και τουρισμού
• Ενίσχυση του εθνικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας, ενίσχυση της σύνδεσης ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και ερευνητικών κέντρων με τις επιχειρήσεις και δημιουργία ευνοϊκού οικοσυστήματος για την ανάπτυξη και αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και προϊόντων
• Ανάπτυξη υποδομών για τη βελτίωση της συνδεσιμότητας, την ενίσχυση της προσβασιμότητας, τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και τη βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας της ζωής των πολιτών
• Περαιτέρω ανάπτυξη δομών πολιτικής προστασίας και μηχανισμών πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών

Δρόμοι, λιμάνια και μεταφορές

Το μεγαλύτερο κονδύλι κατευθύνεται στις υποδομές και τις μεταφορές, με συνολικό προϋπολογισμό 3,028 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,308 δισ. ευρώ προβλέπονται για οδικές υποδομές, δηλαδή αναβαθμίσεις, συντηρήσεις και βελτιώσεις δρόμων και βασικών αξόνων. Επιπλέον, 546,8 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην οδική ασφάλεια, με παρεμβάσεις σε επικίνδυνα σημεία, σήμανση και έργα περιορισμού τροχαίων.

Για τα λιμάνια προβλέπονται 131,1 εκατ. ευρώ, με στόχο την αναβάθμιση λιμενικών εγκαταστάσεων και τη στήριξη νησιωτικών και παράκτιων περιοχών. Παράλληλα, 149,9 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε υποδομές αερομεταφορών, 22,7 εκατ. ευρώ στο σιδηροδρομικό δίκτυο και 866,6 εκατ. ευρώ σε αστική κινητικότητα και συνδυασμένες μεταφορές.

Σχολεία, υγεία και στέγαση

Στην κοινωνική συνοχή κατευθύνονται 2,636 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έργα για σχολεία, δομές υγείας, στέγαση, αθλητισμό, ασφάλεια και κοινωνικές υποδομές. Για την εκπαίδευση προβλέπονται 658,5 εκατ. ευρώ, για την αναβάθμιση της υγείας 198,2 εκατ. ευρώ, ενώ για την προστασία της δημόσιας υγείας άλλα 111,7 εκατ. ευρώ.

Στο πεδίο της στέγασης, προβλέπονται 123,5 εκατ. ευρώ για πρόσβαση στη στέγη και 16,4 εκατ. ευρώ για κοινωνική κατοικία. Πρόκειται για παρεμβάσεις που συνδέονται με τη στεγαστική πίεση και την ανάγκη στήριξης ευάλωτων ομάδων.

Αντιπλημμυρικά και φυσικές καταστροφές

Για την πολιτική προστασία και την κλιματική κρίση προβλέπονται 1,440 δισ. ευρώ. Τα χρήματα αφορούν καθαρισμούς και συντήρηση ρεμάτων και ποταμών, αντιπλημμυρικά έργα, πρόληψη κινδύνων, ενίσχυση κρίσιμων υποδομών και αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές.

Ειδικότερα, 290,95 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε ρέματα και ποτάμια, 333,31 εκατ. ευρώ σε πρόληψη και διαχείριση κινδύνων, 288,26 εκατ. ευρώ στην ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών και 387,4 εκατ. ευρώ σε αποκατάσταση υποδομών από φυσικές καταστροφές.

Νερό, απόβλητα και πράσινες πόλεις

Στην πράσινη ανάπτυξη προβλέπονται 1,636 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο κονδύλι, 429,3 εκατ. ευρώ, αφορά τις λεγόμενες «πράσινες πόλεις», δηλαδή αστικές αναπλάσεις, παρεμβάσεις σε κτίρια και εκσυγχρονισμό στόλου αστικών μεταφορών.

Για ύδρευση και πόσιμο νερό προβλέπονται 387,5 εκατ. ευρώ, για διαχείριση υγρών και στερεών αποβλήτων 367,7 εκατ. ευρώ, για ΑΠΕ και ενεργειακή μετάβαση 217,5 εκατ. ευρώ, ενώ 128,7 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε έργα διαχείρισης υδάτων, όπως φράγματα, λιμνοδεξαμενές και αρδευτικά δίκτυα.

Επιχειρήσεις, τουρισμός και καινοτομία

Στον άξονα καινοτομία, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα κατευθύνονται 1,760 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσό, 739,8 εκατ. ευρώ, αφορά την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Παράλληλα, προβλέπονται 243,7 εκατ. ευρώ για έρευνα και καινοτομία, 69,6 εκατ. ευρώ για επιχειρηματική καινοτομία και εξωστρέφεια, 46,2 εκατ. ευρώ για βιομηχανία και επιχειρηματικότητα, 89,8 εκατ. ευρώ για τουρισμό και 8,2 εκατ. ευρώ για τον αγροδιατροφικό τομέα.

Στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη προβλέπονται 748,3 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα θα κατευθυνθούν σε ψηφιοποίηση διαδικασιών, ψηφιακές υποδομές, πλατφόρμες, εφαρμογές, κυβερνοασφάλεια, προστασία δεδομένων και αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.

Διαβάστε επίσης

Μητσοτάκης: Η Ελλάδα του 2030 θα χτιστεί με δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις (φωτο)

Πιερρακάκης: Με 23 δισ. ευρώ έως το 2030, χρηματοδοτούμε έργα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας

Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030: Πού θα αξιοποιηθούν €23 δισ.