Πυρ και μανία ο Τραμπ μετά τη νέα ένταση με το Ιράν και το sell off στις αγορές: Παίρνουμε τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ – Θα πληρωθούμε για αυτό

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «παίρνουν τον έλεγχο» του Στενού του Ορμούζ, συνδέοντας την εξέλιξη με το Ιράν και τις διεθνείς αγορές πετρελαίου.

Μετά τη νέα κλιμάκωση στον Kόλπο, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε δηλώσεις εν εξάλλω στο Fox News. Νωρίτερα, οι δύο πλευρές προχώρησαν σε εκτεταμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones, επεκτείνοντας το πεδίο των συγκρούσεων σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη επιμένει ότι διατηρεί κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, εξέλιξη που προκαλεί έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και οδηγεί σε νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν παραβίασε τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα λειτουργήσουν ως «φύλακας» του Στενού του Ορμούζ, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να αποζημιωθεί για τον ρόλο αυτό και ότι «θα πληρωθούμε για τη φύλαξη του Στενού».

Τέλος, ο αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της ιρανικής ηγεσίας, χαρακτηρίζοντάς την «μια κακή ομάδα ανθρώπων».

Συνεχή πυρά μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και χωρών του Κόλπου

Από την άλλη, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν τη Δευτέρα ότι εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ενώ υποστήριξαν πως κατέστρεψαν συστήματα ραντάρ στο Ομάν. Παράλληλα, ανέφεραν ότι έπληξαν δεξαμενές καυσίμων και αποθήκες πυρομαχικών στην αεροπορική βάση Prince Hassan στην Ιορδανία, παρουσιάζοντας τις ενέργειες αυτές ως αντίποινα για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Από την πλευρά τους, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις γνωστοποίησαν ότι την Κυριακή πραγματοποίησαν συντονισμένες επιθέσεις εναντίον ιρανικών συστημάτων αεράμυνας, παράκτιων σταθμών ραντάρ, πυραυλικών και μη επανδρωμένων δυνατοτήτων, καθώς και μικρών στρατιωτικών σκαφών. Στις επιχειρήσεις χρησιμοποιήθηκαν πολεμικά αεροσκάφη, ναυτικές μονάδες και drones.

Τη Δευτέρα σημειώθηκαν ισχυρές εκρήξεις στην ιρανική πόλη Μπαντάρ Αμπάς, η οποία βρίσκεται στις ακτές των Στενών του Ορμούζ, καθώς και στο γειτονικό νησί Κεσμ, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Mehr, που επικαλέστηκε μαρτυρίες κατοίκων. Ωστόσο, το Reuters επισημαίνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις σχετικές πληροφορίες.

Παράλληλα, το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι τα συστήματα αεράμυνάς του αναχαίτισαν και κατέρριψαν αρκετούς ιρανικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας.

Η νέα αυτή ανταλλαγή επιθέσεων καταδεικνύει τη σημαντική κλιμάκωση τόσο στον ρυθμό όσο και στη γεωγραφική έκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά την τελευταία εβδομάδα. Παράλληλα, δημιουργούνται σοβαρές αμφιβολίες για το μέλλον της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, η οποία είχε υπογραφεί τον προηγούμενο μήνα και προέβλεπε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αναστολή των εχθροπραξιών για διάστημα 60 ημερών, ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Σε σύντομη τηλεφωνική του συνομιλία με το Reuters την Κυριακή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναφέρθηκε στις αμερικανικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Τους χτυπάμε σκληρά». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι θεωρεί πως η εκεχειρία έχει πλέον τερματιστεί, χωρίς όμως να αποκλείει το ενδεχόμενο νέου γύρου συνομιλιών.

Αντίστοιχα αιχμηρό ήταν και το μήνυμα του επικεφαλής διαπραγματευτή του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, ο οποίος έγραψε στην πλατφόρμα X ότι «η εποχή των μονομερών συμφωνιών τελείωσε», προειδοποιώντας πως είτε θα τηρηθούν οι δεσμεύσεις είτε θα υπάρξει κόστος.

Ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου έχει προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με τις συγκρούσεις να εξαπλώνονται πέρα από τα ιρανικά σύνορα. Η Τεχεράνη έχει ήδη επιτεθεί σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις που βρίσκονται σε διάφορες χώρες της περιοχής.

Εκτόξευση στις τιμές του πετρελαίου – Στο κόκκινο οι αγορές

Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, έχουν μετατραπεί σε βασικό σημείο αντιπαράθεσης. Η ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας από το Ιράν έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των τιμών της ενέργειας, εντείνοντας παράλληλα τους φόβους για νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.

Η τιμή του Brent κατέγραψε άνοδο άνω του 2% τη Δευτέρα, καθώς οι αγορές ανησυχούν για πιθανές διαταραχές σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές οδούς του πλανήτη. Παρά τη νέα αύξηση, οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται χαμηλότερα από τα υψηλά επίπεδα που είχαν καταγραφεί στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης.

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους, και ιδιαίτερα της βενζίνης, αποκτά και πολιτική διάσταση για τον Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο που θα πραγματοποιηθούν τον Νοέμβριο.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών μετοχών κινήθηκαν κυρίως πτωτικά, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν τη νέα ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) του S&P 500 υποχώρησαν κατά 0,3%, ενώ τα συμβόλαια του τεχνολογικού Nasdaq 100 σημείωσαν πτώση 1%. Αντίθετα, τα futures του Dow Jones παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα, με οριακή άνοδο 0,03%.

Η απόδοση του διετούς αμερικανικού ομολόγου ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2025, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και οι αποδόσεις στην Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Το δολάριο ενισχύθηκε έναντι όλων των βασικών νομισμάτων της ομάδας G10, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι η Federal Reserve ενδέχεται να προχωρήσει σε νέες αυξήσεις επιτοκίων, εφόσον οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας προκαλέσουν νέο κύμα πληθωρισμού.

Ο χρυσός υποχώρησε κατά περίπου 1,3%, στα 4.065 δολάρια ανά ουγκιά, ενώ απώλειες κατέγραψαν επίσης το ασήμι, η πλατίνα και το παλλάδιο.

Πτωτικά κινήθηκε και η αγορά των κρυπτονομισμάτων, με το Bitcoin να υποχωρεί περισσότερο από 2%, στα επίπεδα των 62.700 δολαρίων, συμπαρασύροντας και τα υπόλοιπα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.

Ανθρώπινες απώλειες

Ο πόλεμος έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο. Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Iranian Students’ News Agency, μία ακόμη αμερικανική επίθεση τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας προκάλεσε τον θάνατο ενός ανθρώπου και τον τραυματισμό επτά ακόμη, όπως δήλωσε τοπικός αξιωματούχος ασφαλείας.

Η ιρανική κυβέρνηση δεν έχει δημοσιοποιήσει συνολικό απολογισμό των θυμάτων από τις επιθέσεις της τελευταίας εβδομάδας. Ωστόσο, βάσει κρατικών ανακοινώσεων και δημοσιευμάτων των ιρανικών μέσων ενημέρωσης, εκτιμάται ότι περίπου 20 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τα ανανεωμένα αμερικανικά πλήγματα.

Η Τεχεράνη επιδιώκει συμφωνία με το Ομάν

Σε νέα ανακοίνωσή τους, οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι η μοναδική προϋπόθεση για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι ο τερματισμός των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή. Παράλληλα, προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε περαιτέρω παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη σοβαρότερες επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει τη δημιουργία κοινού μηχανισμού με το Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι οι πιέσεις που ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες προς το Ομάν έχουν επιβραδύνει τις σχετικές διαπραγματεύσεις.

Μετά την ανακοίνωση του Σαββάτου περί κλεισίματος των Στενών, την οποία η Τεχεράνη αιτιολόγησε επικαλούμενη μη εξουσιοδοτημένη διέλευση πλοίου, οι ιρανικές αρχές επανέλαβαν την Κυριακή ότι η ναυσιπλοΐα παραμένει σε αναστολή και ότι νέες άδειες διέλευσης θα εκδίδονται μόνο όταν αποκατασταθούν η σταθερότητα και η ασφάλεια στην περιοχή.

Το Ιράν επιδιώκει επίσης τη θέσπιση μόνιμου συστήματος αδειοδότησης και επιβολής τελών για όλα τα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία πριν από την έναρξη του πολέμου διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες την προηγούμενη εβδομάδα ανακάλεσαν την εξαίρεση από τις κυρώσεις που επέτρεπε ορισμένες πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου, διαμηνύουν ότι οι δυνάμεις τους παραμένουν αναπτυγμένες στην περιοχή για να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, καταγγέλλοντας αυτό που χαρακτηρίζουν ως επιθετικές ενέργειες, παρενοχλήσεις, απειλές και αυθαίρετες ανακοινώσεις από την Τεχεράνη.

«Το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά. Η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται»

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι περίπου 20 εμπορικά πλοία συνοδεύτηκαν με ασφάλεια κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά το τελευταίο 24ωρο. Ωστόσο, στοιχεία από συστήματα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας δείχνουν περιορισμένη κίνηση, ενώ η MarineTraffic ανακοίνωσε ότι η δραστηριότητα στην περιοχή μειώθηκε κατά περίπου 52% το διάστημα 10 έως 12 Ιουλίου σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Το Joint Maritime Information Center, που λειτουργεί υπό την ηγεσία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, επανέλαβε ότι, παρά το ιδιαίτερα αυξημένο επίπεδο απειλής, η διευρυμένη νότια θαλάσσια διαδρομή κοντά στο Ομάν παραμένει διαθέσιμη για τη διέλευση πλοίων και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε το Σάββατο ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν εκατοντάδες στρατιωτικούς στόχους του Ιράν κατά την προηγούμενη εβδομάδα, με στόχο, όπως ανέφερε, να περιορίσουν τη δυνατότητα της Τεχεράνης να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και πολιτικά σκάφη που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Τέλος, οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου κατέστρεψαν κέντρο διοίκησης και υπόστεγα μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ιορδανία, έπληξαν αμερικανικό σταθμό ραντάρ και εκτοξευτές πυραύλων στο Κουβέιτ, επιτέθηκαν σε υποστηρικτικές πλατφόρμες αμερικανικού αεροπλανοφόρου στο Ομάν και κατέστρεψαν κέντρο συντήρησης μαχητικών αεροσκαφών στο Κατάρ.

 

Διαβάστε επίσης 

Φον ντερ Λάιεν: Η ΕΕ εξετάζει πρόταση για τον περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Κάλας: Η ΕΕ εξετάζει τα επόμενα βήματα για τη Μέση Ανατολή και την προστασία της ναυσιπλοΐας

Ευρωπαϊκό φυσικό αέριο: Άλμα 4% στα 50,7 ευρώ – Φόβοι για τις ροές LNG μέσω Ορμούζ