Η ΕΤΑΔ μετατρέπει ένα εμβληματικό κεφάλαιο της ελληνικής αρχιτεκτονικής σε μοχλό ανάπτυξης και επενδύσεων
Πολλά χρόνια μετά την ακμή τους, τα ιστορικά Ξενία βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος. Κάποια έχουν ήδη αποκτήσει νέα ζωή μέσα από μεγάλες επενδύσεις, ενώ πολλά εξακολουθούν να παραμένουν κλειστά και αναξιοποίητα, παρά την υψηλή εμπορική και ιστορική τους αξία. Πρόκειται για ένα μοναδικό χαρτοφυλάκιο ακινήτων που, όπως έχει αποδείξει η εμπειρία, μπορεί να εξελιχθεί σε ισχυρό μοχλό ανάπτυξης όταν αξιοποιηθεί με τους κατάλληλους όρους. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η ΕΤΑΔ, η οποία μέσω διαγωνισμών και μακροχρόνιων εκμισθώσεων επιδιώκει να επαναφέρει τα εμβληματικά ξενοδοχεία στον τουριστικό και επενδυτικό χάρτη της χώρας.

Το επόμενο διάστημα, το ενδιαφέρον στρέφεται στους νέους διαγωνισμούς που ετοιμάζει η ΕΤΑΔ. Πρώτος στη σειρά είναι το Ξενία Κοζάνης, για το οποίο προωθείται ηλεκτρονικός ανοικτός πλειοδοτικός διαγωνισμός μακροχρόνιας εκμίσθωσης. Το ξενοδοχείο, που κατασκευάστηκε το 1965 από τον ΕΟΤ και παραμένει κλειστό για περισσότερα από είκοσι χρόνια, αποτελεί χαρακτηρισμένο μνημείο και στόχος είναι η αποκατάσταση και η επαναλειτουργία του ως νέου τουριστικού πόλου για τη Δυτική Μακεδονία. Ο διαγωνισμός θα τρέξει όλο το καλοκαίρι ώστε μέσα στο φθινόπωρο να αναδειχθεί ο επενδυτής που θα το μισθώσει.

Ακολουθεί το Ξενία Δράμας, το οποίο αναμένεται να βγει σε διαγωνισμό έως το τέλος του έτους. Το ακίνητο βρίσκεται σε οικόπεδο σχεδόν 3 στρεμμάτων και διαθέτει τριώροφο κτίριο συνολικής επιφάνειας 2.777 τ.μ., κατασκευασμένο το 1978 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κώστα Σταμάτη.
Οι συγκεκριμένες κινήσεις εντάσσονται στη συνολική στρατηγική της ΕΤΑΔ για την ενεργοποίηση ακινήτων με ιδιαίτερη ιστορική, αρχιτεκτονική και αναπτυξιακή αξία. Μέσα από ανοικτούς διαγωνισμούς, μακροχρόνιες μισθώσεις και συνεργασίες με ιδιώτες επενδυτές αλλά και δημόσιους φορείς, η εταιρεία επιδιώκει να επανεντάξει τα Ξενία στην οικονομική δραστηριότητα, δημιουργώντας επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και αναπτυξιακή ώθηση στις τοπικές κοινωνίες.
Η στρατηγική αυτή έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει αποτελέσματα. Το Ξενία Ουρανούπολης περνά πλέον σε νέα εποχή, καθώς εκμισθώθηκε για 30 χρόνια στη Domes Resorts, η οποία θα πραγματοποιήσει εκτεταμένη ανακαίνιση και θα το επαναλειτουργήσει ως Casa Cook Athos. Η επένδυση προβλέπει περισσότερα από 80 δωμάτια, με στόχο η μονάδα να υποδεχθεί τους πρώτους επισκέπτες μέσα στο 2027.
Παράλληλα, προχώρησαν σημαντικά και άλλες διαγωνιστικές διαδικασίες. Για το Ξενία Βυτίνας αναδείχθηκε οριστική πλειοδότρια η OTUS I.K.E., με ετήσιο μίσθωμα 121.003 ευρώ. Πρόκειται για την εταιρεία του Στρατή Μπατάγια, που βρίσκεται πίσω από τη μετατροπή του παλιού σανατορίου στα Μαγουλιανά στο πολυτελές ορεινό θέρετρο Manna Arcadia, μια επένδυση που επίσης προέκυψε μέσα από διαγωνισμό αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας.
Στο Ξενία Κομοτηνής πλειοδότης αναδείχθηκε η Meccanica Group, ένας ελληνικός όμιλος που δραστηριοποιείται στις τεχνικές υπηρεσίες, το facility management και τη συντήρηση υποδομών, έχοντας αποκτήσει τα τελευταία χρόνια ενεργό παρουσία και σε διαγωνισμούς του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου.
Τον Ιούνιο υπογράφηκε επίσης η σύμβαση μακροχρόνιας εκμίσθωσης του Ξενία Καρτερού στο Ηράκλειο Κρήτης, έκτασης άνω των 81 στρεμμάτων, στο επενδυτικό σχήμα «ΓΑΛΑΖΙΟ ΚΑΡΤΕΡΟΣ – ΗΛΙΟΣ ΕΠΕ & Village Planning ΜΟΝ. Ι.Κ.Ε.», με ετήσιο μίσθωμα 715.660 ευρώ.

Διαφορετική προσέγγιση επιλέχθηκε για το Ξενία Άνδρου, το οποίο παραχωρήθηκε μακροχρόνια στον δήμο Άνδρου, με στόχο την αποκατάσταση του ακινήτου και την αξιοποίησή του με σεβασμό στην ιστορική και πολιτιστική του φυσιογνωμία.
Από τα Ξενία του ’70 στα χέρια επενδυτών
Η σημασία, όμως, των Ξενία δεν περιορίζεται στην αξία των ακινήτων. Το πρόγραμμα που ανέπτυξε ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού από τη δεκαετία του 1950 αποτέλεσε ένα από τα πιο ολοκληρωμένα αναπτυξιακά εγχειρήματα της μεταπολεμικής Ελλάδας. Περισσότερα από 70 ξενοδοχεία, μοτέλ και τουριστικές εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν από κορυφαίους αρχιτέκτονες, με κυριότερο τον Άρη Κωνσταντινίδη, ακολουθώντας μια φιλοσοφία που συνέδεε τη σύγχρονη αρχιτεκτονική με το φυσικό τοπίο και την τοπική ταυτότητα κάθε περιοχής.
Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα Ξενία που διαχειρίζεται σήμερα η ΕΤΑΔ αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου επενδυτικού χαρτοφυλακίου που σταδιακά επανέρχεται στην αγορά, ενώ ήδη υπάρχουν παραδείγματα επενδύσεων που βασίστηκαν στην επαναξιοποίηση των ιστορικών Ξενία. Η οικογένεια Τσάκου, μέσω της Avlum Enterprises, ανέλαβε την ανακατασκευή του Ξενία Χίου, έπειτα από διαγωνισμό της ΕΤΑΔ. Το ιστορικό Ξενία Σκιάθου μετατράπηκε στο πολυτελές Elivi Skiathos από την οικογένεια Ναθαναηλίδη, ενώ το Ξενία Φλώρινας επαναλειτούργησε ύστερα από επένδυση περίπου 9 εκατ. ευρώ της οικογένειας Τόττη.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η αξιοποίηση του Ξενία Κύθνου, όπου έχει παραχωρηθεί για 99 χρόνια το δικαίωμα ανάπτυξης του ακινήτου μαζί με τις ιαματικές πηγές.
Παρά τα θετικά βήματα, ο δρόμος παραμένει μακρύς. Αρκετά Ξενία εξακολουθούν να βρίσκονται σε κατάσταση εγκατάλειψης, μεταξύ των οποίων εκείνα σε Ηγουμενίτσα, Ξάνθη, Πλαταμώνα, Νάξο, Τσαγκαράδα και Καλεντζίου, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος του επενδυτικού αποθέματος που παραμένει ανεκμετάλλευτο.