Στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ τα giveaway, οι αναρτήσεις με αντάλλαγμα δωρεάν προϊόντα και οι έμμεσες διαφημίσεις – Πώς influencers πέφτουν στην «τσιμπίδα» της εφορίας

Σχεδόν 4 στους 10 Έλληνες ακολουθούν γνωστούς και μη influencers στα social media, ενώ την ίδια ώρα η διαφημιστική πίτα στη χώρα μας μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς τις ψηφιακές πλατφόρμες, όπως το Facebook, το Instagram και το Tiktok.

Μπροστά στη ραγδαία άνοδο της διαφήμισης στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, οι influencers προχωρούν σε προωθήσεις προϊόντων και υπηρεσιών, σε συνεργασία κυρίως με εταιρείες, με πενταψήφιους και εξαψήφιους τζίρους, ανάλογα με τον αριθμό των followers κάθε λογαριασμού. Η δυναμική των influencers είναι ανάλογη των followers τους. Όσο περισσότεροι ακόλουθοι, τόσο μεγαλύτερη προβολή των διαφημιζόμενων εμπορευμάτων και υπηρεσιών, που οδηγεί σε μεγαλύτερη αμοιβή.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που διογκώνεται χρόνο με το χρόνο, ενώ πέραν από τις εμφανείς διαφημίσεις, οι οποίες συνοδεύονται από τα απαραίτητα τιμολόγια, υπάρχουν και μια σειρά ακόμη από προωθήσεις προϊόντων και υπηρεσιών που μπαίνουν στο μικροσκόπιο της εφορίας. Πιο συχνές είναι οι πρακτικές:

-των διαγωνισμός με δώρα (γνωστά ως giveaways) και η

-προβολή προϊόντων με αντάλλαγμα δωρεάν προϊόντα ή υπηρεσίες (barter).

Αυτές οι συνεργασίες μέσω των social media όμως, μπαίνουν στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ, καθώς αποτελούν φορολογητέα ύλη. Το σκεπτικό της εφορίας γύρω από αυτές τις περιπτώσεις αποτυπώνεται στην υπόθεση influencer που διαφήμιζε προϊόντα μέσα από τον λογαριασμό της στο Instagram και κατέληξε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ.

Οι αναρτήσεις και τα stories ακόμα και για δωρεάν προϊόντα ή giveaway, μπορεί να θεωρηθούν φορολογητέα συναλλαγή. Δηλαδή, θα πρέπει να υπάρχουν τιμολόγια ακόμα και αν δεν υφίσταται άμεση χρηματική πληρωμή.

Η υπόθεση της influencer στο Instagram

Η υπόθεση αφορά εταιρεία με αντικείμενο τις «υπηρεσίες που παρέχονται από διαφημιστικά γραφεία», η οποία ελέγχθηκε για τη δραστηριότητά της στο Instagram. Από τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε προέκυψε πως τα stories και οι αναρτήσεις είχαν εμπορικό χαρακτήρα, αλλά δεν είχαν τιμολογηθεί, ακόμα και αν είχαν χαρακτηριστεί ως «ανταλλακτικές συμφωνίες».

Οι ελεγκτές της εφορίας συγκέντρωσαν υλικό από αναρτήσεις στο Instagram για τα έτη 2019 και 2020, από τις οποίες προέκυπτε προβολή επιχειρήσεων, προϊόντων και υπηρεσιών. Από τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν επιχειρηματικές συναλλαγές που δεν τιμολογήθηκαν. Συγκεκριμένα, καταλογίστηκε στην εταιρεία μη έκδοση 54 φορολογικών στοιχείων, συνολικής καθαρής αξίας 81.500 ευρώ, πλέον ΦΠΑ 19.560 ευρώ. Για την παράβαση αυτή επιβλήθηκε πρόστιμο 9.780 ευρώ.

Παράλληλα, καταλογίστηκε φόρος εισοδήματος και πρόστιμο συνολικού ύψους 42.125,28 ευρώ, καθώς και διαφορά ΦΠΑ 19.560 ευρώ. Η φορολογική αρχή δεν περιορίστηκε μόνο στις μη τιμολογημένες αναρτήσεις, αλλά συνυπολόγισε και δαπάνες που θεώρησε προσωπικές καταναλωτικές δαπάνες και όχι εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες.

Η ΔΕΔ τελικά απέρριψε την προσφυγή της εταιρείας που διατηρεί η influencer, καθώς δεν δέχθηκε τους ισχυρισμούς της πως πρόκειται για προσωπικές αναρτήσεις χωρίς εμπορικό περιεχόμενο, ενώ άλλες αποτελούσαν παροχή προϊόντων ή υπηρεσιών ως αντάλλαγμα για διαφημιστική προβολή, γνωστό ως barter ή giveaways.

Οι «φοροπαγίδες» για τους influencers

Όσοι δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στα social media, θα πρέπει να γνωρίζουν πως η εφορία τους θεωρεί ελεύθερους επαγγελματίες και θα πρέπει να εκδίδουν τα ανάλογα παραστατικά κάθε φορά που προχωρούν σε μια εμπορική συνεργασία.

Στην υπόθεση της influencer που κατέληξε στη ΔΕΔ, προέκυψε από τα στοιχεία του φακέλου ότι η προσφεύγουσα κατά το έτος 2019 είχε διενεργήσει 322 αναρτήσεις, από τις οποίες κάποιες είχαν τιμολογηθεί, ενώ οι υπόλοιπες ταξινομήθηκαν στις ακόλουθες κατηγορίες:

-9 περιπτώσεις αναρτήσεων που η προσφεύγουσα χαρακτήρισε ως ανταλλακτικές συμφωνίες (barter), όπου σύμφωνα με την ίδια, εκείνη προωθεί χωρίς αμοιβή κάποιο προϊόν ή υπηρεσία το οποίο παρέχεται δωρεάν από τον διαφημιζόμενο

-11 περιπτώσεις αναρτήσεων που αφορούσαν Give aways – διαγωνισμούς στο πλαίσιο προωθητικής δράσης χωρίς κατά δήλωσή της να εισπράξει αμοιβή

-46 περιπτώσεις αναρτήσεων, με τις οποίες προβάλλει μέσω «ταγκαρισμένων λογαριασμών», διάφορα είδη ένδυσης, υπόδησης, κοσμήματα, καλλυντικά, είδη τεχνολογίας, είδη διατροφής, κ.α. υπηρεσιών όπως εστιατορίου, ξενοδοχείου, κομμωτηρίου, κέντρου αισθητικής, γυμναστηρίου, φωτογράφων, στυλιστών κ.α. και παραγωγών όπως τηλεοπτικά προγράμματα, περιοδικά κλπ, για τις οποίες ισχυρίζεται ότι αφορούν προσωπικές στιγμές της μοναδικής εταίρου και διαχειρίστριάς της.

Πλέον ο φοροελεγκτικός μηχανισμός διαθέτει τη δυνατότητα να παρακολουθεί σε real time τα εισοδήματα που αποκτώνται μέσω των κοινωνικών μέσων δικτύωσης. Κάθε φορά που ένας influencer «κόβει» ένα τιμολόγιο για μια συνεργασία του με εταιρεία για την προβολή προϊόντων και υπηρεσιών, η συναλλαγή εμφανίζεται αυτομάτως στην ΑΑΔΕ. Έτσι, οι ελεγκτές γνωρίζουν τα εισοδήματα που εμφανίζονται, χωρίς να περιμένουν τις δηλώσεις ΦΠΑ ή την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων. Δηλαδή, η εφορία γνωρίζει πριν δηλωθούν τα κέρδη από τις αναρτήσεις στα social.

Όσοι συνεχίζουν να… αψηφούν τους νόμους και προβάλουν διαφημίσεις προϊόντων ή υπηρεσιών ανεβάζοντας stories και reels σε Instagram, Facebook ή TikTok χωρίς να κόβουν το απαιτούμενο τιμολόγιο, θα έρθουν αντιμέτωποι με τις σαρωτικές διασταυρώσεις που πραγματοποιεί συνεχώς η ΑΑΔΕ. Με τη χρήση και της τεχνητής νοημοσύνης, ο ειδικός μυστικός αλγόριθμος μπορεί να εντοπίσει όσους influencers φοροδιαφεύγουν, επιβάλλοντας «τσουχτερά» πρόστιμα.

Εδώ και καιρό στο «παιχνίδι» των ελέγχων έχει μπει και ένα νέο λογισμικό που περιέχει τεχνητή νοημοσύνη, με αποτέλεσμα οι διασταυρώσεις των στοιχείων και ο έλεγχος των φοροφυγάδων να γίνεται μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Το λογισμικό μπορεί να ελέγξει σε ένα προφίλ ακόμα και αναρτήσεις προηγούμενων ετών, καθώς διαθέτει έναν ειδικό αλγόριθμο, ο οποίος παραμένει ως «επτασφράγιστο» μυστικό στον τρόπο που λειτουργεί. Η ΑΑΔΕ έχει δώσει μόνο ελάχιστες πληροφορίες για τον τρόπο που οι διαδικτυακοί «ράμπο» σαρώνουν το διαδίκτυο, ώστε να κινούνται «αθόρυβα» ανάμεσα στους φοροφυγάδες.

Τα tags και τα hashtags

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να επιδεικνύουν και οι influencers όταν χαρακτηρίζουν ορισμένες από τις αναρτήσεις τους ως προσωπικές στιγμές ή απλές κοινοποιήσεις παρουσίας σε χώρους και πρόσωπα.

Όταν αυτές έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με αναρτήσεις που είχαν ήδη τιμολογηθεί, όπως hashtags και tags προς διαφημιζόμενες επιχειρήσεις, συνδέονται με προϊόντα ή υπηρεσίες, έχουν επαγγελματική επιμέλεια από φωτογράφους, βιντεογράφους, κομμωτές και στυλίστες και σχετίζονταν με το αντικείμενο δραστηριότητας της εταιρείας, τότε για την εφορία παύουν να θεωρούνται προσωπικές και «μετρούν» ως εμπορικές δραστηριότητες.

Μάλιστα, ο φοροελεγκτικός μηχανισμός έχει τη δυνατότητα να υπολογίζει και τα ποσά που δεν έχουν δηλωθεί. Στην συγκεκριμένη περίπτωση της influencer, ο έλεγχος χρησιμοποίησε ως βάση τις πραγματικές τιμές που προέκυπταν από συμφωνητικά της ίδιας της εταιρείας: 1.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ για post και 2.500 ευρώ πλέον ΦΠΑ για giveaway.

Η μέθοδος του barter

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της απόφασης της ΔΕΔ αφορά τις συμφωνίες ανταλλαγής, δηλαδή τα barter. Η influencer υποστήριξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν έλαβε χρηματική αμοιβή, αλλά προώθησε προϊόντα ή υπηρεσίες που της παρασχέθηκαν δωρεάν. Η ΔΕΔ όμως υιοθέτησε τη θέση του ελέγχου ότι η παροχή προϊόντων ή υπηρεσιών έναντι διαφημιστικής προβολής δεν είναι δωρεάν, αλλά οικονομική συναλλαγή.

Με απλά λόγια, αν ένας influencer προβάλει ένα προϊόν και ως αντάλλαγμα λαμβάνει το ίδιο το προϊόν, διαμονή, γεύμα, υπηρεσία ή άλλη παροχή, τότε η συναλλαγή μπορεί να θεωρηθεί φορολογητέα, καθώς η παροχή σε είδος έναντι διαφημιστικής προβολής συνιστά οικονομική συναλλαγή και όχι δωρεάν παροχή.

Σαρωτικοί έλεγχοι

Πριν από λίγες εβδομάδες 18 influencers οδηγήθηκαν στη δικαιοσύνη για διαφημίσεις παράνομου τζόγου, ενώ πριν από μήνες πάνω από 20 πασίγνωστοι influencers είχαν βρεθεί στο στόχαστρο του ελέγχου της ΑΑΔΕ, καθώς υπήρχαν υποψίες για εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Μάλιστα, η Ανεξάρτητη Αρχή έχει δώσει συγκεκριμένες οδηγίες ώστε να είναι εμφανές πότε μια ανάρτηση είναι χορηγούμενη ή όχι.

Οι έλεγχοι της εφορίας είναι ιδιαίτερα ασφυκτικοί τα τελευταία χρόνια, ενώ σε αυτή τη μάχη συμβάλει καθοριστικά και η μονάδα ψηφιακών διασταυρώσεων της ΑΑΔΕ, η οποία συλλέγει πληροφορίες μέσω του ΑΙ, αξιοποιώντας όλες τις δεξαμενές φορολογικών δεδομένων, μεταξύ των οποίων τα ψηφιακά συστήματα φορολόγησης, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το διαδίκτυο.

Διαβάστε επίσης

Πισσαρίδης: Βάζει «φρένο» στον ενθουσιασμό για την AI – Δεν θα επαναφέρει τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης

ΕΛΓΑ: Καταβλήθηκαν σήμερα €13,8 εκατ. σε 9.634 ασφαλιζόμενους παραγωγούς για ζημίες του 2025

Ποιοι μένουν εκτός της ενίσχυσης των 300 ευρώ τον Νοέμβριο – Τα κριτήρια που αποκλείουν χιλιάδες συνταξιούχους