Ζελένσκι: Με ενισχυμένη θέση στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ – Τα ουκρανικά πλήγματα στη Ρωσία και η κρίσιμη συνάντηση με Τραμπ

Σε καλή ψυχολογική κατάσταση βρίσκεται ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενόψει των συνομιλιών του με τον Ντόναλντ Τραμπ και τους άλλους ηγέτες του ΝΑΤΟ στη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας στην Τουρκία, σύμφωνα με πρόσωπο που συνομίλησε μαζί του τις τελευταίες ημέρες. Και ο Ουκρανός πρόεδρος φαίνεται να έχει λόγους να αισιοδοξεί.

Οι επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά ρωσικών γραμμών ανεφοδιασμού, βαθιά πίσω από το μέτωπο και στην κατεχόμενη Κριμαία, ενισχύουν το ηθικό των Ουκρανών. Παράλληλα, δισεκατομμύρια ευρώ χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αρχίσει να εισρέουν στο Κίεβο, περιορίζοντας τις οικονομικές πιέσεις που απειλούσαν να υπονομεύσουν τόσο τη στρατιωτική προσπάθεια όσο και την ουκρανική οικονομία.

Την ίδια ώρα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες δυσκολίες στο εσωτερικό της χώρας, μετά από ένα πρωτοφανές κύμα ουκρανικών επιθέσεων σε κρίσιμα διυλιστήρια πετρελαίου τους τελευταίους δύο μήνες, το οποίο προκάλεσε προβλήματα στην τροφοδοσία καυσίμων σε ολόκληρη τη Ρωσία.

Από το Καλίνινγκραντ στη Βαλτική έως τις ακτές του Ειρηνικού, Ρώσοι πολίτες αναφέρουν δελτίο στα καύσιμα, πολύωρες ουρές στα πρατήρια και διεύρυνση της μαύρης αγοράς βενζίνης.

«Στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Ζελένσκι θα έχει να παρουσιάσει τα αποτελέσματα των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων», δήλωσε ο Ολεξίι Χοντσαρένκο, βουλευτής του αντιπολιτευόμενου κόμματος Ευρωπαϊκή Αλληλεγγύη. «Η Ουκρανία μπορεί σίγουρα να εκπλήξει για ακόμη μία φορά τους συμμάχους της».

Η εικόνα αυτή έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη Σύνοδο Κορυφής της Χάγης πέρυσι, όταν ο Τραμπ άφηνε μέχρι την τελευταία στιγμή ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησής του με τον Ζελένσκι, λίγους μόλις μήνες μετά την περιβόητη σύγκρουσή τους στο Οβάλ Γραφείο.

Τώρα, ο Ζελένσκι έφτασε ακόμη και στο σημείο να κάνει ένα σκωπτικό σχόλιο, όταν ο Πούτιν χαρακτήρισε «αγενή» μια ανοιχτή επιστολή που του είχε στείλει τον περασμένο μήνα, καλώντας τον σε απευθείας ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Δεν διαβάσατε την πρώτη εκδοχή», δήλωσε χαμογελώντας στο Sky News.

Η Ουκρανία «τα πηγαίνει πολύ καλύτερα τους τελευταίους δύο μήνες», δήλωσε τη Δευτέρα σε Ουκρανούς δημοσιογράφους ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.

«Πλήττετε στόχους βαθιά μέσα στη Ρωσία, είτε πρόκειται για ενεργειακές υποδομές είτε για κρίσιμες εγκαταστάσεις της αμυντικής βιομηχανίας. Και στην πρώτη γραμμή καταφέρνετε να εμποδίζετε τους Ρώσους να σημειώσουν μεγάλες προελάσεις», ανέφερε.

Φτάνοντας στην Άγκυρα την Τρίτη, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι «δεν έχει απομείνει κανένα μεγάλο ρωσικό διυλιστήριο που να μην έχει πληγεί από την Ουκρανία». Πρόσθεσε ακόμη ότι το Κίεβο είναι πλέον σε θέση να αναχαιτίζει περισσότερο από το 90% των ρωσικών drones τύπου Shahed.

«Καμία άλλη χώρα δεν διαθέτει τη δυνατότητα να αμυνθεί απέναντι σε επιθέσεις drones τέτοιας κλίμακας», δήλωσε ο Ζελένσκι απευθυνόμενος σε ηγέτες και αξιωματούχους. «Δεν πολεμάμε αυτόν τον πόλεμο για ευχαρίστηση ή για γεωπολιτικούς λόγους. Η Ρωσία έφερε αυτόν τον πόλεμο στην Ουκρανία».

Βεβαίως, δεν εξελίσσονται όλα προς όφελος της Ουκρανίας, παρά τη μεγαλύτερη αισιοδοξία που επικρατεί το τελευταίο διάστημα στο Κίεβο για έναν πόλεμο που έχει πλέον εισέλθει για τα καλά στο πέμπτο έτος του.

Τα ρωσικά στρατεύματα συνεχίζουν να προωθούνται σταδιακά στην οχυρωμένη ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, αν και με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες απώλειες.

Οι αδιάκοπες ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones στο Κίεβο αναδεικνύουν παράλληλα τη δραματική ανάγκη της Ουκρανίας για περισσότερα συστήματα αεράμυνας, καθώς οι ελλείψεις σε αμερικανικούς αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot γίνονται όλο και πιο έντονες.

Οι επιθέσεις από το βράδυ της Κυριακής έως το πρωί της Δευτέρας στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 14 ανθρώπους, μία ημέρα αφότου ο Πούτιν και ο Τραμπ συζήτησαν τηλεφωνικά για την Ουκρανία.

«Θέλει να το τελειώσει», δήλωσε τη Δευτέρα ο Τραμπ αναφερόμενος στον Πούτιν. «Και ο πρόεδρος Ζελένσκι θέλει πραγματικά να τελειώσει τώρα. Θα πάμε στο ΝΑΤΟ, θα το συζητήσουμε και πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε».

Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία σαφής ένδειξη ότι ο Πούτιν είναι διατεθειμένος να τερματίσει τον πόλεμο, παρά την αυξανόμενη αναστάτωση στη ζωή εκατομμυρίων Ρώσων εξαιτίας των ουκρανικών επιθέσεων, οι οποίες έχουν υπονομεύσει τις προσπάθειες του Κρεμλίνου να προστατεύσει τον πληθυσμό από τις συνέπειες του πολέμου και να αποτρέψει κοινωνικές εντάσεις.

Η οργή των Ρώσων για τις ελλείψεις καυσίμων έρχεται να προστεθεί στη δυσαρέσκεια για τις εκτεταμένες διακοπές του διαδικτύου μέσω κινητής τηλεφωνίας, τις οποίες το Κρεμλίνο επέβαλε επικαλούμενο λόγους ασφαλείας.

«Δεν έχει απολύτως καμία επίδραση στον Πούτιν», δήλωσε ο Αντρέι Κολέσνικοφ, πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Μόσχα, σημειώνοντας ότι οι επιθέσεις ωθούν πολλούς Ρώσους να υιοθετήσουν μια νοοτροπία “πολιορκημένου φρουρίου” και να συσπειρωθούν γύρω από τις Αρχές.

«Παρόλα αυτά, η κόπωση αυξάνεται και μπορεί να μετατραπεί σε εκνευρισμό», πρόσθεσε.

Ο Ζελένσκι και ο Τραμπ αναμένεται να έχουν συνομιλίες την Τετάρτη, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα. Οι δύο ηγέτες είχαν επίσης τηλεφωνική επικοινωνία το Σάββατο.

Σε μια πιθανή ένδειξη της αυξημένης αυτοπεποίθησης του Κιέβου για τη θέση του, ο Ζελένσκι καθυστερεί να υπογράψει συμφωνία συνεργασίας με τις ΗΠΑ για την παραγωγή drones, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το θέμα.

Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο πρόεδρος ενδέχεται να επιδιώκει καλύτερους όρους από την Ουάσιγκτον, καθώς και μεγαλύτερη αναγνώριση της αξίας της συμφωνίας από ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους.

Τον Μάιο είχαν επιβεβαιώσει κατ’ ιδίαν ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ιδιόκτητη ουκρανική τεχνολογία στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Ο εκπρόσωπος του Ζελένσκι, Ντμίτρο Λίτβιν, διέψευσε, απαντώντας στο Bloomberg News, ότι ο Ουκρανός πρόεδρος κωλυσιεργεί σχετικά με τη συμφωνία για τα drones.

Η στάση του Τραμπ απέναντι στην Ουκρανία ενδέχεται επίσης να έχει γίνει ηπιότερη από τότε που είπε στον Ζελένσκι «δεν έχεις τα χαρτιά» κατά τη θεαματική σύγκρουσή τους στον Λευκό Οίκο πέρυσι. Τον περασμένο μήνα δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο Ζελένσκι «τα πηγαίνει αρκετά καλά» απέναντι στη Ρωσία.

Παρόλα αυτά, ορισμένοι Ευρωπαίοι σύμμαχοι παραμένουν επιφυλακτικοί, παρότι αναγνωρίζουν ότι η τεχνογνωσία της Ουκρανίας στην παραγωγή και τη χρήση drones έχει ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση του Ζελένσκι.

Αν και οι προσδοκίες είναι πλέον θετικές για τη συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι, η απρόβλεπτη συμπεριφορά του Αμερικανού προέδρου σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα πως οι συνομιλίες θα εξελιχθούν ομαλά, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που γνωρίζουν την κατάσταση.

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν αναμένουν επίσης από τον Τραμπ να αυξήσει ουσιαστικά την πίεση προς τη Ρωσία, είτε μέσω νέων κυρώσεων είτε μέσω της επανέναρξης της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Ο Πούτιν έχει αναγνωρίσει τη δημόσια δυσαρέσκεια για τις ελλείψεις καυσίμων σε πολλές περιοχές της Ρωσίας. Και παρότι το Κρεμλίνο επιμένει ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο, η δημοτικότητα του Ρώσου προέδρου έχει υποχωρήσει στις δημοσκοπήσεις.

Ο δείκτης εμπιστοσύνης προς τον Πούτιν μειώθηκε κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες σε μία εβδομάδα, στο 73,3%, σε έρευνα της 3ης Ιουλίου από το κρατικό ινστιτούτο δημοσκοπήσεων VTsIOM. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγράψει το ινστιτούτο από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ποσοστό αποδοχής του Ρώσου προέδρου μειώθηκε επίσης κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες, στο 74%, σε δημοσκόπηση του Ιουνίου από το ανεξάρτητο Κέντρο Levada με έδρα τη Μόσχα — το χαμηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2022.

Το ποσοστό των Ρώσων που θεωρούν ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση υποχώρησε στο 52% από 61%, επίσης στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου.

«Οι Ρώσοι ανησυχούν έντονα και γνωρίζουν πολύ καλά αυτές τις αναταράξεις», δήλωσε η Έλα Πανεγιάχ, ερευνήτρια στο think tank New Eurasian Strategies Centre με έδρα το Λονδίνο.

«Ταυτόχρονα, οι ελλείψεις καυσίμων δεν επηρεάζουν τα ίδια τμήματα του πληθυσμού που έχουν πληγεί περισσότερο από τις διακοπές των δικτύων κινητής τηλεφωνίας — κάτι που σημαίνει ότι δημιουργείται μια νέα ομάδα δυσαρεστημένων πολιτών».

Για να στηρίξει την εγχώρια προσφορά καυσίμων και να συγκρατήσει τις τιμές λιανικής, η ρωσική κυβέρνηση κατέβαλε μόνο τον Ιούνιο περισσότερα από 2,7 δισ. δολάρια σε επιδοτήσεις προς τα διυλιστήρια, αυξάνοντας περαιτέρω τις πιέσεις στον ήδη επιβαρυμένο από τον πόλεμο κρατικό προϋπολογισμό.

Η θέση του Ζελένσκι μπορεί να μοιάζει σήμερα πιο ευνοϊκή, εν μέρει επειδή το 2025 ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά για την Ουκρανία.

Οι πολιτικές διαφωνίες στην Ευρώπη καθυστέρησαν επί μήνες ένα κρίσιμο πακέτο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ, ενώ οι ρωσικές επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας άφησαν εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς θέρμανση και ηλεκτρικό ρεύμα κατά τη διάρκεια του ψυχρότερου χειμώνα από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής, τον Φεβρουάριο του 2022.

Τον Νοέμβριο, ο Ζελένσκι είχε παραδεχθεί ότι η Ουκρανία βρισκόταν αντιμέτωπη με «μία από τις δυσκολότερες στιγμές της ιστορίας μας», αφού οι ΗΠΑ απείλησαν να διακόψουν τη στήριξη εάν το Κίεβο δεν αποδεχόταν μια ειρηνευτική συμφωνία που θα το ανάγκαζε να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία, βάσει ενός σχεδίου 28 σημείων.

Η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της απέρριψαν το συγκεκριμένο σχέδιο.

Οι διπλωματικές προσπάθειες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχουν βαλτώσει από τότε που ξέσπασε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή τον Φεβρουάριο. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές προσπάθειες να βρεθεί ένας εκπρόσωπος που θα μπορούσε να συνομιλήσει με τον Πούτιν δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει.

Αξιωματούχοι του Κρεμλίνου επιμένουν ότι οι συμφωνίες που, όπως υποστηρίζουν, επιτεύχθηκαν μεταξύ Τραμπ και Πούτιν στη Σύνοδο Κορυφής της Αλάσκας τον περασμένο Αύγουστο πρέπει να αποτελέσουν τη βάση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ο Πούτιν απαιτεί από την Ουκρανία να παραδώσει την ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, την οποία η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να καταλάβει πλήρως, παρά τις συγκρούσεις που διαρκούν από το 2014. Το Κίεβο απορρίπτει το αίτημα.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε τη Δευτέρα ότι υπάρχει «κατανόηση» μεταξύ Πούτιν και Τραμπ για τη συνέχιση των επαφών τους σύντομα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν νωρίτερα αφήσει να εννοηθεί ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επικοινωνήσει ξανά με τον Πούτιν μετά τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι.

Στις 25 Ιουνίου, ο Ζελένσκι ανέθεσε στην ουκρανική υπηρεσία ασφαλείας να πραγματοποιήσει μια «40ήμερη επιχείρηση επιρροής», με στόχο να πειστεί ο Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το σχέδιο.

Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός ηγέτης επιχειρεί να ενισχύσει διεθνώς το επιχείρημα υπέρ της μεταφοράς του πολέμου στο ρωσικό έδαφος, προτείνοντας συμφωνία για drones με την Ευρωπαϊκή Ένωση και υπογράφοντας διμερείς συμφωνίες με σειρά ευρωπαϊκών κρατών για την από κοινού παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού.

«Χωρίς την ουκρανική εμπειρία, την τεχνογνωσία στον τομέα της ασφάλειας και τις δοκιμές σε έναν σύγχρονο πόλεμο, είναι πλέον απλώς αδύνατο να εγγυηθεί κανείς την ασφάλεια», δήλωσε ο Ζελένσκι την 1η Ιουλίου, κατά την επίσκεψή του στην Ιρλανδία, καθώς το Δουβλίνο αναλάμβανε την εξάμηνη εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ.

«Το κλίμα έχει αλλάξει από τον χειμώνα και μετά», δήλωσε ο Τζον Φόρμαν, πρώην ακόλουθος Άμυνας της Βρετανίας τόσο στη Μόσχα όσο και στο Κίεβο.

«Η εικόνα μιας Ουκρανίας που επιβιώνει, αντεπιτίθεται, μεταφέρει τη μάχη στους Ρώσους, στην Κριμαία, και εκθέτει τον Πούτιν δεν περνά απαρατήρητη από τους ηγέτες του ΝΑΤΟ».

Διαβάστε επίσης 

Μαρίν Λεπέν: Καταδικάστηκε σε φυλάκιση 3 ετών – Μπορεί να είναι υποψήφια πρόεδρος της Γαλλίας το 2027

NATO: Η Ουκρανία σχεδιάζει την υπογραφή συμφωνιών αμυντικής συνεργασίας – Ανοικτό το ενδεχόμενο παραγωγής PAC-3 εκτός ΗΠΑ

Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ: Χέρι – χέρι ο Ερντογάν με τον Ρούτε στην Άγκυρα