Alpha Bank για ελληνική οικονομία: Δοκιμάζονται ανάπτυξη και επενδύσεις λόγω Ιράν – «Ασπίδα» ο τουρισμός και η αξιοπιστία στις αγορές

Με ενισχυμένες αντοχές εισήλθε στο 2026 η ελληνική οικονομία, εμφανίζοντας καλύτερη δημοσιονομική εικόνα και ενισχυμένη αξιοπιστία στις αγορές, ωστόσο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό, τον τουρισμό και τις επενδύσεις, σύμφωνα με την Alpha Bank. 

Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημειώνει σε ανάλυσή της η Τράπεζα, οι εκτιμήσεις εγχώριων και ξένων οργανισμών μετά το ξέσπασμα του πολέμου μιλούν για αύξηση του ΑΕΠ κάτω του 2% για το 2026, δηλαδή κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις.

Ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,4% φέτος, με τις προβλέψεις να είναι πλέον κατά μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερες.

Σύμφωνα με το report “GREECE, ECONOMIC & FINANCIAL OUTLOOK” του Economic Research της Alpha Bank, η Ελλάδα πέτυχε το 2025 ανάπτυξη 2,1%, υπεραποδίδοντας για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης.

Η αύξηση του ΑΕΠ στηρίχθηκε κυρίως στην ισχυρή άνοδο των επενδύσεων κατά 8,9%, στην ανθεκτική ιδιωτική κατανάλωση και στη νέα χρονιά-ρεκόρ για τον τουρισμό.

Την ίδια στιγμή, η ανεργία μειώθηκε στο 8,9%, αν και παραμένουν σημαντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε κλάδους όπως οι κατασκευές, η μεταποίηση και ο τουρισμός.

Για πρώτη φορά μετά την πανδημία, οι επενδύσεις αποτέλεσαν τον βασικότερο παράγοντα ενίσχυσης της ανάπτυξης, συνεισφέροντας 1,5 ποσοστιαία μονάδα στο συνολικό αποτέλεσμα.

Η αναπτυξιακή δυναμική του 2026 στηρίζεται επίσης στο ισχυρό carry-over effect του τελευταίου τριμήνου του 2025, που εκτιμάται στο 1,1%.

Παράλληλα, οι δημοσιονομικές συνθήκες έχουν βελτιωθεί αισθητά από το 2023, με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ξεκάθαρη αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Κύμα αβεβαιότητας λόγω Μέσης Ανατολής

Οι αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης και η πτώση των αποδόσεων των ομολόγων, παρά την άνοδο που ακολούθησε το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, επιβεβαιώνουν την ενισχυμένη εμπιστοσύνη των αγορών.

Την ίδια στιγμή, η στρατηγική σημασία της Ελλάδας αυξάνεται καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να διαφοροποιηθεί ενεργειακά μακριά από τη Ρωσία.

Οι υποδομές LNG και η ισχυρή ναυτιλιακή παρουσία ενισχύουν τον ρόλο της χώρας ως αναδυόμενου περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.

Ωστόσο, η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή προσθέτει, σύμφωνα με την Alpha Bank, ένα επιπλέον κύμα αβεβαιότητας στο διεθνές περιβάλλον.

Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σημειώνεται ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 30% και 47% αντίστοιχα, ενισχύοντας τους φόβους για στασιμοπληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη.

Η Ελλάδα, αν και δεν εισάγει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο από το Ιράν, παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς είναι καθαρός εισαγωγέας ενέργειας και το πετρέλαιο μαζί με το φυσικό αέριο αντιστοιχούν στο 61% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης.

Το βασικό κανάλι μετάδοσης είναι το ενεργειακό κόστος.

Η αύξηση των διεθνών τιμών επιβαρύνει τις επιχειρήσεις, αυξάνει το κόστος παραγωγής και μεταφορών και μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές τροφίμων, αγαθών και υπηρεσιών.

Η ενέργεια τροχοπέδη στον πληθωρισμό

Σύμφωνα με την Alpha Bank, οι πρώτες επιπτώσεις έχουν ήδη φανεί στον πληθωρισμό. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 3,4% τον Μάρτιο του 2026 και επιταχύνθηκε στο 4,6% τον Απρίλιο, έναντι μέσου όρου 3% στο πρώτο δίμηνο του έτους.

Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη της ενεργειακής συνιστώσας, η οποία αυξήθηκε κατά 7,7% τον Μάρτιο και κατά 21,9% τον Απρίλιο. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς συμπίπτει με την έναρξη της τουριστικής περιόδου και την ενίσχυση της ζήτησης για υπηρεσίες.

Κρίσιμο σημείο είναι το αν η ενεργειακή ακρίβεια θα παραμείνει προσωρινό φαινόμενο ή αν θα περάσει μονιμότερα στον πυρήνα του πληθωρισμού. Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα πιεστούν τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις και το εμπορικό ισοζύγιο, ιδίως στο σκέλος των καυσίμων.

Ρεκόρ στον τουρισμό, αλλά με γεωπολιτικό ρίσκο

Όπως αναφέρει η Τράπεζα, ο τουρισμός παραμένει βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας.

Μάλιστα, το 2025 οι διεθνείς αφίξεις, χωρίς τις κρουαζιέρες, έφθασαν τα 38 εκατομμύρια, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν στα 23,6 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τα ιστορικά υψηλά του 2024.

Εντούτοις, μια γενικευμένη κρίση ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις κρατήσεις, τις κρουαζιέρες και τις εισπράξεις, ειδικά στην υψηλή περίοδο.

Από την άλλη, σε περίπτωση που η σύγκρουση παραμείνει γεωγραφικά περιορισμένη, η Ελλάδα μπορεί να ωφεληθεί από φαινόμενα υποκατάστασης, όπως είχε συμβεί την περίοδο της Αραβικής Άνοιξης.

Ισχυρό πλεονέκτημα η δημοσιονομική ισχύς

Το ισχυρό πλεονέκτημα της Ελλάδας είναι η δημοσιονομική της θέση.

Το 2025 το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκε στα 12,1 δισ. ευρώ, ή 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας σημαντικά τις αρχικές προβλέψεις.

Το δημόσιο χρέος μειώθηκε στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025, από 209,4% το 2020, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωζώνη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, αναμένεται περαιτέρω μείωση στο 136,8% το 2026 και στο 130,3% το 2027.

Η δημοσιονομική υπεραπόδοση έχει δημιουργήσει χώρο για στοχευμένα μέτρα στήριξης, ύψους 500 εκατ. ευρώ, μετά από παρεμβάσεις 300 εκατ. ευρώ που είχαν προηγηθεί.

Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται επιδοτήσεις στο πετρέλαιο κίνησης, Fuel Pass, στήριξη στους αγρότες για λιπάσματα, παρεμβάσεις στις ακτοπλοϊκές μεταφορές και ενισχύσεις σε συνταξιούχους και οικογένειες.

Το στοίχημα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης για τις επενδύσεις

Το 2026, θεωρείται κομβικό έτος για τις επενδύσεις, καθώς ολοκληρώνεται η περίοδος πλήρους αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Οι δημόσιες επενδυτικές δαπάνες, μαζί με τις επιχορηγήσεις του RRF, εκτιμώνται σε 16,7 δισ. ευρώ, ή 6,4% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με την Alpha Bank, από το 2027 και μετά αναμένεται επιβράδυνση των επενδύσεων, καθώς οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα μειώνονται.

Επομένως, η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος καθίστανται κρίσιμες.

Ανάπτυξη κάτω από 2% το 2026

Με βάση τις μεταπολεμικές προβλέψεις εγχώριων και διεθνών οργανισμών, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται πλέον κάτω από το 2% το 2026, περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τις προγενέστερες εκτιμήσεις.

Επιπλέον, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,4%, περίπου μία μονάδα υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις.

Η επενδυτική βαθμίδα και οι αγορές

Η σταθερή δημοσιονομική πορεία και τα πρωτογενή πλεονάσματα συνέβαλαν στην αποκατάσταση της επενδυτικής βαθμίδας από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης.

Η Ελλάδα διατηρεί πλέον αξιολόγηση BBB από S&P, Fitch και DBRS Morningstar, ενώ η Moody’s αξιολογεί τη χώρα στο Baa3.

Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε σημαντικά τη ζήτηση για ελληνικά κρατικά ομόλογα, με το κόστος δανεισμού να υποχωρεί και τις αποδόσεις των ελληνικών δεκαετών τίτλων να κινούνται πλέον κοντά στα επίπεδα της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Ισχυρή άνοδος στα ακίνητα

Η ανοδική πορεία της αγοράς ακινήτων συνεχίστηκε και το 2025, με τις τιμές κατοικιών να αυξάνονται κατά 7,8%, αν και με πιο ήπιο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Την ίδια στιγμή, τα ενοίκια κατέγραψαν νέα ισχυρή άνοδο, με τον σχετικό πληθωρισμό να αγγίζει το 10%.

Από το 2017 έως το τέλος του 2025 οι τιμές κατοικιών στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σωρευτικά κατά 88%, ενώ στην Αθήνα η αύξηση ξεπερνά το 100%.

Παρά τη δυναμική της αγοράς, η στεγαστική προσιτότητα εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις. Το συνολικό στεγαστικό κόστος για τα ελληνικά νοικοκυριά αντιστοιχεί πλέον στο 34,6% του διαθέσιμου εισοδήματος, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», το «Ανακαινίζω-Νοικιάζω», φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και το νέο μοντέλο κοινωνικής αντιπαροχής, επιδιώκοντας να περιορίσει την πίεση στην αγορά κατοικίας.

Διαβάστε επίσης: 

Παπασταύρου: Η προστασία του περιβάλλοντος αφορά την καθημερινότητα του Έλληνα πολίτη

Eurobank: Νέο HealthTech Cluster για την καινοτομία στην υγεία

Όμιλος ΑΒΑΞ και ΑΠΘ: Έως τις 12 Ιουνίου οι αιτήσεις για το μεταπτυχιακό που «χτίζει» τη νέα γενιά πολιτικών μηχανικών