Κυρ. Πιερρακάκης: Η Ευρώπη να αποκτήσει ενιαία αγορά για την άμυνα

Μια διαφορετική προσέγγιση για την αμυντική πολιτική της Ευρώπης παρουσίασε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στο συνέδριο “Athens Defence Summit” του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.  

Όπως ανέφερε, «τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης αντιμετώπιζε την ασφάλεια ως μια συμπληρωματική πρόβλεψη στον προϋπολογισμό, ό,τι απέμενε αφού είχαν χρηματοδοτηθεί όλα τα υπόλοιπα. Αυτή η εποχή έχει πλέον τελειώσει», ενώ συμπλήρωσε πως όσο τα κράτη-μέλη συνεχίζουν να αγοράζουν εξοπλισμό με ξεχωριστές διαδικασίες, διαφορετικές προδιαγραφές και εθνικές προτεραιότητες, η Ευρώπη θα παράγει ακριβότερα και πιο αργά.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε πως το ερώτημα δεν είναι αν θα δοθούν περισσότερα χρήματα, αλλά αν οι οικονομίες της Ένωσης διαθέτουν τους μηχανισμούς για να μετατρέψουν αυτές τις δαπάνες σε εργοστάσια, γραμμές παραγωγής, εξοπλισμό, υποδομές και τελικά σε πραγματική αποτρεπτική ισχύ.

Ο κ. Πιερρακάκης στην πράξη, περιέγραψε μια νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα, όπου η ισχύς δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό αλλά από την ταχύτητα με την οποία κινητοποιούνται τα κεφάλαια. «Η αποτρεπτική ισχύς, το 2026, δεν αποτελεί πλέον μόνο συνάρτηση των κρατικών προϋπολογισμών. Είναι συνάρτηση του πόσο γρήγορα μπορεί το κεφάλαιο -δημόσιο και ιδιωτικό, εγχώριο και διασυνοριακό – να κινητοποιηθεί, να κατανεμηθεί και να μετατραπεί σε πλοία, δορυφόρους, πυρομαχικά και στη βιομηχανική βάση που τα παράγει», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την μεγάλη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει η Ευρώπη.

Στην ομιλία του περιέγραψε ένα παράδοξο που, όπως είπε, χαρακτηρίζει σήμερα την ευρωπαϊκή οικονομία: «τα κράτη-μέλη έχουν σήμερα δεσμευθεί σε επίπεδα αμυντικών δαπανών που ήταν αδιανόητα πριν από πέντε χρόνια. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση οικοδομήθηκε για μια διαφορετική εποχή – κατακερματισμένη μεταξύ εθνικών πρωταθλητών, προσαρμοσμένη σε ρυθμούς και συνθήκες ειρηνικής περιόδου, χωρίς επαρκή χρηματοδότηση σε σχέση με τον όγκο παραγγελιών που πλέον δέχεται. Κύκλοι προμηθειών που εξακολουθούν να μετρώνται σε χρόνια. Γραμμές παραγωγής που δεν μπορούν να επεκταθούν χωρίς προβλεψιμότητα στη ζήτηση. Προμηθευτές – πολλοί από αυτούς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις – που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση επειδή η άμυνα εξακολουθεί, για πολλούς θεσμικούς επενδυτές, να θεωρείται αποκλεισμένος τομέας».

«Η στενωπός δεν βρίσκεται στις πιστώσεις. Βρίσκεται στην εκτέλεση», σημείωσε συμπληρωματικά ο κ. Πιερρακάκης, για να επισημάνει τρεις παρατηρήσεις για τη λύση του προβλήματος, επικαλούμενος παράλληλα, και την γνωστή θέση του Μάριο Ντράγκι.

-Οι κεφαλαιαγορές πρέπει να κάνουν δουλειά που οι προϋπολογισμοί δεν μπορούν. Ο Mario Draghi είχε δίκιο: οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις είναι άφθονες, οι δίαυλοι μέσω των οποίων τις κατευθύνουμε στρατηγικά δεν είναι. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δεν είναι μια αφηρημένη συζήτηση στις Βρυξέλλες. Είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου ένας Έλληνας συνταξιούχος αποταμιευτής, μια γερμανική ασφαλιστική εταιρεία και ένα γαλλικό οικογενειακό γραφείο μπορούν να χρηματοδοτήσουν τα συστήματα ραντάρ, τα ναυπηγεία και τις τεχνολογίες διττής χρήσης που διασφαλίζουν την ήπειρο στην οποία ζουν. Βαθύτερες και πιο ενοποιημένες αγορές αποτελούν από μόνες τους στρατηγικό πλεονέκτημα ασφάλειας.

-Πρέπει να απομακρύνουμε ορισμένα τεχνητά εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ακόμη την άμυνα ως ένα μη αποδεκτό τομέα προς επένδυση. Ρυθμιστικά πλαίσια που αποκλείουν αμυντικές εταιρείες από επενδυτικά χαρτοφυλάκια διαμορφώθηκαν σε έναν κόσμο που δεν υφίσταται πλέον.  Η κυριαρχία συνεπάγεται ισολογισμό και δεν θα πρέπει να διστάζουμε να την χρηματοδοτούμε.

-Το κεφάλαιο από μόνο του δεν μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα προμηθειών. Όταν η χρηματοδότηση διοχετεύεται σε κατακερματισμένη ζήτηση, το αποτέλεσμα είναι πληθωρισμός, όχι επιχειρησιακή ικανότητα.

Η λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς άμυνας

Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο που λειτουργούν σήμερα τα κράτη μέλη- προχωρώντας σε αμυντικές δαπάνες με ξεχωριστές διαδικασίες, διαφορετικές προδιαγραφές και εθνικές προτεραιότητες.

Όπως ανέφερε, όταν μεγάλα χρηματοδοτικά πακέτα διοχετεύονται σε κατακερματισμένη ζήτηση, το αποτέλεσμα δεν είναι περισσότερη παραγωγική δυνατότητα αλλά περισσότερο κόστος και πληθωρισμός. Γι’ αυτό πρότεινε μια πιο επιθετική μετάβαση σε κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες, πολυετείς συμβάσεις και ενιαίες τεχνικές προδιαγραφές, ώστε η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να αποκτήσει προβλεψιμότητα και να επενδύσει σε νέα παραγωγική δυναμικότητα.

«Πολυετείς συμβάσεις και πλαίσια που παρέχουν στη βιομηχανία τη βεβαιότητα ζήτησης που χρειάζεται ώστε να επενδύσει σε παραγωγική δυναμικότητα. Ενιαίες προδιαγραφές ώστε ένας προμηθευτής στη Θεσσαλονίκη, στο Ταλίν ή στην Τουλούζη να μπορεί να εξυπηρετεί διαφορετικούς εθνικούς αγοραστές χωρίς να χρειάζεται ανασχεδιασμό για κάθε περίπτωση. Μια πραγματική ενιαία αγορά για αμυντικά αγαθά, με το αντίστοιχο ρυθμιστικό και εξαγωγικό πλαίσιο ελέγχου», σημείωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πρώτα εργαλεία υπάρχουν ήδη — μέσω πρωτοβουλιών όπως το SAFE και το EDIP — όμως αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση για εφαρμογή τους σε πραγματική κλίμακα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κρατική δυνατότητα δανεισμού έχει όρια, ενώ η χρηματοδότηση μέσω των αγορών μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής εφόσον ενεργοποιηθεί σωστά.

Κλείνοντας, ο υπουργός επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο των δαπανών στο επίπεδο της παραγωγικής ισχύος, λέγοντας ότι ιστορικά οι χώρες που κυριάρχησαν δεν ήταν εκείνες που διέθεταν τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, αλλά εκείνες που δημιούργησαν θεσμούς ικανούς να μετατρέπουν τους οικονομικούς πόρους σε πραγματική ισχύ. Η Ευρώπη — όπως είπε — διαθέτει ήδη αποταμιεύσεις, τεχνολογία και βιομηχανική βάση. Το ζητούμενο πλέον είναι να καταφέρει να τα συνδέσει αποτελεσματικά.

Διαβάστε επίσης

Φλωρίδης σε Κωνσταντοπούλου: Πλησιάζετε επικίνδυνα να ανέβετε στο παγκάκι, όπως ο Γιώργος Κωνσταντίνου στο «Ξύπνα Βασίλη»

Μητσοτάκης: Μιλάει σε εκδήλωση στο Παλάτι των Δεσποτών στον Μυστρά

Ελένη Βρεττού: Η CrediaBank εξετάζει νέες εξαγορές σε bancassurance, wealth management και digital