Ο Ντ. Τραμπ δοκιμάζει τις κόκκινες γραμμές της Κίνας για την Ταϊβάν

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντ. Τραμπ, κατά την επιβίβασή του στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One στην αεροπορική βάση Andrews, αποκάλυψε στους δημοσιογράφους την πρόθεσή του να επικοινωνήσει απευθείας με τον πρόεδρο της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ-τε.

«Θα του μιλήσω», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, αναφερόμενος στον ηγέτη του αυτοδιοικούμενου νησιού. «Θα δουλέψουμε πάνω σε αυτό, το πρόβλημα της Ταϊβάν», πρόσθεσε, χρησιμοποιώντας μια διατύπωση («Taiwan problem») που παραπέμπει ευθέως στη φρασεολογία που χρησιμοποιεί διαχρονικά το Πεκίνο, γεγονός που προκάλεσε άμεση νευρικότητα στους διπλωματικούς κύκλους της Ταϊπέι.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια στιγμή οριακής έντασης, μόλις λίγα εικοσιτετράωρα μετά τη διήμερη επίσημη επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο και τη συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο Σι είχε προειδοποιήσει ρητά τον Αμερικανό ομόλογό του ότι η Ταϊβάν αποτελεί την «πρώτη κόκκινη γραμμή» που δεν πρέπει να ξεπεραστεί, ξεκαθαρίζοντας ότι οποιαδήποτε επίσημη διπλωματική αναγνώριση ή κακός χειρισμός θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε στρατιωτική σύγκρουση.

Η λογική της «συναλλαγής» και το πάγωμα των όπλων

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ προσεγγίζει τη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Ασίας όχι μέσω της παραδοσιακής διπλωματίας της «στρατηγικής ασάφειας», αλλά με όρους καθαρά επιχειρηματικής συναλλαγής. Αυτό αποδεικνύεται από την πρόσφατη απόφασή του να «παγώσει» προσωρινά την επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου για ένα τεράστιο εξοπλιστικό πακέτο ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊβάν, το οποίο περιλαμβάνει προηγμένα συστήματα αεράμυνας Patriot.

Το πάγωμα αυτό ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια της Ουάσιγκτον να χρησιμοποιήσει την ασφάλεια της Ταϊβάν ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στην Κίνα, προκειμένου να αποσπάσει οικονομικά ανταλλάγματα, όπως ευνοϊκότερες εμπορικές συμφωνίες ή δεσμεύσεις για τη μείωση του αμερικανικού εμπορικού ελλείμματος.

Παράλληλα, ο Τραμπ δεν παρέλειψε να συνδέσει το ζήτημα με την παγκόσμια κυριαρχία της Ταϊβάν στον τομέα των ημιαγωγών. Επανέλαβε τη θέση του ότι το νησί «έκλεψε» τη βιομηχανία μικροτσίπ από τις ΗΠΑ, διαμηνύοντας ότι η λύση για την ασφάλεια των ταϊβανέζικων κολοσσών, όπως η TSMC, είναι η άμεση μεταφορά των εργοστασίων παραγωγής τους σε αμερικανικό έδαφος.

Η απάντηση της Ταϊπέι και το ιστορικό προηγούμενο

Από την πλευρά της, η Ταϊπέι επιχειρεί να κρατήσει ισορροπίες, εκφράζοντας ωστόσο την έντονη ανησυχία της για τη νέα τροπή των πραγμάτων. Σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησε με αφορμή τη συμπλήρωση δύο ετών από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο πρόεδρος Λάι Τσινγκ-τε δήλωσε ότι η Ταϊβάν παραμένει ο «φύλακας της ειρήνης» στην περιοχή και εξέφρασε την ελπίδα η στρατιωτική προμήθεια να προχωρήσει κανονικά. «Κανένα κράτος δεν έχει το δικαίωμα να προσαρτήσει την Ταϊβάν», υπογράμμισε ο Λάι, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς το Πεκίνο όσο και προς την Ουάσιγκτον ότι η κυριαρχία του νησιού δεν είναι διαπραγματεύσιμη.

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ταϊβάν έσπευσε να δηλώσει ότι ο πρόεδρος θα ήταν «ευτυχής» να συνομιλήσει με τον Αμερικανό ηγέτη, αν πραγματοποιηθεί το τηλεφώνημα. Αν η επικοινωνία ολοκληρωθεί, δεν θα είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ σπάει το διπλωματικό πρωτόκολλο. Το είχε πράξει και στα τέλη του 2016 ως εκλεγμένος πρόεδρος, συνομιλώντας με την τότε πρόεδρο Τσάι Ινγκ Βεν. Η ειδοποιός διαφορά σήμερα είναι ότι το επιχειρεί ως εν ενεργεία πρόεδρος, εν μέσω μιας περιόδου όπου η Κίνα έχει ενισχύσει δραματικά τη στρατιωτική της παρουσία γύρω από το θαλάσσιο στενό που τη χωρίζει από την Ταϊβάν.

Σε τεντωμένο σκοινί

Αν και το Πεκίνο δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε νέα επίσημη ανακοίνωση αμέσως μετά τη συγκεκριμένη δήλωση, η κινεζική ηγεσία έχει πολλές φορές δηλώσει ότι θεωρεί τον πρόεδρο Λάι ως «πηγή αστάθειας» και αυτονομιστή, ενώ η στρατιωτική δραστηριότητα της Κίνας με υπερπτήσεις μαχητικών στη μέση γραμμή του στενού έχει ενταθεί.

Η δήλωση του Τραμπ αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Είτε πρόκειται για μια ακόμη τακτική πίεσης στο πλαίσιο της «τέχνης της συμφωνίας» (Art of the Deal) που εφαρμόζει, είτε για μια συνειδητή γεωπολιτική στροφή, το βέβαιο είναι ότι η Ουάσιγκτον παίζει αυτή τη στιγμή ένα εξαιρετικά επικίνδυνο παιχνίδι με την Κίνα, με φόντο την ασφάλεια και το μέλλον της Ταϊβάν.

Διαβάστε περισσότερα:

Κυριάκος Πιερρακάκης στους FT: Οι περισσότερες μεταρρυθμίσεις της τρόικας ήταν «απολύτως απαραίτητες»

Μερτς: Προτείνει να δοθεί στην Ουκρανία καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» με την ΕΕ πριν από την πλήρη ένταξη

Μητσοτάκης στους FT: H Eυρώπη δεν μπορεί να δεχτεί εκβιασμούς στο Ορμούζ – Η επόμενη πρόκληση της κυβέρνησης, η επέκταση του project ASPIDES και η συνεργασία με το Ισραήλ