To AI στην υπηρεσία του σιδηρόδρομου – Nέο υποπρόγραμμα στο railway.gov.gr – «Τέλος σε διαλόγους ντροπής», είπε ο κ. Κυρανάκης

Στην «υπηρεσία» του ελληνικού σιδηρόδρομου έχει τεθεί από τις αρχές της εβδομάδας που πέρασε η τεχνητή νοημοσύνη (AI), καθώς πλέον όλες οι ηχητικές επικοινωνίες αποδίδονται σε κείμενο, δίνοντάς της τη δυνατότητα να εντοπίζει άμεσα την όποια παράβαση, όπως ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης.

Η τεχνητή νοημοσύνη λοιπόν, στέλνει ειδοποιήσεις στο κέντρο ελέγχου, το οποίο δέχεται ειδοποιήσεις χαμηλού, μεσαίου και υψηλού κινδύνου, σε περίπτωση ακούγονται όποιες επικοινωνίες είναι άσχετες με την κυκλοφορία του σιδηροδρόμου, αλλά και λανθασμένες εντολές και μη επαγγελματικές συνομιλίες. Το εν λόγω υποσύστημα έρχεται ως συνέχεια του railway.gov.gr, που έφερε την ορατότητα στα τρένα που κινούνται στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα, στο πλαίσιο του ευρύτερου μετασχηματισμού του νέου ΟΣΕ.

Όπως επεσήμανε κατά τη διάρκεια της τοποθέτησής του στο 16ο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας το πρωί του Σαββάτου, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών παρουσιάζοντας για πρώτη φορά το πρόγραμμα, «Η τεχνητή νοημοσύνη μας βοηθά να συγκρουστούμε στην πράξη με το βαθύ κράτος». Παράλληλα, εξήγησε ότι ένας από τους στόχους του όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του στο υπουργείο Μεταφορών ήταν να δώσει τέλος στην κουλτούρα χαλαρότητας και να μην ακουστούν ξανά «διάλογοι ντροπής», όπως συνέβη στην τραγωδία των Τεμπών.

«Ενώσαμε σε έναν σερβερ, σε έναν διακομιστή,  όλες τις ενδοεπικοινωνίες, από όλες τις πηγές ηχητικών δεδομένων σε καθημερινό επίπεδο, σε πραγματικό χρόνο. Όλα αυτά  ψηφιοποιούνται, αποδίδονται σε ένα συγκεκριμένο δρομολόγιο και σε έναν συγκεκριμένο υπάλληλο ένα συγκεκριμένο εργαζόμενο ο οποίος είναι στην πρώτη γραμμή της ασφάλειας.  Αποδίδοντας τον ήχο σε λέξεις, αποδίδοντας τον ηχητικό διάλογο σε κείμενο, μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη πλέον, από αυτή την εβδομάδα που ξεκίνησε, να βλέπει αν παραβιάζονται πρωτόκολλα και κανόνες ασφαλείας.

Με απλά λόγια, αν ακουστούν ξανά διάλογοι ντροπής για άσχετα πράγματα από την κυκλοφορία των τρένων, αν ξανακουστούν άνθρωποι να κάνουν χαβαλέ, αν ξανακουστούν άνθρωποι να λένε πράγματα τα οποία δεν συνάδουν με την ορθή κυκλοφορία μιας αμαξοστοιχίας, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης το πιάνει εκείνη τη στιγμή. Και αυτό, φίλες και φίλοι, είναι μια τεράστια, τεράστια αλλαγή», ανέφερε ο κ. Κυρανάκης.

Την ίδια ώρα, ο αναπληρωτής υπουργός έκανε μία σύντομη αναφορά στο σύστημα GSMR, μέσω του οποίου γίνονται όλες οι τηλεπικοινωνίες σχετικά με την κυκλοφορία. Τόνισε δε, ότι πλέον όλες οι επικοινωνίες είναι ψηφιοποιημένες, ενώ για πρώτη φορά από φέτος η Ελλάδα έχει δικούς της δορυφόρους σε τροχιά, μεταξύ άλλων και για να ελέγχει σε κλάσματα δευτερολέπτου τη θέση των τρένων.

Ορατότητα στα τρένα

Υπενθυμίζεται ότι μια πρώτη εκδοχή της εφαρμογής railway.gov.gr έχει τεθεί σε παραγωγική λειτουργία από τις 25 Φεβρουαρίου 2026. Η εφαρμογή αποτελεί μία από τις βασικές δράσεις του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, που μεταξύ άλλων θα αποδώσει ορατότητα στα τρένα με απόκλιση λίγων λεπτών, ενώ ταυτόχρονα είναι και μία κίνηση, με την οποία η κυβέρνηση προσπαθεί να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη του επιβατικού κοινού που επέλεγε για τις μετακινήσεις του των ελληνικό σιδηρόδρομο.

Με τη νέα εφαρμογή οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν από την οθόνη του υπολογιστή, του τάμπλετ ή του κινητού τους όλα τα επιβατικά τρένα που κινούνται στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη σε real time. Θα βλέπουν τις κινήσεις, τις καθυστερήσεις κ.ο.κ. πέραν από την πληροφόρηση στις οθόνες των σταθμών. Επισημαίνεται ότι η εφαρμογή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού και του ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού σιδηρόδρομου, που επισφραγίστηκε με την ψήφιση του νομοσχεδίου για την ανοδιοργάνωση του ελληνικού σιδηρόδρομου τον περασμένο Ιούλιο του 2025 στη Βουλή.

Επίσης, το εν λόγω ψηφιακό εργαλείο καταγράφει το τροχαίο υλικό (3751 βαγόνια μέχρι στιγμής), που υπάρχει, ενώ μέσω του ειδικού διαχειριστικού, ο ΟΣΕ έχει άμεση εικόνα του δικτύου του οποίου για πρώτη φορά έχει καταγραφεί. Παράλληλα, μέσω της εφαρμογής και όλων των δεδομένων που δίνεται και στο διαχειριστή της υποδομής, το εργαλείο μετεξελίσσεται σε ενιαίο πληροφοριακό σύστημα για την συντήρηση του τροχαίου υλικού, πέραν από το ζήτημα της ορατότητας στα τρένα.

Σε περίπτωση συμβάντος, χτυπά ένας συναγερμός, ενώ παρακάτω περιγράφεται και η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί. Η εφαρμογή δίνει στον ΟΣΕ time stamps με όλη την εικόνα του συμβάντος, ενώ το βίντεο δε χάνεται, αλλά αποθηκεύεται για τη διερεύνηση του περιστατικού.

Το σύστημα HEPOS σε όλα τα τρένα στον σιδηρόδρομο

Το σύστημα HEPOS αποτελεί μία νέα καινοτομία στον ελληνικό σιδηρόδρομο, συμβάλλοντας στην ορατότητα στα τρένα, μία κυβερνητική δέσμευση, που έρχεται μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον ΟΣΕ το καλοκαίρι του 2025. Το Hepos είναι «μέρος» του railway.gov.gr, της ενοποιημένης ψηφιακής πλατφόρμας κυκλοφορίας και δεδομένων, οι πολίτες θα μπορούν κάθε ώρα και ανά πάσα στιγμή να βλέπουν πώς κινείται ο σιδηρόδρομος σε όλο το μήκος του δικτύου, που αγγίζει τα 2.000 χλμ. Επιπλέον, η πλατφόρμα παρέχει και στις αρχές μία σειρά πληροφοριών μέσω επιμέρους εφαρμογών:

-του Ψηφιακού Μητρώου Σιδηροδρομικών Δεδομένων
-του Συστήματος ακριβούς γεωεντοπισμού αμαξοστοιχιών με ακρίβεια έως 5cm
-της Εφαρμογής καταγραφής εντολών και παραβάσεων

Επισημαίνεται ότι είναι υποχρεωτική για όλες τις εταιρείες η υποδομή που να υποστηρίζει τα νέα συστήματα. Το νέο θεσμικό πλαίσιο καθιστά υποχρεωτική την εγκατάσταση δύο προηγμένων δεκτών GNSS σε κάθε μηχανή τρένου, καθώς και δορυφορικής σύνδεσης στο διαδίκτυο.

Χάρη στη χρήση του συστήματος Hellenic Positioning System (HEPOS), το στίγμα κάθε συρμού θα μεταδίδεται ανά λίγα δευτερόλεπτα με ακρίβεια έως και 5 εκατοστών. Όταν τα τρένα κινούνται μέσα σε σήραγγες, οι περισσότερες από 1500 κάμερες ασφαλείας που έχουν εγκατασταθεί σε σήραγγες και άλλα καίρια σημεία του δικτύου, που θα επιτηρούνται συνεχώς μέσω ειδικού λογισμικού, θα καταγράφουν τις κινήσεις των τρένων.

Κάμερες ασφαλείας θα εγκατασταθούν και στο πρώτο βαγόνι κάθε αμαξοστοιχίας που χρησιμοποιεί το σιδηροδρομικό δίκτυο, όπως επίσης και σε κάθε καμπίνα μηχανοδηγού, στους χώρους εργασίας των σταθμαρχών, καθώς και σε κάθε κρίσιμη για την ασφάλεια υποδομή. Η εν λόγω εφαρμογή, η οποία αναμένεται να δημιουργήσει για πρώτη φορά ψηφιακό αποτύπωμα ευθύνης με τεκμηριωμένα δεδομένα με timestamps, εφόσον καταγράφει όλες τις εντολές, παραβάσεις και ειδοποιήσεις ανά ρόλο (μηχανοδηγός, σταθμάρχης, κλειδούχος).

Επιπρόσθετα, όλα τα δεδομένα αποθηκεύονται  και γίνεται ψηφιακή καταγραφή εντολών και παραβάσεων. Έτσι, με τη δημιουργία οπτικού υλικού και των ψηφιακών αρχείων, θα γίνονται άμεσες παρεμβάσεις για την αποτροπή κινδύνων, όπως επίσης και για την άμεση συντήρηση των δικτύου, όπου αυτό απαιτείται.

Διαβάστε επίσης:
Levante Trains: Γιατί μπήκε στον «πάγο» η έναρξη δρομολογίων στην Πελοπόννησο

Μετρό: Το ολικό ρετούς των συρμών του ηλεκτρικού και το χρονοδιάγραμμα παραλαβής – Νέες επενδύσεις άνω των 150 εκατ. ευρώ

Κυκλοφοριακό: Τι συμβαίνει με το χάος στους δρόμους – Tι λένε οι συγκοινωνιολόγοι