Στο πλαίσιο του Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, κατά τη διάρκεια του πάνελ «Engineering the Infrastructure of Energy Security», ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, ανέδειξε με έμφαση τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διαφοροποίησης για την Ευρώπη, συνδέοντάς την άμεσα με ζητήματα γεωπολιτικής σταθερότητας και εθνικής ασφάλειας.

Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρέθηκε τα προηγούμενα χρόνια σε μια κατάσταση υπερβολικής εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, κυρίως λόγω κόστους και ευκολίας προμήθειας, κάτι που –όπως σημείωσε– οδήγησε τελικά στην εργαλειοποίηση της ενέργειας εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

1

Στο σημερινό περιβάλλον, με το ρωσικό αέριο ουσιαστικά εκτός μελλοντικού ενεργειακού σχεδιασμού και με περιορισμούς σε άλλες πηγές όπως το Κατάρ, το LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες αναδεικνύεται ως βασική αξιόπιστη επιλογή.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το ζητούμενο δεν είναι η αντικατάσταση μιας εξάρτησης με μια άλλη, αλλά η διασφάλιση ισορροπίας μεταξύ πολλαπλών πηγών ενέργειας.

Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε τον λεγόμενο «κάθετο διάδρομο» ως έργο διπλής σημασίας: αφενός γεωπολιτικής, αφετέρου ενεργειακής εξισορρόπησης. Όπως τόνισε, η ανάπτυξη αυτού του διαδρόμου μπορεί να διασφαλίσει σταθερές και ανταγωνιστικές προμήθειες φυσικού αερίου προς την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, ιδίως μέσω μακροπρόθεσμων συμφωνιών LNG, τις οποίες θεωρεί κρίσιμο εργαλείο για την ενεργειακή σταθερότητα της ηπείρου.

Αναφερόμενος στις πρόσφατες συμφωνίες κατανόησης (MOUs) για την προμήθεια αμερικανικού LNG, επισήμανε ότι αποτελούν σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αν και η πλήρης αξιοποίησή τους εξαρτάται από την οριστικοποίηση μακροχρόνιων συμβολαίων. «Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η ισορροπία μεταξύ LNG και αγωγών αποτελεί τον βασικό άξονα ενός βιώσιμου ενεργειακού μείγματος για την Ευρώπη.

Παράλληλα, ο κ. Εξάρχου στάθηκε στη δυσκολία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εκφράσει ενιαία στρατηγική, επισημαίνοντας ότι ορισμένα κράτη-μέλη αντιδρούν στη σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών με τις ΗΠΑ, θεωρώντας ότι δεν εξυπηρετούν τα εθνικά τους συμφέροντα. Αυτή η έλλειψη κοινής γραμμής, όπως είπε, αποτελεί διαχρονική αδυναμία της ΕΕ και περιορίζει την ικανότητά της να ανταγωνιστεί μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα, η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. «Έχουμε κοινό νόμισμα, αλλά όχι κοινή δημοσιονομική, εξωτερική ή αμυντική πολιτική», ανέφερε, περιγράφοντας την Ευρώπη ως ένα ιδιόμορφο «πείραμα» που καλείται να λειτουργήσει υπό αυτές τις αντιφάσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στις προοπτικές της επερχόμενης χειμερινής περιόδου, προειδοποιώντας για πιθανές ελλείψεις LNG στην Ευρώπη, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις. Εκτίμησε μάλιστα ότι μια τέτοια κρίση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των κρατών-μελών, κατά το πρότυπο της κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης στην πανδημία.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, χαρακτήρισε τον ρόλο της κομβικό για την ανάπτυξη του κάθετου διαδρόμου, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της πρόσβασης στη θάλασσα, που την καθιστά ιδανική πύλη εισόδου LNG προς την Ευρώπη. Τόνισε ότι για την πλήρη αξιοποίηση αυτής της δυναμικής απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, όπως η δημιουργία τουλάχιστον μίας ακόμη μονάδας FSRU –και ενδεχομένως μίας τρίτης στο μέλλον– καθώς και η αναβάθμιση των αγωγών προς τις βόρειες χώρες.

Καθοριστικό στοιχείο για την υλοποίηση αυτών των επενδύσεων, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η ύπαρξη μακροπρόθεσμων συμβολαίων, τα οποία διασφαλίζουν σταθερές ταμειακές ροές και επιτρέπουν την ανάπτυξη υποδομών χωρίς ανάγκη επιδοτήσεων. Όπως επισήμανε, αυτό αποτελεί κρίσιμο πλεονέκτημα, δεδομένου ότι οι επιδοτήσεις παραμένουν ένα από τα βασικά προβλήματα στον σχεδιασμό ενεργειακών έργων.

Κλείνοντας, ο κ. Εξάρχου χαρακτήρισε την τρέχουσα συγκυρία ως ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για την Ελλάδα, προειδοποιώντας ότι δεν θα παραμείνει ανοιχτό για μεγάλο χρονικό διάστημα. «Αν καταφέρουμε να ενισχύσουμε τη γεωπολιτική μας θέση μέσω του κάθετου διαδρόμου, θα έχουμε πετύχει περισσότερα για τα εθνικά συμφέροντα της χώρας απ’ ό,τι εδώ και δεκαετίες», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης.

Διαβάστε επίσης:

Μεγάλου (Πειραιώς): «Η τεχνολογία στο DNA της Τράπεζας Πειραιώς – Στόχος να γίνουμε πρωταθλητές»

Δούκας: «Ανάγκη απευθείας χρηματοδότησης των πόλεων για έργα πράσινης μετάβασης»

Boujnah (Euronext): Επιστρέφουμε στο φυσιολογικό – Το status της ελληνικής οικονομίας ανήκει στις Αναπτυγμένες Αγορές