Η στάση της Βρετανίας στον πόλεμο με το Ιράν παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη διπλωματική επίλυση της κρίσης και στην αποφυγή άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής. Αυτό επισημαίνουν με κάθε ευκαιρία Βρετανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι, θέση που επιβεβαιώθηκε και στην τηλεδιάσκεψη της Παρασκευής, με τη συμμετοχή δεκάδων χωρών, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ και του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.

Η σύνοδος επικεντρώθηκε στην υιοθέτηση μέτρων που θα διασφαλίσουν μακροπρόθεσμα την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και στην υποστήριξη επιχειρήσεων εκκαθάρισης ναρκών, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας. Παράλληλα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη άμεσης στήριξης της εύθραυστης εκεχειρίας στην περιοχή, καθώς και στην προστασία των ναυτικών και των εμπορικών πλοίων, σε συνεργασία μάλιστα με διεθνείς οργανισμούς. Γι’ αυτό άλλωστε εκπροσωπήθηκε και ο Διεθνείς Οργανισμός Ναυτιλίας (ΙΜΟ).

1

Όπως σημειώνουν αναλυτές, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία επιδιώκουν τη σύσταση μιας πολυεθνικής αποστολής «αμυντικού χαρακτήρα», η οποία θα ενεργοποιηθεί μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, με στόχο την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή και τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, περισσότερες από δώδεκα χώρες εμφανίζονται διατεθειμένες να συνεισφέρουν στην προσπάθεια αυτή, χωρίς ωστόσο να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις για τη δομή και τη διοίκηση της αποστολής.

Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι, παρά το γεγονός πως η σύνοδος δεν κατέληξε σε άμεσες δεσμευτικές αποφάσεις, συνέβαλε στην επιτάχυνση των διαβουλεύσεων για έναν μηχανισμό συντονισμένης δράσης, ενώ ανέδειξε τη βούληση ευρωπαϊκών χωρών να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο σε ζητήματα ασφάλειας εκτός της ηπείρου.

Κατά την τηλεδιάσκεψη, ο Βρετανός πρωθυπουργός τόνισε ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποτελεί «παγκόσμια ευθύνη», καθώς η σύγκρουση επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια. Αξίζει αν σημειωθεί πάντως ότι κεντρικό στοιχείο της βρετανικής πολιτικής παραμένει η αποστασιοποίηση από την αμερικανική στρατηγική. Όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το Λονδίνο αρνήθηκε να συμμετάσχει στον ναυτικό αποκλεισμό που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά του Ιράν, εκτιμώντας ότι μια τέτοια κίνηση θα ισοδυναμούσε με άμεση εμπλοκή στον πόλεμο.

Η πρωτοβουλία Λονδίνου – Παρισιού ερμηνεύεται από ορισμένους αναλυτές και ως ένδειξη μεγαλύτερης αυτονομίας της ευρωπαϊκής στρατηγικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διατλαντικές σχέσεις χαρακτηρίζονται από ένταση, κυρίως λόγω της στάσης και της ρητορικής του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι σε ευρωπαϊκές χώρες.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση Στάρμερ δίνει έμφαση σε μια «τρίτη οδό», η οποία συνδυάζει: διπλωματική πίεση, επιβολή μέτρων κατά του Ιράν, όπως είναι οι οικονομικές κυρώσεις και υιοθέτηση μέτρων ασφάλειας για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Βρετανία περιορίζεται μέχρι στιγμής σε αμυντικές ενέργειες, όπως η προστασία στρατιωτικών βάσεων και συμμάχων στη Μέση Ανατολή, αποφεύγοντας ενεργό συμμετοχή σε επιθετικές επιχειρήσεις.

Συνολικά, η στάση του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως αποτυπώθηκε και στη σύνοδο του Παρισιού, συνίσταται σε μια ισορροπία μεταξύ στήριξης των δυτικών συμμάχων, αποφυγής στρατιωτικής κλιμάκωσης και ενίσχυσης πολυμερών πρωτοβουλιών για τη διαχείριση της κρίσης.

Διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την εξειδίκευση των σχεδίων που συζητήθηκαν, με την πορεία της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή να αποτελεί τον βασικό παράγοντα που θα κρίνει την ενεργοποίηση ή μη μιας διεθνούς αποστολής.

Διαβάστε επίσης:

Έφυγε από τη ζωή ο Νίκος Καραγεωργίου

ΔΝΤ – Παγκόσμια Τράπεζα: Ο προβληματισμός πρωταγωνίστησε στη σύνοδο

39ου Τακτικό Συνέδριο ΓΣΕΕ – Αναλυτικά τα αποτελέσματα